بانكتەرگە مەملەكەتتٸك قولداۋ ۋاقىتشا جەنە ٶتەمدٸ بولادى. قارجىلىق ورنىقتىلىعى قالپىنا كەلتٸرٸلگەننەن كەيٸن بانك جاڭا ينۆەستورعا ساتىلۋعا تيٸس, ال مەملەكەت بٶلگەن قاراجات بيۋدجەتكە قايتارىلۋى كەرەك. بۇل تۋرالى پارلامەنت سەناتىندا «بانكتەر تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى مەدينا ەبٸلقاسىموۆا مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
«ەڭ باستى مٸندەت – وسى بانكتەردٸڭ سالىمشىلارىنىڭ, كليەنتتەرٸنٸڭ قاراجاتىن قورعاۋ. سوندىقتان بٸز مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸن جالعىز تەتٸكتٸ – بانكتٸڭ كاپيتالىنا كٸرۋدٸ كٶزدەدٸك. بۇل رەتتە بۇرىنعى اكتسيونەر بانككە باقىلاۋدى تولىعىمەن جوعالتادى. بانكتٸ باقىلاۋ مەملەكەتكە جاڭا ينۆەستورعا ساتىلعانعا دەيٸن ٶتەدٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ اگەنتتٸك باسشىسى.
ول قارجىلىق تۇراقتىلىق جٶنٸندەگٸ كەڭەستٸڭ ۇسىنىستارىنا سەيكەس بانك زاڭناماسىندا قارجى جٷيەسٸنٸڭ بارلىق ورنىقتىلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن جٷيەلٸك ماڭىزى بار بانكتەرگە عانا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كٶرسەتۋ مٷمكٸندٸگٸ كٶزدەلۋٸ تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«سەبەبٸ مۇنداي بانكتٸڭ تەۋەكەلٸ بٷكٸل بانك جٷيەسٸنٸڭ كٷيرەۋٸنە, سالىمشىلاردىڭ كەتۋٸنە, قارجى جٷيەسٸنە دەگەن سەنٸمنٸڭ جوعالۋىنا, سونداي-اق ەكونوميكالىق داعدارىسقا ەكەپ سوعۋى مٷمكٸن», - دەدٸ ول.
مەدينا ەبٸلقاسىموۆا قازٸرگٸ ۋاقىتتا بانك جٷيەسٸ ورنىقتى, تۇراقتى جەنە سەنٸمدٸ ەكەنٸن ايتتى. بانك جٷيەسٸندەگٸ كاپيتال مەن ٶتٸمدٸلٸك قورى قالىپتاستى.
«بٷكٸل قاداعالاۋ جٷيەسٸ قازٸر بانك جٷيەسٸ ٷشٸن تەۋەكەلدەردٸڭ پايدا بولۋ مٷمكٸندٸگٸن بولدىرماۋعا باعىتتالعان. ول ٷشٸن بٸز اكتيۆتەردٸڭ ساپاسىنا جىل سايىنعى باعالاۋ جٷرگٸزەمٸز, ياعني بانكتەردٸڭ كرەديتتٸك پورتفەلٸن باعالايمىز. جىل سايىن انىقتالعان شىعىندار بويىنشا تيٸستٸ پروۆيزييالار قالىپتاستىرىلادى. ەكٸنشٸدەن, بٸز بانكتەردٸڭ سترەسستٸك ىقتيمال جاعدايلارعا تٶزٸمدٸلٸگٸن تالداۋ ٷشٸن قاداعالاپ, سترەسس-تەستٸلەۋدٸ جٷرگٸزەمٸز. سونىمەن قاتار, بٸزدٸڭ ٷشٸنشٸ قۇرالىمىز جٷزەگە اسىرىلادى – بۇل قاداعالاپ-باعالاۋ, ونىڭ نەگٸزٸندە بٸز جىل سايىن بانكتەر ٷشٸن كاپيتالدىڭ قاداعالاۋ ٷستەمەسٸن, ياعني بانكروتتىقتىڭ الدىن الۋ ٷشٸن قوسىمشا كاپيتالدى انىقتايمىز», – دەپ تٷسٸندٸردٸ اگەنتتٸك باسشىسى.
دەپۋتاتتىڭ بانكروتتىق ساتىسىنداعى بانكتەرگە مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلە مە دەگەن سۇراعىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, مەدينا ەبٸلقاسىموۆا مۇنداي رەسٸمگە زاڭ جٷزٸندە تىيىم سالىنعانىن, ال مۇنداي بانكتەر تاراتىلۋعا جاتاتىنىن حابارلادى.
«قازٸر بٸزدە توعىز بانك تاراتۋ پروتسەسٸندە, 2007-2021 جىلدار ارالىعىندا ولاردىڭ ليتسەنزييالارى كەرٸ قايتارىپ الىندى. مەملەكەتتٸك قولداۋ بۇرىن قارجىلىق ورنىقتىلىعىن قالپىنا كەلتٸرۋگە مٷمكٸندٸگٸ بار بانكتەرگە عانا كٶرسەتٸلدٸ. بٸز 2017 جىلى قارجىلىق ورنىقتىلىق باعدارلاماسىن ەزٸرلەدٸك. ونىڭ اياسىندا التى بانككە 1,8 ترلن تەڭگەگە مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە ٷش بانك 738 ملرد تەڭگە سوماعا مەملەكەتتٸك قولداۋ قاراجاتىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن تولىعىمەن قايتاردى. قالعان ٷش بانك وسى مەملەكەتتٸك قولداۋ قاراجاتىن مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋدٸ جوسپارلاپ وتىر», - دەدٸ اگەنتتٸك تٶراعاسى.
سونىمەن قاتار, ونىڭ ايتۋىنشا, اكتسيونەرلەردٸڭ ٶزدەرٸ دە وسى بانكتەردٸ 400 ملرد تەڭگەگە ٷستەمە كاپيتالداندىرۋدى جٷرگٸزدٸ, قوسىمشا شامامەن 1 ترلن تەڭگەگە پروۆيزييالار قالىپتاستىرىلدى. قابىلدانعان شارالار بانك جٷيەسٸنٸڭ ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانكتەر جەنە بانك قىزمەتٸ تۋرالى» جەنە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى قارالدى.
زاڭ جوبالارىن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 جەنە 2025 جىلدارداعى جولداۋلارىندا بەلگٸلەنگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ شەڭبەرٸندە ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسٸپ ەزٸرلەدٸ.
بانكتەر تۋرالى جاڭا زاڭنىڭ قابىلدانۋى بانك جٷيەسٸنٸڭ قارجىلىق ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋعا, ۇلتتىق زاڭنامانى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس كەلتٸرۋگە, بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋعا جەنە قارجى سەكتورىنداعى يننوۆاتسييالاردى ىنتالاندىرۋعا ىقپال ەتەتٸن بولادى.