ايتالىق, ۇساق-تٷيەك ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىساتىنداردىڭ اراسىندا كٶرشٸ مەملەكەتتەردەن كەلگەندەر تولىپ جٷر. ٶرٸپ جٷر. بىلايعى ٶمٸردە سٸز ولاردى بايقاي بەرمەۋٸڭٸز مٷمكٸن. ولاردىڭ ٶز ورىندارى بولادى. ولار بٸرٸگٸپ جٷرەدٸ. بٸر جەردە وتىرادى. بٸر جەردە ساۋدا جاسايدى.
ولار سول جەردٸ جەكە-دارا يەمدەنٸپ العان.
تەرگەۋ, تەكسەرۋ بولماسا, ولار ٶزدەرٸنە «ەي دەيتٸن ەجە, قوي دەيتٸن قوجا جوق» دەپ ويلاپ قالۋى ەبدەن مٷمكٸن.
وسى ماقساتتا المالى اۋداندىق كٶشٸ-قون باسقارماسى ۇيىمداستىرعان رەيدكە قاتىستىق.
«سوتكا» ساتقىش ساقالدىلار
كٶشٸ-قون پوليتسيياسى بۇل جولى الماتىداعى جٸبەك جولى مەن جەلتوقسان كٶشەسٸنٸڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان ەۋەۆوكزالدى نىساناعا الىپتى.
ماقسات – وسىنداعى ۇيالى تەلەفون ساۋدالاۋمەن ەرٸ جٶندەۋمەن اينالىساتىن كەلٸمسەكتەردٸڭ قاعاز-قۇجاتىن تەكسەرۋ. وسى ارقىلى ولاردىڭ قايدان كەلگەنٸن, قانداي ماقساتپەن جٷرگەنٸن, نەمەن اينالىساتىنىن انىقتاۋ.
كٶشٸ-قون باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸمەن بٸرگە رەيدكە شىققان بٸز ەۋەۆوكزالداعى كەلٸمسەكتەردٸڭ كٶپتٸگٸنە قاراپ, تاڭ قالدىق. كٶپشٸلٸگٸ ٶزبەكستان مەن قىرعىزستاننان كەلگەن.
بٸر شەتٸنەن شاعىن كەسٸپكەر ەكەن. بەرٸ شەتٸنەن ۇيالى تەلەفون جٶندەۋمەن اينالىسادى. ساۋدالارى قىزىپ تۇر.
ەۋەۆوكزالداعى بٸر-بٸر ورىندى يەمدەنٸپ العان.
شامالاپ العاندا, بۇل ارادا ۇيالى تەلەفون ساتاتىن ەرٸ ونى جٶندەۋمەن اينالىساتىن 100-گە تارتا ورىن بار. ساناپ شىقتىق. بارلىعىندا دەرلٸك كەلٸمسەكتەر وتىر. كٶپشٸلٸگٸ ساقال ٶسٸرگەن. شولاق بالاقتى.
ەلٸمٸزدەگٸ دٸني احۋال اسقىنىپ تۇرعان كەزدە, تٷر-تۇلعاسىنىڭ ٶزٸ بٸرتٷرلٸ كٷدٸك تۋعىزاتىن قىرعىز-ٶزبەكتٸڭ بٸر جەردە شوعىرلانىپ العانى ەرتٷرلٸ ويعا جەتەلەدٸ.
پوليتسييامەن بٸرگە وسى جەردە وتىرعانداردىڭ قۇجاتتارىن, كۋەلٸكتەرٸن تەكسەرٸپ شىقتىق. ٸلگەرٸدە ايتقانداي, قىرعىزستان مەن ٶزبەكستاننان كەلگەن.
بۇل جەر كٶپتەن بەرٸ تەكسەرٸلمەسە كەرەك. جەرگٸلٸكتٸ جۇرت پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸن جاقتىرماي قارسى الدى. كٶپشٸلٸگٸنٸڭ قاباعى قاتۋلى.
«نە ٷشٸن? نە ماقساتپەن كەلدٸڭدەر? بٸزدٸڭ قۇجاتىمىزدى نە ٷشٸن تەكسەرۋدەسٸز? نە ٷشٸن سۋرەتكە تٷسٸرٸپ جاتىرسىزدار?», — دەيدٸ.
بۇل اراعا ەبدەن سٸڭٸپ العان كەلٸمسەكتەرگە پوليتسييانىڭ تەكسەرٸس جٷرگٸزگەنٸ ۇناماسا كەرەك. كەيبٸرەۋلەرٸ, تٸپتٸ, اشىق كەتتٸ.
ارالارىندا بيلٸككە تٸل تيگٸزگەندەردٸ دە ەستٸپ قالدىق.
qTF68AZpLTM
پوليتسييانىڭ تەكسەرۋ جٷرگٸزگەنٸن وسىنداعى ەرٸ ساۋداگەر, ەرٸ ەسٸرە دٸنشٸل قاۋىم قازاقستان بيلٸگٸنەن كٶرسە كەرەك.
مۇنداعىلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قاۋعاداي ساقال ٶسٸرگەن. بۇل ارادا بٸز ولاردىڭ دٸني ۇستانىمىنا تٸل تيگٸزٸپ وتىرعان جوقپىز.دەگەنمەن, وسى اراداعى ۇيالى تەلەفون ساۋدالاپ وتىرعانداردىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى بٸر-بٸرٸنە قاتتى ۇقساس.
ساقال ٶسٸرگەن, شولاق بالاقتى شالبار كيگەن. بۇل جەي عانا سەيكەستٸك پە? قالاي ويلايسىز?
