اۋىلداعى جاستارعا قولداۋ كٶپ
جالپى, اۋداندا تۇرىپ جاتقان تۇرعىندار سانى 100 مىڭنىڭ تٶڭٸرەگٸندە بولسا, ونىڭ 23 مىڭنان استامى 14 پەن 29 جاس ارالىعىنداعى جاستار ەكەن.بۇل شۋلىق تۇرعىنداردىڭ 23,2 پايىزىن جاستار قۇرايدى دەگەن سٶز. سونىڭ ٸشٸندە اۋىلداعى جاستاردىڭ سانى شۋ قالاسىنا قاراعاندا ەدەۋٸر باسىمىراق ەكەنٸن ايتا كەتكەن جٶن. قازٸرگٸ كەزدە جاستاردىڭ دەنٸبەرەكەلٸ موماقان دالادان ييۋ-قييۋى مول, داڭعازا قالاعا كەتۋگە قۇمارتىپ تۇراتىنى جاسىرىن ەمەس. ال, كەرٸسٸنشە اۋىلدى جەردٸ ٶگەيسٸنبەي, تۋعان جەردٸڭ تٷتٸنٸن تٷزۋ تٷتەتۋدٸ جٶن كٶرگەن اۋىل جاستارىمەن جۇمىستى جٷيەلٸ تٷردە ٷيلەستٸرۋ اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنا جٷكتەلگەن. جاستارعا جان-جاقتى جاعداي جاسالىپ وتىرعان تۇستا, ەلدٸ مەكەندەرگە يمەنبەي بارىپ, ەسەلٸ ەڭبەك ەتۋدٸ كٶزدەگەن جاستارعا قولداۋ بٸلدٸرۋدە ورتالىقتىڭ قولداۋى راسىمەن دە زور. قازٸرگٸ تاڭدا ورتالىقتىڭ ٶزٸندە 40-تان اسا جاس ٶرەن قىزمەت ەتەدٸ ەكەن. وعان قوسا, ەر اۋىلدىق وكرۋگتەردە جاستار ٸسٸ جٶنٸندەگٸ كەڭەسشٸ ماماندار دا جۇمىس ٸستەۋدە. ولار جاستاردىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلامالارعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ, جۇمىسسىزدىقپەن كٷرەس, تٷرلٸ قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, بۇقارالىق سپورت تٷرلەرٸمەن اينالىسۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ, سپورت, مەدەنيەت مەكەمەلەرٸمەن, ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىمەن, اۋىل ەكٸمدەرٸمەن بٸرلەسە جۇمىس اتقارىپ كەلەدٸ.
از عانا جىلدا اياققا تۇرىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷسكەن مەملەكەتٸمٸز اۋىل تۇرمىسىن تٸكتەۋگە بٸلەك سىبانا كٸرٸستٸ. ٶز كەزەگٸندە قاتارىنان ٷش جىلدىڭ اۋىل جىلدارى بولىپ جارييالانۋى دا دالالى جەردٸڭ تىنىسىن كەڭەيتەتە تٷسكەنٸ انىق. سونداي-اق, وسىدان سەگٸز جىل بۇرىن قابىلدانعان «ديپلوممەن اۋىلعا», «جاسىل ەل» باعدارلامالارى مەن «جاستار پراكتيكاسى» سىندى جاستارعا باعىتتالعان زور مٷمكٸندٸكتەر اۋىلدى جەرلەردٸ قاجەتتٸ ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋدە جەنە جۇمىسسىزداردىڭ سانىن ازايتۋدا ٷلكەن ماڭىزعا يە بولعانىن سٸز بەن بٸز جاقسى بٸلەمٸز.
شۋ اۋدانىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن ٶركەندەۋٸنە زور ٷلەس قوسىپ كەلە جاتقان ٸرٸ كەسٸپورىنداردىڭ بٸرٸ – تەمٸر جول سالاسى ەكەنٸ ايتپاسا دا بەلگٸلٸ. وسىعان وراي توعىز جولدىڭ تورابىندا ورنالاسقان اۋدان جاستارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ تەمٸر جولدى كٷنكٶرٸس كٶزٸنە اينالدىرعان. بٷگٸنگٸ كٷنٸ بولات جولدىڭ بويىندا 700-گە جۋىق جاس تۇراقتى جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. ول ٷشٸن مٷمكٸندٸك تە جەتكٸلٸكتٸ. بۇلاي دەيتٸنٸمٸز – اۋداندا وسى سالا بويىنشا ارناۋلى ورتا بٸلٸم بەرەتٸن وقۋ وشاقتارى بار. تەمٸر جول سالاسىن بىلاي قويعاننىڭ ٶزٸندە اۋىل شارۋاشىلىعى تٷرلٸ ماماندىقتارعا, جۇمىسشى كادرلارىنا زەرۋ.مىسالى, اۋىلدا ەلەكترشٸ, توكار, اعاش ۇستاسى سىندى مامانداردى تابۋ وڭاي ەمەس. مەكتەپ بٸتٸرگەندەر بٸردەن جوعارى وقۋ ورىندارىنا, كوللەدجدەرگە ۇمتىلادى.ولار ٷشٸن مۇنداي ماماندىق بويىنشا بٸلٸم الۋ قورلىقپەن تەڭ.ەكٸنشٸدەن, توكار بولۋ ەكٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ قولىنان كەلە بەرمەيتٸنٸ تاعى بار. وعان زەرگەرگە بٸتكەن قابٸلەت كەرەك. جاستاردىڭ بارلىعى قالاعا تىعىلسا, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى وسىنداي كەلەلٸ ٸستەردٸ كٸم اتقارماق? مٸنە, وسىنداي كٷرمەۋلٸ مەسەلەلەردٸ ەسكەرگەن اۋدانداعى ورتا بٸلٸم وشاقتارى اتالعان ماماندىقتار بويىنشا ماماندار دايىنداپ كەلەدٸ. مەسەلەن, 2016-2017 وقۋ جىلىندا اۋدانداعى ارناۋلى ورتا وقۋ ورىندارىندا 1071 ستۋدەنت بٸلٸم السا, ونىڭ 281-ٸ گرانت, ال قالعان 790 ستۋدەنت اقىلى نەگٸزدە بٸلٸم العان. وسىلايشا, اۋدان باسشىلىعى ويلى, ساۋاتتى جاستار ٷشٸنبارلىق جاعدايدى جاساپ, ٸزدەنگەن, تالپىنعان جاستىڭ باستاماسىنا, جۇمىسقا ورنالاسۋىنا ۇدايى قولداۋ بٸلدٸرٸپ كەلەدٸ.
