باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايتۋىنشا جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 0,6% تٶمەندەدٸ, ياعني 4,6% بولسا, قازٸرگٸ تاڭدا 4% قۇرايدى (2023 جىلعى ٸٸ توقسان).
بٷگٸندە باس قالادا جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ – ٶزەكتٸ مەسەلەلەلەردٸڭ بٸرٸ دەسەك بولادى. بۇل باعىتتا ەكٸمدٸكپەن بٸرنەشە باعدارلاما ٸسكە اسىرىلۋدا.
مىسالى, جاستارعا ارنالعان «جاستار پراكتيكاسى», «العاشقى جۇمىس ورنى», «ۇرپاقتار كەلٸسٸمشارتى» جوبالارى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ ٸسٸنە ايتارلىقتاي سەپتٸگٸن تيگٸزۋدە.
– ەر توقسان سايىن جاستارعا ارنالعان بوس ورىندار جەرمەڭكەلەرٸن ٶتكٸزەمٸز. وسى ۋاقىتقا دەيٸن «جاستار» سارايىندا, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دا جەنە ەسٸل ۋنيۆەرسيتەتٸندە ٶتكٸزٸلدٸ. الداعى بوس جۇمىس ورىندارى جەرمەڭكەسٸ قازان ايىنىڭ 24-نە جوسپارلانعان. جاز مەزگٸلٸندە 4200 جاس «جاسىل ەل» جوباسى اياسىندا جۇمىس ٸستەدٸ. ولاردىڭ اراسىندا كٶپبالالى وتباسىلاردان شىققان بالالار – 2648, تولىق ەمەس وتباسىنان شىققان بالالار – 387, جەتٸم بالالار – 69, وقۋ ورنىندا ەسەپتە تۇرعان – 11, وتباسىندا بٸر مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸسٸ بار – 34 بالا, – دەدٸ باسقارما باسشىسى.
قايرات قامباروۆ ٶز سٶزٸندە جۇمىسپەن قامتۋ مەسەلەسٸندە NEET ساناتىنداعى جاستاردى ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. ياعني, NEET ساناتىنداعى جاستار دەگەنٸمٸز – وقۋ وقىمايتىن, جۇمىس ٸستەمەيتٸن ازاماتتار.
ولاردىڭ ٷلەسٸ ٸٸ توقسان قورىتىندىسى بويىنشا 6,1% نەمەسە 25 مىڭ ادامدى قۇراعان. ولاردى ەلەۋمەتتەندٸرۋ ماقساتىندا «جاس جٸگەر» جوباسى ۇيىمداستىرىلادى.
NEET ساناتىنداعى جاستاردى ەلەۋمەتتەندٸرۋ جەنە ولارعا كٶمەك كٶرسەتۋ ٷشٸن ەكٸمدٸك جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزۋدە. NEET ساناتىنداعى جاستاردى ەلەۋمەتتەندٸرۋ ٷشٸن جاۋاپتى باسقارما بٸرقاتار شارانى ٸسكە اسىرىپ جاتىر. بۇل رەتتە باسقارما قىزمەتكەرلەرٸ وسى توپقا جاتاتىن جاستار اراسىندا مەملەكەتتٸك باعدارلامالار تۋرالى اقپاراتتىق بۋكلەتتەر تاراتىىپ, جۇمىسسىز جٷرگەن جاستارعا توقسان سايىنعى بوس جۇمىس ورىندار جەرمەڭكەسٸندە تٷرلٸ جۇمىستار ۇسىنىپ كەلەدٸ.
– وسى ۋاقىتقا دەيٸن ولار «جاستار» سارايىندا ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دا جەنە ەسٸل ۋنيۆەرسيتەتٸندە ٶتتٸ. كەلەسٸ بوس جۇمىس ورىندارى جەرمەڭكەسٸ 24 قازانعا جوسپارلانعان. «Freelance مٷمكٸندٸك» جوباسى اياسىندا تارگەتولوگ, SMM, ۆيدەوگراف, ماركەتپلەيس, موبيلوگراف, گرافيكالىق ديزاينەر جەنە ۆەب-ديزاينەر سيياقتى تسيفرلىق ماماندىقتار وقىتىلادى, – دەدٸ قايرات قامباروۆ.
كەلەسٸ جىلى وسى باعىتتاعى جۇمىستى كٷشەيتٸپ, كٶپتەگەن جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر, دەپ قورىتىندىلادى سپيكەر.
قايرات قامباروۆ جاستار اراسىندا ماماندىقتارىن تانىمال ەتۋ ماقساتىندا «ٷزدٸك» جوباسى ٸسكە اسىرىلۋدا. بۇل ۋاقىتقا دەيٸن «ٷزدٸك تٸگٸنشٸ», «ٷزدٸك اعاش ۇستاسى» بايقاۋلارى بويىنشا جەڭٸمپازدار انىقتالعان بولاتىن. الداعى ۋاقىتتا باسقا دا ماماندىقتار بويىنشا بايقاۋلار ٶتەتٸن بولادى.
– جاستارعا قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىقتارى جەنە «بارشاعا مٷمكٸندٸك» مودۋلدٸك پۋنكتەرٸ بار. بۇل پۋنكتەردە ەلوردا تۇرعىندارى جۇمىس جەنە تسيفرلىق داعدىلاردى يگەرۋ بويىنشا تەگٸن كەڭەس, سونداي-اق مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى مەن جۇمىسقا ورنالاسۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى اقپارات الا الادى, «Freelance مٷمكٸندٸك» جوباسىنا جازىلۋعا بولادى. جوبا ەلٸمٸزدە ٷلكەن سۇرانىسقا يە تسيفرلىق داعدىلارعا وقىتۋدى ۇسىنادى, – دەيدٸ باسقارما باسشىسى
سٶزٸن جالعاي وتىرىپ, ٶز سالاسىندا 6 جىلدان استام كەسٸبي تەجٸريبەسٸ بار, سونىمەن قاتار Kaspi.kz, BI Group, Atameken, KazDream جەنە ت.ب. جەتەكشٸ كومپانييالارمەن جۇمىس ٸستەگەن, تەجٸريبەلەرٸ بار كۋرس وقىتۋشىلارىمەن كەلٸسٸمشارت جاسالعانىن دا اتاپ ٶتتٸ.
– سونىمەن قاتار, كۋرس ستۋدەنتتەرٸنٸڭ BS Company, PR Agency, مير كەراميكي, NV Clinic سىندى كومپانييالاردا تاعىلىمدامادان ٶتۋ جەنە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعان. قازٸرگٸ تاڭدا بٸرٸنشٸ توپ وقۋىن باستاپ كەتتٸ – 177 ادام وقىتىلۋدا. وقۋ اياقتالعاننان كەيٸن قاتىسۋشىلار سەرتيفيكاتتار الادى, ال ولاردىڭ كانديداتۋرالارى «JUMYS TAP» Telegram-بوتىندا تەگٸن جارنامالاناتىن بولادى. بۇل شارالار «JOLTAP» جوباسى اياسىندا ٶتكٸزٸلۋدە جەنە وقىتۋ تولىقتاي تەگٸن ٶتەدٸ, – دەدٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
سٶز سوڭىندا «ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعىمەن» بٸرگە جۇمىس جٷيەلٸ تٷردە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانى, سول سيياقتى ارى قاراي دا جالعاسىن تاباتىنىن جەتكٸزدٸ.