ٶز كەزەگٸمٸزدە بٸز وسى تۋراسىندا ەۋەۆوكزالداعى جۇرتتىڭ پٸكٸرٸن بٸلدٸك.
– بۇلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ سىرتتان كەلگەن. ٶزبەكتەر بولۋى كەرەك. قاراقالپاقتار كٶپ. اراسىندا باسقا ۇلتتار دا بار. ۇيالى تەلەفون, نوۋتبۋك جٶندەۋمەن اينالىسادى. الايدا بۇلارعا زاتىن الىپ كەلگەن جۇرتتىڭ كٶڭٸلٸ تولمايدى. سەبەبٸ, ساپاسىز جاسايدى. ونىسىن مويىندامايدى. ال ساپاسىز جاسالعان زاتتى قايتادان ەكەلٸپ بەرۋگە حالىق باتا بەرمەيدٸ. سوندىقتان بٸزگە الىپ كەلەدٸ, – دەيدٸ وسى جەردە كومپيۋتەر جٶندەيتٸن, ەلگٸ كەلٸمسەكتەردەن بٶلەك وتىرعان مارات ەسٸمدٸ جٸگٸت.
ەرينە, جالعىز ماراتتىڭ پٸكٸرٸمەن شەكتەلگەن جوقپىز. وسىندا ۇيالى تەلەفونىن جٶندەتۋگە كەلەتٸن ازاماتتار دا سوڭعى كەزدەرٸ بۇل ارادا «شولاق بالاقتىلاردىڭ» شەكتەن تىس كٶبەيٸپ كەتكەنٸنە نازار اۋدارىپتى.
– بۇل تۋرالى پوليتسيياعا تالاي ايتتىق تا. قۇلاق تٷرگەن جوق. ازداعان ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە بۇل ارانى قاۋعاداي ساقال ٶسٸرگەن, تٷستەرٸ سۋىق بٸرەۋلەر يەمدەنٸپ الدى. ٶزٸم وسى ەۋەۆوكزالعا جاقىن ماڭدا تۇرامىن. كيٸمدەرٸنە, جٷرٸس-تۇرىستارى مەن تٷر-كەلبەتٸنە قاراساڭ, بٸزدٸڭ دەستٷرلٸ يسلامدى ۇستاناتىن ادامدارعا ۇقسامايدى. ەندەشە, پوليتسييا بۇلاردى نەگە ەرتە باستان تەكسەرمەدٸ? قازٸر بۇلار قاپتاپ كەتتٸ… – دەيدٸ بٸزگە اتىن اتاماۋدى ٶتٸنگەن ازامات.
ال بٸز ساناپ شىقتىق. پوليتسييا بارلىعى 80-گە تارتا قىرعىز-ٶزبەكتٸڭ قۇجاتتارىن تەكسەرٸپ شىقتى. بۇل باسى عانا. وسى جەردە شوعىرلانعان كەلٸمسەكتەردٸڭ سانى بۇدان دا كٶپ.
رەيد نەتيجەسٸندە, قاعاز-قۇجاتىنان, كۋەلٸگٸنەن شيكٸلٸك شىققان 2 ٶزبەك, 2 قىرعىز, 1 تەجٸك جەنە 1 قىتاي ازاماتىن پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ الماتى قالاسى بويىنشا كٶشٸ قون پوليتسيياسى باسقارماسىنا الىپ جٷردٸ. بۇل اراعا كەلگەندە, تاعى بٸر قىزىقتى جايتتى انىقتادىق. پوليتسييا الىپ كەلگەن قىرعىز-ٶزبەك الماتى وبلىسىنىڭ ٸلە اۋدانىندا تۇرادى ەكەن. بۇل دا سەيكەستٸك پە? قالاي ويلايسىز? ولاردىڭ توپتانىپ جٷرۋٸندە نە گەپ بار?
«مۇنداي رەيدتەر الداعى ۋاقىتتا دا ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى», دەپ سەندٸردٸ بٸزدٸ پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ.ۇيىمداستىرىلعانى دۇرىس قوي. بٸراق, بۇدان بۇرىن قايدا قاراعان?
تەكسەرۋدٸ كەلٸمسەكتەر وسى اراعا توپتاسپاي تۇرىپ باستاپ كەتۋگە بولمادى ما?
سوسىن ەۋەۆوكزالىنىڭ باسشىلىعى بۇل تۋراسىندا نە دەيدٸ ٶزٸ? تۇمسىعىنىڭ استىندا نە بولىپ جاتقانىن كٶرمەي مە? ولاردى جالعا بەرٸپ وتىرعان جەرٸندە ساقال قويعان, شولاق شالبار كيگەندەردٸڭ كٶبەيٸپ كەتكەنٸ الاڭداتپاي ما? ەلدە ولار اقشانى عانا ويلاي ما?
اينالىپ كەلگەندە, بٸز ولاردىڭ يسلامداعى قاي اعىمنىڭ ٶكٸلٸ ەكەنٸن دە بٸلمەيمٸز. تەكسەرمەيمٸز. وسىنىڭ كەسٸرٸنەن الماتىنىڭ قاق ورتاسىنداعى ساۋدا ورىندارىن دٸني كٶزقاراسى كٷدٸك تۋعىزاتىن كەلٸسمەكتەر جاۋلاپ العانعا ۇقسايدى. ەرتەڭ كەش بولىپ قالماي ما? بەلكٸم, بۇل مەسەلەنٸ قازٸر شەشۋ كەرەك شىعار?..
دەرەككٶز: kaz.365info.kz
