اۋعانستان قازاقتارى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا, ٷكٸمەتكە جەنە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا ٷندەۋ جولداپ, قازاق مەكتەبٸن اشۋعا قارجىلاي قولداۋ كٶرسەتۋدٸ سۇرادى. ٷندەۋدٸ “اۋعانستان قازاقتارىنىڭ مەدەني ورتالىعى” قوعامدىق ۇيىمىنىڭ تٶراعاسى اسادۋللا قاجى ويماۋىت Dalanews.kz رەداكتسيياسىنا جولدادى.
ايتۋىنشا, اتالعان ۇيىم 2024 جىلى اۋعانستاننىڭ تٷرلٸ ايماعىندا تۇراتىن 13 قازاق ازاماتىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان.
“ۇيىمنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – اۋعانستانداعى قازاقتاردىڭ تاريحي, ەتنيكالىق جەنە دەموگرافييالىق دەرەكتەرٸن جيناقتاۋ, ولاردىڭ قاي جىلدارى قازاقستاننان كٶشكەنٸن, قاي رۋدان تاراعانىن جەنە قازٸرگٸ تاڭدا قاي ٶڭٸرلەردە تۇراتىنىن انىقتاۋ. سونىمەن بٸرگە اۋعانستانداعى قازاقتاردىڭ تٷرلٸ ۇلتتىق, مەملەكەتتٸك مەرەكەلەردە باس قوسۋلارىن ۇيىمداستىرۋ, ولارعا تٷرلٸ مەدەني جەنە ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتۋ”, - دەلٸنگەن حاتتا.
“اۋعانستان قازاقتارىنىڭ مەدەني ورتالىعى” 2024 جىلدىڭ 9 شٸلدەسٸندە اۋعانستان يسلام ەمٸرلٸگٸنٸڭ اقپارات جەنە مەدەنيەت مينيسترلٸگٸندە رەسمي تٷردە تٸركەلگەن.
“بۇل مەدەني ورتالىق مەملەكەتتٸك ەمەس, ەشقانداي ساياسي جەنە كوممەرتسييالىق پايدا كٶزدەمەيتٸن, ەشبٸر مەملەكەتتٸك نەمەسە جەكە ۇيىمدارعا تەۋەلدٸ ەمەس قوعامدىق ۇيىم”, - دەيدٸ بەلسەندٸلەر.
ٷندەۋ اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا, اۋعانستان قازاقتارى ۇزاق جىلدار بويى ٶزدەرٸنٸڭ تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸنەن, سالت-دەستۋرٸنەن ايىرىلىپ قالعان.
“سەبەبٸ ولاردىڭ قازاقستاننان اۋعانستانعا كٶشۋٸ سوناۋ 1800 جىلداردان باستالادى. ەكٸ عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرٸ ولار اۋعانستاننىڭ ەر ايماعىندا بىتىراپ, شاشىراڭقى قونىستانعان”, - دەيدٸ.
سٶزدەرٸنشە, وسى ۋاقىتقا دەيٸن قازاق تٸلٸندە بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپ تە, تۇراقتى مەدەني ورتالىق تا بولماعان.
“اۋعانستاندا تۇراتىن قانداستارىمىز جاتجۇرتتا جٷرسە دە, قيىن تاعدىردى باستان كەشٸرٸپ جاتسا دا, ولار انا تٸلٸن – قازاق تٸلٸن ساقتاۋعا بارىن سالىپ وتىر. دەگەنمەن جاھاندانعان دەۋٸردە ولاردىڭ ٶز تٸلٸن ساقتاپ قالۋى كٷننەن كٷنگە ۇلتتىق تراگەديياعا اينالىپ جاتىر. سوندىقتان بٸز, اۋعانستانداعى بٸر توپ بەلسەندٸ قازاقتار, ۇرپاقتارىمىزدىڭ انا تٸلٸن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن, ولارعا قازاق مەدەنيەتٸ مەن قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸن جاڭعىرتىپ, قازاق بالالارىنا قازاق تٸلٸن ەلٸپپەسٸن ٷيرەتٸپ, قازاق تٸلٸن وقىتاتىن مەكتەپ اشىپ, ساۋاتتى ۇرپاق ٶسٸرسەك دەگەن ماقساتپەن وسى ورتالىقتى قۇرعان ەدٸك”, – دەلٸنگەن ٷندەۋدە.
اۋعانستان قازاقتارى بۇل باستامانى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قازاقستان تاراپىنان ناقتى قارجىلاي كٶمەك قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ولار ەڭ الدىمەن قازاقستان پرەزيدەنتٸنەن قولداۋ كٶرسەتٸپ, قازاق مەكتەبٸن اشۋعا جەردەم بەرۋدٸ سۇرادى.
“بٸز وسى ۋاقىتقا دەيٸن ٶز قاراجاتىمىزبەن اۋعانستان قازاقتارىنا شامامىز كەلگەنشە ادال قىزمەت ەتٸپ كەلەمٸز جەنە بولاشاقتا دا قىزمەت ەتە بەرەمٸز!”, — دەپ تٷيٸندەدٸ ولار.
ٷندەۋگە اۋعانستاننىڭ تٷرلٸ ٶڭٸرٸندە تۇراتىن قازاق قاۋىمداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قول قويعان. اتاپ ايتقاندا, "اۋعانستان قازاقتارى مەدەني ورتالىعىنىڭ" تٶراعاسى, ويماۋىت رۋىنىڭ ٶكٸلٸ قاجى اسادۋللا حالىق (مازاري-شاريف قالاسى), قوڭىرات-بوجبان رۋىنان شٸر مۇحامماد (جٷزجان قالاسى), سارىقاسقا رۋىنىڭ ٶكٸلٸ قاجى اسادۋللا بەك (فاريياب وبلىسى, اندحوي اۋدانى), قاجى سەيفۋددين نۇري (شيبارعان قالاسى), حال مۇحامماد ماحمۋدي (تاحار قالاسى), ينجەنەر ازيزۋللا قازاق (تاحار قالاسى), قوڭىرات رۋىنان مۇللا ابدۋلحاميد (قۇندىز قالاسى), ۇستاز, پروفەسسور حيكماتۋللا راحيمي (مازاري-شاريف قالاسى), دەرٸگەر فايزۋللا مۋرادي (ساريپۋل قالاسى), نەماتۋللا اكبار (شولگارە اۋدانى), عۋلامساحي فۋرقاني (مازاري-شاريف قالاسى) جەنە قاجى قالاندار راحيمي (سامانگان قالاسى) بار.
اۋعانستان قازاقتارى مەدەني ورتالىعىنىڭ تٶراعاسىنىڭ بايلانىس نومەرٸ: +93 77 126 0232.
