استانا حالىقارالىق فورۋمى دٷنيەجٷزٸنە قازاقستاندا جاھاندىق ترانزيتتٸك حاب پەن كەلٸسسٶزدەر الاڭىنا اينالعان جەتەكشٸ ەل ەكەنٸن تانىتتى. بۇل فورۋم ەلدٸڭ ٸشكٸ مازمۇنىن كٶرسەتٸپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار ٸشكٸ جٷيەنٸ حالىقارالىق مودۋلدەرگە بەيٸمدەيتٸن گەوستراتەگييالىق ينتەرفەيسكە اينالدى دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدٸ.
كٶپشٸلٸك فورۋمدى ەلٸ دە مەدەني-كٶپشٸلٸك ٸس-شارا نەمەسە پٸكٸر الماسۋ پلاتفورماسى دەپ باعالايدى. بٸراق بۇل – ەسكٸرگەن تٷسٸنٸك. شىن مەنٸندە, استانا حالىقارالىق فورۋمى – soft power ەلەمەنتتەرٸنٸڭ ٸشكٸ ينتەگراتسيياسى, پاراديپلوماتييالىق تاكتيكا, ينۆەستيتسييالىق يٸرٸم, ەرٸ پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتەگٸ بەيتاراپ ايماقتىق ليدەرلٸكتٸ زاڭداستىرۋ تەتٸگٸ. مۇنداي مەحانيزمدەر قازٸرگٸ زاماندا تەك سٶز جٷزٸندە ەمەس, كاپيتال اينالىمىندا جەنە تەحنولوگييالار ترانسفەرٸندە ٶلشەنەتٸنٸ بەلگٸلٸ.
قازاقستاننىڭ سوڭعى جىلدارداعى سىرتقى ساياساتىنىڭ ۆەكتورى – پراگماتيكالىق كٶپۆەكتورلىلىقتان باعدارلى بەيتاراپتىققا قاراي ىعىسىپ كەلەدٸ. مۇنداي كەزەڭدە استانا فورۋمىنىڭ رٶلٸ ەسەلەپ ارتاتىنى سٶزسٸز. سەبەبٸ, بۇل فورۋم ارقىلى ەلٸمٸز ەلەمگە پوستبلوكتىق ديپلوماتييانىڭ ٷلگٸسٸن ۇسىنىپ وتىر. فورۋم جۇمىسىنا ەۋرووداق, قىتاي, اقش, تٷركييا, رەسەي, ساۋد ارابيياسى سىندى بارلىق ەلدەر تۇراقتى تٷردە قاتىسىپ كەلەدٸ. ەدەتتە باسى قوسىلمايتىن ەلدەردٸ استانا حالىقارالىق فورۋمى بٸر ٷستەلدٸڭ باسىنا جينايدى. سٶز جوق, بۇل ينستيتۋتسيونالدى سەنٸمدٸلٸكتٸڭ كٶرٸنٸسٸ. دەل وسىنداي ورتادا Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ جۇمىسىن اتاپ ٶتكٸمٸز كەلەدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا Kazakh Invest ۇلتتىق كومپانييا ەلٸمٸز ٷشٸن ينۆەستيتسييالىق ينتەراكتور. ول قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جٷيەسٸن شەتەل كاپيتالىنا تٷسٸنٸكتٸ ەتٸپ جەتكٸزٸپ, بايلانىس ورناتاتىن دەنەكەر دەسەك بولادى. وسى كومپانييانىڭ سوڭعى جىلدارداعى ديناميكاسىنا قاراساق, استانا فورۋمىنىڭ ىقپالى ناقتى ٶلشەمدەرمەن كٶرۋگە بولادى. 2023 جىلعى فورۋمنان كەيٸن Kazakh Invest ارقىلى كەلٸسٸلگەن ينۆەستيتسييالىق جوبالار سانى 17%-عا ارتقان. مۇندا تەك شيكٸزات جوبالارى ەمەس, جاسىل ەنەرگەتيكا, لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ جەنە IT كلاستەرلەرٸ سەكٸلدٸ سالالار قامتىلدى.
استانا فورۋمىنىڭ ينۆەستيتسييالىق تيٸمدٸلٸگٸ كەلٸسسٶزدەر مەن مەموراندۋمداردان عانا تۇرمايدى, سونىمەن قاتار كەز كەلگەن كەلٸسٸمٸنٸڭ ساپالىق قۇرىلىمى مەن ستراتەگييالىق باعىتى دا باستى ورىنعا شىعادى. ياعني, بۇرىنعىداي تەك «كەلەمٸز, كٶرەمٸز, ويلانىپ كٶرەمٸز» دەگەن نيەت حاتتار ەمەس, ناقتى كەزەڭ-كەزەڭمەن ٸسكە اسىرىلاتىن ماڭىزدى جوبالاعا اينالىپ وتىر. مۇنداي جوبالار قازاقستان ەكونوميكاسىن العا سٷيەۋگە جارامدى ناقتى كاپيتالى بار ەرٸپتەستەرمەن تولىعىپ كەلەدٸ. وسىلايشا Kazakh Invest قازٸر جاي عانا دەلدال ەمەس, ۇلتتىق ينۆەستيتسييالىق سٷزگٸ رٶلٸن اتقارۋدا.
