بٷگٸن «اق جول» رەسپۋبليكالىق شتابىنىڭ مٷشەلەرٸ قوستاناي قالاسىنا كەلدٸ. پارتييا ليدەرٸ ازات پەرۋاشەۆ, «اق جول» قدپ قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ تٶراعاسى ماحاببات جۇتاەۆ جەنە مەجٸلٸس پەن جەرگٸلٸكتٸ مەسليحات دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار «Beef Export Group» جشس ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستٸ.
كەسٸپورىن ەتتٸ قايتا ٶڭدەۋ, كونسەرۆٸلەۋ جەنە ساتۋمەن اينالىساتىن ەلەمٸزدەگٸ بٸردەن-بٸر نىسان بولىپ تابىلادى. سايلاۋ شتابىنىڭ مٷشەلەرٸ كەسٸپورىننىڭ جۇمىسىمەن, ٶنٸمدەرٸمەن تانىستى.
جيىن بارىسىندا پارتييا تٶراعاسى «اق جول» دەمپارتيياسى جۇمىس ٸستەپ جاتقان التى نەگٸزگٸ باعىتتارىن اتادى.
تەۋەلسٸزدٸك جەنە «الاش» ۇلتتىق يدەياسى, دەموكراتييا جەنە پارلامەنتاريزم, جەمقورلىقپەن كٷرەس جەنە دە-وفشوريزاتسييامەن كٷرەس, ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك, نارىقتىق ەكونوميكا جەنە كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ, سىرتقى ساياسات.
پارتييا باسشىسى دەموكراتييا جەنە پارلامەنتاريزم تاقىرىبىنا, مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸ بەكٸتۋ مەن باقىلاۋداعى پارلامەنتتٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸن كٷشەيتۋ, شەتەلدٸك ينۆەستورلارمەن كەلٸسٸم-شارتتاردى قايتا قاراۋ مەسەلەلەرٸنە جان-جاقتى توقتالدى.
– ەدٸلەتتٸلٸك ادام قۇقىعىنا عانا قاتىستى ەمەس, سونىمەن قاتار, ەلەۋمەتتٸك سالادا دا, ەكونوميكادا دا ەدٸلدٸك بولۋى كەرەك, مىسالى, ەدٸل سالىق سالۋ. «اق جول» دەمپارتيياسى سالىق, ينۆەستيتسييالىق, قارجىلىق زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ بويىنشا توقتاۋسىز جۇمىس ٸستەۋدە, – دەدٸ ازات پەرۋاشەۆ.
سونىمەن قاتار, كٶپشٸلٸكتٸ زەينەت جاسى, يپوتەكالىق نەسيەلەۋ, جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى مەسەلەلەرٸ قىزىقتىردى.
پارتييا كٶشباسشىسى 3 ناۋرىزدا «اق جول» دەمپارتيياسى 8 جىلدان بەرٸ تالاپ ەتٸپ كەلگەن جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى زاڭنىڭ كٷشٸنە ەنگەنٸن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىنان كەيٸن عانا ٸس العا جىلجىدى.
كەزدەسۋ اشىق ەرٸ ەركٸن پٸكٸرالماسۋ تٷرٸندە ٶتتٸ.
– ازات تۇرلىبەكۇلى, كەلگەنٸڭٸزگە راحمەت. بٸزدٸڭ ەڭبەك ۇجىمى «اق جول» پارتيياسىنىڭ ساياساتىن تولىقتاي قولدايدى. سٸزبەن تانىسقان كەزدە بٸزدٸڭ كومپانييا داعدارىستى جاعدايدا بولدى. سٸزگە العىسىم شەكسٸز, ٶيتكەنٸ سٸز ەشتەڭەگە قاراماستان بٸزدٸڭ مەسەلەمٸزگە تەرەڭٸرەك ٷڭٸلٸپ, ەدٸلدٸك ٷشٸن تاباندىلىق تانىتتىڭىز. سونىڭ ارقاسىندا وسى كەسٸپورىننىڭ قۇرىلىسىن اياقتادىق.
2020 جىلى Beefstream كومپانيياسىنىڭ ەسەپشوتتارى بۇعاتتالعاندىقتان, 50 ادام جۇمىسسىز قالدى. بٸراق وسى كومپانييانى سالىپ, مۇندا ادامداردى جارتىلاي جۇمىسپەن قامتىدىق. ول بولماسا, بٸز بۇل جەردە تۇرماس ەدٸك.
