اقش رەسەيدٸڭ ٸرٸ ەنەرگەتيكالىق كومپانييالارىنا قارسى سانكتسييالار ەنگٸزدٸ. ولاردىڭ كەيبٸرٸ تٸكەلەي, سونداي-اق جاناما تٷردە قازاقستان ەكونوميكاسىنا قاتىسى بارى بەلگٸلٸ. مۇندايدا قازاقستانعا قايتپەك كەرەك? بۇل ساۋالعا مۇناي-گاز سالاسى بويىنشا ساراپشى ولجاس بايدٸلدينوۆ LS-كە بەرگەن سۇقباتىندا جاۋاپ بەردٸ, دەپ جازادى Dalanews.kz.
ول ٸسكەرلٸك پورتالعا بەرگەن سۇقباتىندا اقش قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ SDN پاراعى قازاقستان ٷشٸن جاقسى نەرسە ەمەس ەكەنٸن باسا ايتادى.
"سانكتسييا تٸزٸمٸنە قازاقستاندا تٷرلٸ بٸرلەسكەن كەسٸپورىنداردا جۇمىس ٸستەيتٸن نەمەسە بولاشاق جوبالاردا ات سالىسۋدى جوسپارلاپ وتىرعان "روساتوم", "لۋكويل", "تاتنەفت" سىندى كومپانييا باسشىلارىنىڭ ەنۋٸ الداعى ٶزارا ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆاسىنا سەلكەۋ تٷسٸرەدٸ. ەرينە, بۇل تٸزٸم قاۋقارى جالپىلاما سيپاتقا يە ەمەس, تەك اتالعان ادامداردىڭ شتاتتارداعى شوتتارى مەن اكتيۆتەرٸ بۇعاتتالادى, ۆيزالىق شەكتەۋلەر ەنگٸزٸلەدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. سونداي-اق بارلىق ەۋروپالىق جەنە قازاقستاندىق بانكتەر دە وسى قۇجاتقا سٷيەنۋٸ كەرەك بولادى. مۇنىڭ ارتىندا, ەڭ الدىمەن, تىيىمداردى اينالىپ ٶتۋدە اقش ارقىلى وپەراتسييالار جٷرگٸزۋگە كٶمەكتەسەتٸن ۇيىمدارعا قاتىستى قولدانىلۋى مٷمكٸن شەكتەۋلەر تۇر. بارلىق بانكتٸك وپەراتسييالار بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە وسىنداي قۇرىلىمدارعا بايلانىستى بولعاندىقتان, قازاقستان ٷشٸن دە ٷلكەن پروبلەمالار تۋىندايدى", - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ بايدٸلدينوۆ.
ساراپشى قازاقستان رەسەيلٸك كومپانييالارمەن الدا جوسپارلانعان جوبالار بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرا الاتىنىن ايتادى. دەگەنمەن, بۇل ەلەمدٸك نارىقتارعا جٸبەرٸلەتٸن بۇل ٶنٸمدەر قۇنىنىڭ تٶمەندەيتٸنٸن بٸلدٸرەدٸ. بۇل بانكتٸك, ساقتاندىرۋ جەنە باسقا دا شەكتەۋلەرمەن بايلانىستى.
"ەگەر رەسەيلٸك كومپانييامەن بٸرلەسكەن جوبا بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋشى قازاقستاندىق كومپانييا جابدىقتاردى شەتەلدەن ساتىپ الاتىن بولسا, وندا SDN پاراعى پروتسەستٸ ەدەۋٸر قيىنداتادى. ەۋروپالىق ٶندٸرۋشٸلەر, بانكتەر, كومپانييالار مۇندايدا تٸكەلەي جۇمىس ٸستەگٸسٸ كەلمەيدٸ. سوندىقتان جاناما جولداردىڭ لوگيستيكالىق تٸزبەگٸ قۇرىلادى: قىتاي, باە جەنە ت.ب. ارقىلى دەگەندەي. مۇندايدا لوگيستيكا كٷردەلەنٸپ قانا قويماي, جوبالار قۇنى قىمباتتايدى, مەرزٸمدەر ۇلعايادى, تاباتىن مارجا كٶلەمٸ تٶمەندەيدٸ", – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ مامان.
