اقش پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ ونداعان جىلدار بويى اقش-تىڭ حالىقارالىق دامۋ جٶنٸندەگٸ اگەنتتٸگٸ (USAID) «كٷلكٸلٸ ەرٸ كەيدە قاۋٸپتٸ» جوبالارعا جاۋاپسىزدىقپەن قىرۋار قارجى جۇمساپ كەلگەنٸن مەلٸمدەدٸ. اق ٷي تاراتقان دەرەككە سٷيەنسەك, سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ قارجىسى وتاندىق ەمەس, ٶزگە ەلدەردەگٸ «ترانسگەندەرلٸك وپەرا» مەن «ترانسگەندەرلٸك كوميكس», يرلاندييالىق ميۋزيكل, مىسىر تۋريزمٸن جانداندىرۋ, تٸپتٸ «ەل-كايدا» سودىرلارىن تاماقتاندىرۋ سەكٸلدٸ داۋلى باستامالارع باعىتتالعان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Orda.kz-كە سٸلتەپ.
اقش ەكٸمشٸلٸگٸ بۇل تٸزٸمنٸڭ ەلٸ دە ۇزاق جالعاساتىنىن ەسكەرتەدٸ. قۇجاتتا ۆەتنامداعى ەلەكتروموبيلدەرگە 2,5 ملن دوللار, مىسىر تۋريزمٸن قولداۋعا 6 ملن دوللار جەنە اۋعانستانداعى اپيىن ەگٸستٸگٸن سۋعارۋعا كەتكەن جٷزدەگەن ميلليون دوللار دا بار. اق ٷيدٸڭ حابارلاۋىنشا, مۇنداي شىعىندار «تالاي جىل بويى باقىلاۋسىز جالعاسقان». ەندٸ ترامپ ەكٸمشٸلٸگٸ ولاردى دەرەۋ توقتاتۋعا نيەتتٸ ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
قازاقستانداعى جوبالارعا كٶز جٷگٸرتسەك
USAID ەلٸمٸزگە تەۋەلسٸزدٸك العاننان باستاپ قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. اگەنتتٸك قارجىسى قازاقستاندا ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ, ٶڭٸرلٸك باسقارۋ, جاسىل ەنەرگييانى ەنگٸزۋ جەنە تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى جوبالارعا جۇمسالعان. ايماقتىق باستامالاردىڭ قاتارىندا «تيٸمدٸ باسقارۋ باستاماسى» (6,9 ملن دوللار) بار. بۇل جوبا قازاقستان مەن تەجٸكستانداعى ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارعا تٸرەك بولۋدى كٶزدەيدٸ.
سونداي-اق بيىل باستالعان «بٸرلەسكەن باسقارۋ – ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸك» اتتى تٶرت جىلدىق جوبا پاۆلودار, جەتٸسۋ, ۇلىتاۋ مەن باتىس قازاقستان وبلىستارىنداعى جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جٷيەسٸن كٷشەيتۋگە باعىتتالعان. بۇدان ٶزگە, ورتالىق ازييا ەلدەرٸندەگٸ ازاماتتىق ينستيتۋتتاردى نىعايتۋعا 18 ملن دوللار بٶلٸنٸپ وتىر. اگەنتتٸك 39 ملن دوللار كٶلەمٸندە قارجى سالعان جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن دامىتۋ جوبالارى دا – قوعام مەن قورشاعان ورتاعا پايدا ەكەلۋدٸ كٶزدەيتٸن شارالار.
ترامپتىڭ شەشٸمٸ جەنە ونىڭ ىقپالى
پرەزيدەنت دونالد ترامپ قىزمەتٸنە كٸرٸسكەن سەتتە-اق «امەريكالىقتاردىڭ نەگٸزگٸ مٷددەلەرٸن قورعاۋ ٷشٸن» بٸرقاتار بۇيرىق شىعارعان بولاتىن. سونىڭ بٸرٸ شەتەلدەگٸ دامۋ باعدارلامالارىن قارجىلاندىرۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋدى كٶزدەيدٸ. اق ٷي ٶكٸلدەرٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل قادام USAID باستاعان مەكەمەلەردە «تٶگٸپ-شاشىپ» جاتقان قارجىنى قىسقارتىپ, مەملەكەتتٸك قاراجاتتىڭ اشىقتىعىن ارتتىرادى.
دەگەنمەن ساراپشىلار «اقش-تىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ىقپالى تەك ەسكەري قۋات پەن ديپلوماتييالىق بايلانىستارعا عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە دامۋ جوبالارى ارقىلى ورنىعاتىنىن» ەسكە سالادى. سوندىقتان اقش-تىڭ جاڭا بيۋدجەت ساياساتى قازاقستان سەكٸلدٸ ەلدەردەگٸ بٸرقاتار باستامانىڭ بولاشاعىنا دا ەسەر ەتۋٸ ىقتيمال. پرەزيدەنت ترامپتىڭ بۇل قادامىنىڭ ناقتى سالدارىن ۋاقىت كٶرسەتپەك.