قانشا قىلمىستىق ٸس قوزعالعانىن, قانشا قىسىم جاسالعانىن بٸلسەڭٸز عوي. بٸراق سٸزدٸڭ قولداۋىڭىزدىڭ ارقاسىندا بٸز قازٸر جۇمىستى جالعاستىرۋدامىز. الدا تالاي ٸستەر كٷتٸپ تۇر. سوندىقتان, بٸزدٸڭ ەڭبەك ۇجىمى پارتييا يدەياسىن, پارتييا ساياساتىن تولىق قولدايدى جەنە «اق جول» پارتيياسىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى قالايدى, – دەيدٸ سەرٸكتەستٸك باسشىسى الەكساندر پارحومەنكو.
ازات پەرۋاشەۆ ەت كومبيناتىنىڭ ۇجىمىنا العىس بٸلدٸرٸپ, باعا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتٸپ وتىرعان سالالاردى اتادى. كومپانييانىڭ بٸرنەشە قىزمەتكەرٸنە «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ پارتبيلەتتەرٸ تابىستالدى.
سول كٷنٸ «اقجولدىقتار» «تەررا» كومپانيياسىنىڭ كٶكٶنٸس قويماسى جەنە «ابز پليۋس» جش-نٸڭ دە ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كەزدەستٸ.
ازات پەرۋاشەۆ پارتييانىڭ ساياسي باعدارلاماسىن تانىستىرىپ, باسىم باعىتتارىن جان-جاقتى تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ. «اق جول» دەمپارتيياسىنىڭ ەكونوميكانى ليبەراليزاتسييالاۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىنا ايرىقشا توقتالدى.
– بٸزدٸڭ پارتييا 2011 جىلدان باستاپ سالالىق سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸنە كٶشۋدٸ ۇسىنىپ كەلەدٸ. سەبەبٸ, بٸزدە ازىق-تٷلٸك پەن كيٸم-كەشەك ٶندٸرۋشٸلەرٸ مۇناي, گاز, مەتالدارىمىزدى ەكسپورتتاۋشى, ٶزگەنٸڭ تاۋارىن يمپورتتاۋشى ٸرٸ كومپانييالارمەن بٸردەي ققس تٶلەيدٸ. ال, بارلىق كەسٸپكەرلەر مەن حالىق بەرەشەك بولىپ وتىرعان بانكتەر ققس-تان مٷلدەم بوساتىلعان.
وسى ورايدا, ەۋروپادا جەنە باسقا دا دامىعان ەلدەردە (ەىدۇ) سارالانعان سالىق ستاۆكالارى بۇرىننان بار, ەلەۋمەتتٸك جەنە ماڭىزدى سالا كەسٸپكەرلەرٸ سالىقتى از تٶلەيدٸ.
مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعى, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەۋ, ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸ, دەرٸ-دەرمەك, بالالار ٶنٸمدەرٸ. بٸراق, 2011 جىلدان بەرٸ سارالانعان سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸن ەنگٸزۋ تۋرالى كٶپتەگەن ۇسىنىستارىمىزعا ٷكٸمەت «بۇل ادال بەسەكەلەستٸك قاعيداتىن بۇزۋ» دەپ جاۋاپ بەرٸپ كەلدٸ. كٸم اراسىنداعى بەسەكە? باي مەن كەدەي اراسىنداعى ما? مۇناي كومپانيياسى مەن شۇجىق تسەحىنىڭ اراسىنداعى ما? بۇل بەسەكە ەمەس, تونالۋ, — دەدٸ ازات پەرۋاشەۆ.
ەسكە سالايىق, 2022 جىلى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنان كەيٸن سالىق كودەكسٸ ەزٸرلەنە باستادى, وندا پرەزيدەنت سالالىق سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸنە كٶشۋدٸ تاپسىرعان بولاتىن.