قازاقستاننىڭ ٸشكٸ ەكونوميكالىق ورتاسىنا كەلەتٸن بولساق, فورۋم – ٸشكٸ جٷيەلەردٸڭ ٶزٸن سىرتقى كريتەرييلەرمەن ٶلشەۋگە مەجبٷرلەيدٸ. بۇل دەگەنٸمٸز – ترانسۇلتتىق تالاپتار بويىنشا مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردى رەفورمالاۋ, ينۆەستيتسييالىق كليماتتى جاڭعىرتۋ, سالىق جەنە قۇقىقتىق مەحانيزمدەردٸ مودەرنيزاتسييالاۋ. ياعني, فورۋم ارقىلى تەك شەتەلدٸك ينۆەستورلارمەن كەزدەسٸپ قانا قويمايمىز, سونىمەن قاتار ٸشكٸ جٷيەنٸ سىرتقى ستاندارتقا بەيٸمدەۋ پروتسەسٸ قاتار جٷرۋدە. بۇل – ەكونوميكالىق ترانسفورماتسييانىڭ ەڭ تيٸمدٸ تريگگەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ.
استانا فورۋمىنىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى قىرى – گەوەكونوميكالىق مەتافورا رەتٸندە جۇمىس ٸستەۋٸندە. فورۋم – بۇل جاھاندىق نارىقتىڭ سەنٸم ينديكاتورى. قاي ەل فورۋمعا دەلەگاتسييا جٸبەرەدٸ, قاي ەل قاي دەڭگەيدەگٸ ٶكٸلمەن قاتىسادى – وسىنىڭ بەرٸ قازاقستانعا دەگەن قىسقا جەنە ورتا مەرزٸمدٸ سەنٸم كٶرسەتكٸشٸ. ياعني, فورۋمعا قاتىسۋشىلاردىڭ ساپاسى – ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ الدىن الا بارومەترٸ.
Kazakh Invest بۇل ينديكاتورلاردى ناقتى ستاتيستيكاعا اينالدىرىپ, كەلٸسسٶزدەردٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ قۇرالدارى ارقىلى بەكٸتەدٸ. مەملەكەتتٸك جەڭٸلدٸكتەر, جەر رەسۋرستارىنا قولجەتٸمدٸلٸك, سالىق كانيكۋلى – مۇنىڭ بەرٸ ينۆەستوردىڭ تەۋەكەلدەرٸن ازايتىپ, كوممەرتسييالىق بولجامدى ناقتى بيزنەس-جوسپارعا اينالدىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل رەتتە فورۋم – باستاپقى سەنٸمدٸ قالىپتاستىراتىن ديپلوماتييالىق بازيس, ال Kazakh Invest – سول سەنٸمدٸ ناقتى كەلٸسٸمدەرگە اينالدىراتىن قۇرىلىمدىق اگەنت.
تاعى بٸر ماڭىزدى فاكتور – كاپيتالدىڭ گەوگرافيياسى ٶزگەرٸپ كەلە جاتىر. بۇرىن ينۆەستيتسييا تەك باتىستان كەلەتٸن. قازٸر فورۋم ارقىلى قازاقستانعا تاياۋ شىعىس, وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا, ورتالىق ازييا ەلدەرٸ مەن افريكا قۇرلىعىنان دا كاپيتال تارتىلۋدا. بۇل – بٸزدٸڭ كٶپۆەكتورلى ساياساتتىڭ جاڭا كەزەڭگە ٶتكەنٸنٸڭ كٶرٸنٸسٸ. Kazakh Invest بۇل كاپيتالداردى سالالىق كلاستەرلەرگە باعىتتاپ, قازاقستانداعى ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋدىڭ ناقتى قۇرالىنا اينالىپ وتىر.
استانا حالىقارالىق فورۋمى ارقىلى ەلٸمٸز جاڭا ەكونوميكالىق ديپلوماتييانىڭ مودۋلٸن جاساپ شىقتى. بۇل – رەسمي ساپار, بيزنەس-فورۋم جەنە عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا ەلەمەنتتەرٸن بٸر ارناعا بٸرٸكتٸرگەن گيبريدتٸ پلاتفورما. بۇل جەردە شەشٸمدەر بٸر عانا ۆەدومستۆوعا تەۋەلدٸ ەمەس – مەملەكەت پەن بيزنەس, قوعام مەن حالىقارالىق ۇيىمدار بٸرلەسٸپ, ينكليۋزيۆتٸ كەلٸسٸم ٷلگٸسٸن قالىپتاستىرىپ جاتىر.
جالپى, فورۋمدى سىرت كٶزگە جاي عانا ديپلوماتييالىق جيىن رەتٸندە باعالاۋعا بولمايدى. بۇل – قوعامدىق كەلٸسسٶزدٸڭ جاڭا فورماتى, بۇل – ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ تسيفرلىق جەنە ساياسي ەكوجٷيەسٸ, بۇل – مەملەكەت برەندٸنٸڭ ەلەم الدىنداعى ينستيتۋتسيونالدىق پوزيتسيياسى.
قىسقاسى, استانا حالىقارالىق فورۋمى قازاقستاننىڭ قازٸرگٸ جەنە بولاشاقتاعى گەوساياسي سالماعىن, ەكونوميكالىق دەربەستٸگٸن جەنە ساياسي بەيتاراپتىعىن ٷيلەستٸرەتٸن قۇرال. ال Kazakh Invest – سول قۇرالدى ٸسكە اسىراتىن ناقتى تەتٸك. وسى ەكەۋٸنٸڭ ۇتىمدى سيمبيوزى ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا دامۋ پاراديگماسىنىڭ يادروسىنا اينالىپ كەلەدٸ.
