قوزعالىستىڭ باسىندا وقىعان, ساياسي ساۋاتتى, ەڭ باستىسى – ۇلتىن سٷيەتٸن ۇلى تۇلعالار: ە.بٶكەيحانوۆ, ا.بايتۇرسىنوۆ, م.دۋلاتوۆ, ج.اقباەۆ, م.تىنىشباەۆ, ب.قاراتاەۆتار مەن ولاردىڭ ٸزٸن باسقان: س.سەدۋاقاسوۆ, ج.ايماۋىتوۆ ج.دوسمۇحامەدوۆ, م.جۇماباەۆ, س.سەيفۋللين, م.شوقاي, ت.رىسقۇلوۆ سىندى ساڭلاقتار تۇردى. ولار ۇلتى ٷشٸن ايانباي قىزمەت ەتتٸ, كٶزدەگەنٸ – حالىق مٷددەسٸ, ماقساتى – جاستاردى ۇلتتىق دٷنيەتانىم نەگٸزٸندە وقىتۋ, انا تٸلٸن دامىتۋ بولاتىن.
«ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ورتالىعى مەن الماتى قالاسى ورتالىقتاندىرىلعان كٸتاپحانا جٷيەسٸ №6 كٸتاپحانا بٶلٸمشەسٸ, №64 مەكتەپ جەنە №53 مەكتەپ گيمنازيياسى بٸرٸگٸپ, الاش وردانىڭ 100 جىلدىعىنا وراي كەزدەسۋ كەشٸن ٶتكٸزدٸ. كەزدەۋ كەشٸنٸڭ ماقساتى: قازاقستان قوعامىن جاڭعىرتۋدا الاش قوزعالىسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك مۇراتتارى ٷشٸن كٷرەستەگٸ رٶلٸ مەن ماڭىزىن, الاش ارىستارىنىڭ ەڭبەگٸن جاس ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ.
كەزدەسۋ كەشٸنٸڭ ارناي قوناقتارى: الاشتىڭ قوعام قايراتكەرٸ, بەلگٸلٸ عالىم احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ جيەنٸ ايمان قابيدەنقىزى, تاريحشى عاني مەڭلٸباەۆ, «كەنەسارى حان» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى, قوعام قايراتكەرٸ مۇحتارحان اباعان, «ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشٸسٸ بەرٸك اعىباەۆ قاتىستى. ايمان اپاي بالالارعا اتاسى تۋرالى ەستەلٸكتەرٸن ايتىپ بەردٸ. تاريحشى عاني مەڭلٸباەۆ الاشوردا, الاش قايراتكەرلەرٸ تۋرالى تاريحي دەرەكتەرگە توقتالا وتىرىپ, سول كەزدەگٸ تاريحي كەزەڭ تۋرالى شولۋ جاسادى, قوعام قايراتكەرٸ مۇحتارحان اباعان الاش قايراتكەرلەرٸنٸڭ ٶمٸرٸ مەن قىزمەتتەرٸ جايىندا سٶز قوزعادى.
وقۋشىلار الاش وردا ازاماتتارىنىڭ جالىندى جىرلارىن وقىپ, قاتىسۋشىلاردى بٸر جٸگەرلەندٸرٸپ الدى. وسىدان 100 جىل بۇرىن قۇرىلعان الاش وردا ارمانىنىڭ بٷگٸنگٸ كٶرٸنٸسٸ – تەۋەلسٸز قازاقستان. ال وسى تەۋەلسٸز قازاقستان سول ارىستاردىڭ بٸزگە قالدىرعان اماناتى. الاش يدەياسىن بٷگٸنگٸ جاس ۇرپاق بويىنا سٸڭٸرۋ ماقساتىندا ٶتكٸزٸلگەن وسىنداي ٸس-شارالاردىڭ ماڭىزى قاشان دا جوعارى بولماق.
كەش بارىسىندا وقۋشىلارعا الاش قوزعالىسى جايىندا ەستەلٸكتەر ايتىلدى. الاش يدەياسىن بٷگٸنگٸ جاس ۇرپاق بويىنا سٸڭٸرۋ ماقساتىندا ٶتكٸزٸلگەن كەزدەسۋ جاس جەتكٸنشەكتەردٸڭ زەردەسٸندە قالارى سٶزسٸز. الاش ارىستارى كٶسەمسٶزدە, اقىندىق ٶنەردە, كەسٸبي مامان رەتٸندە دە ارتتارىندا ٶشپەستەي ٸز قالدىردى. ولاردىڭ ەڭبەكتەرٸن تەرەڭ دە تٷبەگەيلٸ زەرتتەۋ قازٸرگٸ كٷننٸڭ, بٷگٸنگٸ جاستارىمىزدىڭ ەنشٸسٸندە. ٶز زامانىنداعى وزىق بٸلٸممەن قارۋلانىپ, تٷرلٸ كەسٸبي مامان يەلەرٸ رەتٸندە الاش زييالىلارىنىڭ قاي قىرىن الساق تا بٷگٸنگٸ ۇرپاققا ٷلگٸ, ٶنەگە. بۇل ۇلتىمىزدىڭ جاسامپازدىق رۋحىن وياتۋ ٷشٸن اسا قاجەت. از ساندى الاش زييالىلارىنىڭ سول بٸر تاريحي سىن ساعاتتا شامالارىنىڭ جەتكەنٸنشە, ٶز مٷمكٸندٸكتەرٸن سارقا جۇمساپ, ۇلتتىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن ەرەكەت جاساۋعا ۇمتىلۋى, ەرەن ەرلٸككە ساي. بۇل كەزەڭنٸڭ تاريحى تاعىلىم مەن ساباققا تولى. مۇنىڭ بەرٸ بٸزگە تاريحتان ساباق الۋعا, ٶتكەننەن تيٸستٸ قورىتىندى جاساي بٸلۋگە شاقىرادى. كەزدەسۋ سوڭىندا «ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشٸسٸ بەرٸك اعىباەۆ مىرزا كەش قوناقتارىنا الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸ ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن الاشوردانىڭ 100 جىلدىعىنا وراي شىعارىلعان «بەس ارىس» اتتى كٸتاپتى سىيعا تارتتى.
حاديشا جۇمادٸل, №6 كٸتاپحانا قىزمەتكەرٸ