سونىمەن قاتار, پارلامەنتتٸك رەسپۋبليكانىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ, ٷكٸمەتتٸڭ ەسەپ بەرۋ پرينتسيپٸن جٷزەگە اسىرۋ, زاڭناماعا «شىققان دەرەگٸ بەلگٸسٸز بايلىق» ۇعىمىن ەنگٸزۋ, ٷكٸمەت مٷشەلەرٸنٸڭ, ەكٸمدەردٸڭ, ۇلتتىق كومپانييا باسشىلارىنىڭ وففشورلىق بانك شوتتارىنا قاتىستى بانكتٸك قۇپييانى جويۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
پارتييا تٶراعاسى «اق جول» ەرقاشان وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداپ, قاراپايىم ازاماتتاردى قورعايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. مىسال رەتٸندە ول جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعىن ەنگٸزۋگە قاتىستى پارتييا مەن ۇلتتىق بانك اراسىنداعى 8 جىلعا سوزىلعان تارتىس جايلى ايتىپ بەردٸ.
مۇنان سوڭ, «اق جول» دەمپارتيياسىنىڭ كانديداتتارى «ابز پليۋس» جشس ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستٸ.
بٸرنەشە جىل بۇرىن «اق جول» دەمپارتيياسى كەسٸپورىندى بانكروتتىقتان ساقتاپ قالعان بولاتىن. سالىق ورگاندارى كەسٸپورىنعا 3,5 ميلليارد تەڭگە ايىپپۇل سالعاننان سوڭ, «اق جول» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى باس پروكۋرورعا, جوعارعى سوتقا جەنە ٷكٸمەتكە ساۋال جولداعان بولاتىن.
«اق جول» دەمپارتيياسى سالىق ايىپپۇلىنىڭ قاتە ەسەپتەلگەنٸن دەلەلدەپ, جۇمىس ورىندارىن ساقتاپ, كەسٸپورىندى قورعاپ قالا الدى. بۇل تۋرالى كومپانييا ديرەكتورى نيكولاي لوبانوۆتىڭ ٶزٸ ايتىپ, «اق جول» پارتيياسىنا العىس بٸلدٸردٸ.
پارتييالىق باعدارلاما تانىستىرىلعاننان كەيٸن كەسٸپورىن قىزمەتكەرلەرٸ ەركٸن ەڭگٸمە بارىسىندا يپوتەكالىق نەسيەلەۋ, زەينەت جاسىن تٶمەندەتۋ, زيياندى جەنە قاۋٸپتٸ ەڭبەك جاعدايلارى بار جۇمىسشىلاردىڭ 1 جەنە 2 تٸزٸمدەرٸن قايتارۋ, جالاقىنى كٶتەرۋگە قاتىستى سۇراقتارىن قويدى.
– مۇعالٸمدەر مەن دەرٸگەرلەردٸڭ, بيۋدجەتتٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسى ٷنەمٸ كٶتەرٸلەدٸ, ال بٸز سەكٸلدٸ كٶشەدە جۇمىس ٸستەيتٸن قاراپايىم جۇمىسشىلار مٷلدەم ەسكەرٸلمەيدٸ. وسى مەسەلەنٸ ٷكٸمەت الدىندا كٶتەرە الاسىز با? – دەپ ٶتٸنٸش بٸلدٸردٸ كەسٸپورىن قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ.
كەسٸپورىن باسشىسى نيكولاي لوبانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى جىلعا دەيٸن كٶشەلەردٸ قاردان تازارتۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدا بٸر قىزمەتكەرگە ساعاتىنا 700 تەڭگە تاريف بەكٸتٸلگەن, بۇل شىن مەنٸندە جەتكٸلٸكسٸز جەنە 80-90 مىڭ ارالىعىنداعى جالاقى سودان قالىپتاسادى, ال جول سالاسىنداعى جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەگٸ ٶتە اۋىر.
«اق جول» دەمپارتيياسى قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ تٶراعاسى, وبلىستىق مەسليحاتتىڭ ەكٸ شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى بولعان ماحابات جۇتاەۆ تاياۋدا عانا تاريف قايتا قارالىپ, 1400 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
سونداي-اق, تۇرعىن ٷي مەن ونىڭ جالعا الۋ باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا, جاستارعا قولجەتٸمدٸ باسپانانىڭ جوقتىعىنا قاتىستى شاعىمدار ايتىلدى.
«اق جول» دەمپارتيياسى الداعى ۋاقىتتا دا پارلامەنتتە جٷيەلٸ پروبلەمالاردى ٷكٸمەت الدىندا كٶتەرەتٸن بولادى», - دەپ سەندٸردٸ رەسپۋبليكالىق شتاب مٷشەلەرٸ.
*ماتەريالدىڭ اقىسى «اق جول» دەموكراتييالىق پارتيياسىنىڭ سايلاۋ قورىنان تٶلەندٸ.
