الماتى قالاسىنىڭ جەتٸسۋ اۋدانىندا اۋدان ەكٸمٸ لەززات جىلقىباەۆانىڭ قاتىسۋىمەن ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار وبەكتٸلەر بويىنشا باسپاسٶز تۋرى ٶتتٸ. بۇل ەسەنتاي ٶزەنٸ ارقىلى ٶتەتٸن جاڭا كٶپٸر, Kokjiek Garden ساياباق ايماعى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بٸرٸنشٸ وبەكت 1960-شى جىلداردىڭ سوڭىندا سالىنعان جولىمبەت كٶشەسٸ بويىمەن ەنٸ 8 م جەنە ۇزىندىعى 25 م ەسەنتاي ٶزەنٸ ارقىلى ٶتەتٸن جاڭا كٶپٸر. لەززات جىلقىباەۆا اتاپ ٶتكەندەي, ونى پايدالانۋ كەزٸندە بەتون كونسترۋكتسييالارى جارتىلاي قيراپ, تٸرەكتەردە جارىقتار پايدا بولدى. نەتيجەسٸندە كٶپٸر قوزعالىسى 2024 جىلدىڭ مامىرىندا جابىلدى. كەمەل شاعىن اۋدان جەنە الماتى وبلىسى ٸلە اۋدانىنىڭ بەس اۋىلى تۇرعىندارى ٷشٸن اينالما جول سالىندى.
باسپاسٶز تۋرى كٷنٸ جاڭا كٶپٸردە قوزعالىس اشىلدى. جاڭا كٶپٸردٸڭ اشىلۋى كەمەل ش/ا جەنە الماتى وبلىسىنىڭ 32 مىڭنان استام تۇرعىنى ٷشٸن ماڭىزدى وقيعا بولدى.
«سوڭىندا بٸز ٷشٸن جاڭا كٶپٸر سالىندى. مەن كٷن سايىن كەمەل شاعىن اۋدانى جەنە ٸلە اۋدانىنا قاتىنايمىن. بۇرىن اينالما جولدارمەن جٷرۋگە, كەپتەلٸستە بٸرنەشە ساعات تۇرۋعا تۋرا كەلدٸ. ەندٸ بۇل بٸرنەشە مينۋتتى الادى. بۇل ٶتە ىڭعايلى بولدى. جەتٸسۋ اۋدانى جاقسى جاققا ٶزگەرٸپ جاتقانىنا قۋانىشتىمىن!»,- دەدٸ جەتٸسۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىنى سۆەتلانا زييادانوۆا.
جەتٸسۋ اۋدانى ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلى ەسەنتاي ٶزەنٸنٸڭ جاعاسىندا جايلى سەرۋەندەۋ ايماعى قۇرىلاتىن بولادى: جاسىل جەلەكتەر وتىرعىزىلدى, تٶسەنٸشتەر تٶسەلدٸ, بالالار, سپورت, ۆوركاۋت-الاڭدار سالىندى, اۆتو سۋارۋ جٷيەسٸ, ورىندىقتار, بەسەدكالار, ۋرنالار ورناتىلدى.
باسپاسٶز تۋرى اياسىندا كەلەسٸ نىسان ەسەنتاي ٶزەنٸنٸڭ ەكٸ جاعىندا كٶكجيەك جەنە كەمەل شاعىن اۋداندارى اراسىندا ورنالاسقان Kokjiek Garden ساياباق ايماعى بولدى. بۇرىن جاعالاۋ كٶقجيەك ش/ا گامارنيك كٶشەسٸندە جول جابىنى جوق اۆتوموبيل جولى رەتٸندە قىزمەت ەتكەن. قالا تۇرعىندارىنىڭ ٶتٸنٸشٸ بويىنشا جەتٸسۋ اۋدانى ەكٸمٸنٸڭ اپپاراتى ٶتكەلدٸ كٶكجيەك جەنە كەمەل شاعىن اۋداندارىمەن بايلانىستىراتىن جاعالاۋ ايماعىن سالۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
ساياباقتىڭ اۋماعى جاقسى جارىقتاندىرىلعان جەنە اباتتاندىرىلعان: مۇندا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلٸپ, 210 جارىقتاندىرۋ تٸرەكتەرٸ, سپورت الاڭى مەن بالالار ويىن كەشەنٸ ورناتىلدى. سونداي-اق, ساياباق اۋماعىندا كونكي الاڭى ورنالاسقان, 10,5 كم اۆتو سۋارۋ جٷيەسٸ – 10,4 كم تٶسەلگەن.ٶزەن بويىندا قورشاۋلار مەن جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر كٶپٸرلەرٸ, سونداي-اق ورىندىقتار, ۋرنالار ورناتىلىپ, جاسىل ايماقتاعى توپىراق تەگٸستەلگەن.