بايدٸلدينوۆ قازاقستان رەسەي فەدەراتسيياسىنان جىلىنا شامامەن 1 ملن توننا مۇناي ٶنٸمدەرٸن يمپورتتايتىنىن, ەلەكتر ەنەرگيياسىن دا ساتىپ الاتىنىن ەسكە سالادى. سونداي-اق, جوسپاردا كٶكشەتاۋدا, سەمەيدە جەنە ٶسكەمەندە رەسەيلٸك سەرٸكتەستەرمەن ٷش جەو سالۋ بويىنشا بٸرلەسكەن جوبا تاعى بار.
"مۇندايدا قارجىلاندىرۋ بويىنشا سانكتسييالارعا بايلانىستى ايتارلىقتاي كٷردەلەنە تٷسەتٸن ەرتٷرلٸ بانكتٸك پروتسەدۋرالاردى جٷرگٸزۋ قاجەت بولادى", - دەدٸ ساراپشى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, "روساتوم" مەن ونىڭ ەنشٸلەس كومپانييالارى باسشىلارىن سانكتسييا تٸزٸمٸنە قوسۋ كومپانييانىڭ قارقىن الىپ كەلە جاتقان حالىقارالىق جوبالارىن شەكتەۋ ەرەكەتٸ بولىپ تابىلادى.
"قازاقستانعا وسى جاعىنان مۇقييات بولۋ كەرەك", - دەپ كەڭەس بەرەدٸ ول.
بايدٸلدينوۆ قازاقستاننىڭ, ٶكٸنٸشكە قاراي, كٷننەن كٷنگە تارىلىپ كەلە جاتقان ٷلكەن سانكتسييانىڭ بۇعاۋ جٸبٸ (رەسەي, قىتاي, يران) ورتاسىندا قالىپ كەتكەنٸن باسا ايتادى. وعان ەكونوميكاسىنا كەرٸ ەسەرٸ بار باسقا كٶرشٸلەس ەلدەر دە كٸرەدٸ.
"ٶز باسىم, اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ ەكٸمشٸلٸگٸ جاقىن بولاشاقتا بۇل سانكتسييالار تٸزگٸنٸن بوساتىپ جٸبەرە سالادى دەگەنگە سەنبەيمٸن. ەلبەتتە, ولار العان بەتٸنەن قايتپاي, سانكتسييالار ەسەرٸن كٷشەيەتە تٷسٸپ, ونى اينالىپ ٶتۋ مەحانيزمدەرٸنە قارسى جۇمىستى جالعاستىرادى. وعان كٶلەڭكەلٸ فلوت دەپ اتالاتىن مۇناي تاسيتىن 180-گە جۋىق تانكەرگە سالىنعان تىيىم مىسال بولا الادى. مۇنداي ەرەكەت رەسەيلٸك مۇناي مەن مۇناي ٶنٸمدەرٸن ەلەمدٸك نارىقتارعا جەتكٸزۋدٸ قيىنداتادى. جالپى, بۇل, ەنەرگەتيكالىق كومپانييالارعا جاسالعان ٷلكەن قىسىم", - دەپ سٶزٸن قورىتىندىلايدى بايدٸلدينوۆ.
ايتا كەتسەك, 10 قاڭتاردا قارجى مينيسترلٸگٸ رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ٸرٸ ەنەرگەتيكالىق كومپانييالارى مەن ولاردىڭ باسشىلارى, سونىڭ ٸشٸندە "گازپرومنەفت", سونداي-اق ونىمەن ەنشٸلەس قۇرىلىمدارعا دا قارسى جاڭا سانكتسييالار تٸزٸمٸن جارييالادى. ونىڭ ٸشٸندە قازاقستاندا جۇمىس ٸستەپ جاتقان Gazprom Neft Kazakhstan LLC دا بار. سونىمەن قاتار, SDN پاراعى تٸزٸمٸنە الماتىدا تٸركەلگەن UMBRA NAVI SHIPMANAGEMENT CORP كومپانيياسى دا ەندٸ. قۇجاتتا ونىڭ 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا قۇرىلعانى كٶرسەتٸلگەن.
سونداي-اق مۇنىڭ الدىندا سايتىمىزدا "قازاقستاندا اەس سالۋدان ٷمٸتتٸ "روساتومنىڭ" توپ-مەنەدجەرلەرٸ سانكتسيياعا ۇشىرادى" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