«مەنٸڭ بەس نەمەرەم بار, بٸزدە بالالارمەن سەرۋەندەۋگە ورىن بولمادى. قازٸر مۇندا بەرٸ كەرەمەت. مەن جاي عانا قاقپانى اشامىن, ال بالالار ٶزدەرٸ ەتكەنشەك پەن سلايدتارعا جٷگٸرەدٸ. ٶتە ريزا. بالالار ۇيىقتاپ جاتقاندا, مەن ٶزٸم سەرۋەندەيمٸن. مەن بەينەنٸ تانىستارىما جٸبەرەمٸن, ولار سەنبەيدٸ, تاڭ قالادى: «بۇل قايدا?» بۇل بٸزدٸڭ قاسىمىزدا, ٶزەننٸڭ جانىندا! بٸز قالانىڭ شەتٸندە تۇرامىز, بٸزدە بەرٸ وسىلاي ٶزگەرەدٸ دەپ كٷتكەن جوقپىز», - دەدٸ كٶكجيەك ش/ا تۇرعىنى ليۋدميلا بۋدا.
بۇل ساياباقتا بالالار مەن ەرەسەكتەر سەرۋەندەپ قانا قويماي, سپورتپەن دە اينالىسا الادى. مىسالى, جىل بويى كونكي تەبۋ. Kokjiek Garden مۇز ايدىنى سالىنۋدا. قازٸرگٸ ۋاقىتتا الاڭنىڭ تۇراق ايماعىن 1500 شارشى مەترگە دەيٸن كەڭەيتۋ بويىنشا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى اياقتالدى. الاڭ اسفالتتالعان – قىستا مۇندا كونكي تەبۋگە بولادى, ال جازدا-روليكتەر.
«قاراڭىزشى, مۇنداي بەلسەندٸ دەمالىس ٷشٸن قانداي ٷلكەن الاڭ بار. مۇز ايدىنى بالالار مەن ەرەسەكتەرگە قانشالىقتى قۋانىش ەكەلەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە بۇل تۇراقتى نەگٸزدە بولادى. بٸز جاقىن ماڭداعى كٶكجيەك جەنە كەمەل شاعىن اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارىنا وسىنداي سىيلىق ٷشٸن ٶتە ريزامىز», - دەدٸ جەتٸسۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ بٸرٸ رايحان حايبۋلينا.
ايتا كەتەيٸك, الماتىدا الماتى ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا اباتتاندىرۋ بويىنشا جوبالار بەلسەندٸ جٷزەگە اسىرىلۋدا جەنە بۇل جۇمىسقا «حالىق قاتىساتىن بيۋدجەت» باعدارلاماسى ەلەۋلٸ ٷلەس قوسۋدا. وسى مەحانيزمنٸڭ ارقاسىندا ەر تۇرعىننىڭ ٶز اۋدانىنىڭ دامۋىنا تٸكەلەي ەسەر ەتۋ مٷمكٸندٸگٸ بار, بۇل قالانى ودان دا جايلى جەنە ٶمٸر سٷرۋگە ىڭعايلى ەتەدٸ. باعدارلامانىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ, قالا باسشىسى باعدارلامانى قارجىلاندىرۋدى 18,8 ملرد تەڭگە, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5,8 ملرد تەڭگەگە ارتىق.
