الماتىدا ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ بويىنشا دٷنيەجٷزٸلٸك كونگرەسس ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قازاقستاندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن بالالارعا تەڭ ەرٸ قولجەتٸمدٸ, قاۋٸپسٸز ورتا قالىپتاستىرۋعا جەنە ساپالى بٸلٸم بەرۋگە باعىتتالعان اۋقىمدى ەلەۋمەتتٸك رەفورمالار جٷيەلٸ تٷردە جٷزەگە اسىرىلۋدا.
2025 جىلدىڭ قاڭتارىندا لوندوندا ٶتكەن Bett Show حالىقارالىق كٶرمەسٸندە قازاقستاننىڭ ينكليۋزيۆتٸ جەنە ارنايى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸ جوعارى باعالانىپ, بٷكٸلەلەمدٸك ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم جٶنٸندەگٸ العاشقى كونگرەستٸ قازاقستاندا ٶتكٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. بٷگٸن الماتى قالاسىندا ٶتٸپ جاتقان بۇل اۋقىمدى شاراعا ەلەمنٸڭ 40 ەلٸنەن 1200-دەن استام ساراپشى قاتىسۋدا.
2021 جىلى العاش رەت پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسىمەن بارلىق بالانىڭ ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ەسكەرەتٸن «ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭ ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ ساپالى بٸلٸم الۋىنا, ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جەنە مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان زاڭنامالىق بازانى ايتارلىقتاي كٷشەيتتٸ. مەملەكەت تاراپىنان ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندە بارلىق دەڭگەيدە وقىتۋعا جاعداي جاساۋ كەپٸلدٸكتەرٸ بەكٸتٸلٸپ, پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق سٷيەمەلدەۋ مەن بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸن باعالاۋ تەتٸكتەرٸ ەنگٸزٸلدٸ.
پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق سٷيەمەلدەۋدٸڭ ٷش دەڭگەيلٸ مودەلٸ, سونداي-اق مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالار ٷشٸن ارنايى ستاندارت ەزٸرلەندٸ. بالالاردى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا سٷيەمەلدەۋ جەنە قولداۋ ماقساتىندا بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تيپتٸك شتاتتارىنا جاڭا لاۋازىمدار ەنگٸزٸلدٸ. نەتيجەسٸندە, بٷگٸندە مەكتەپتەردە 10 مىڭعا جۋىق ارنايى پەداگوگ پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋ كٶرسەتەدٸ, 1000-عا جۋىق بالا جەكە كٶمەكشٸمەن قامتىلدى, بالاباقشالار مەن كوللەدجدەردە پەداگوگ-اسسيستەنت لاۋازىمى ەنگٸزٸلدٸ. ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ ٷشٸن جاعداي جاسالعان بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ٷلەسٸ 91%-عا, ارنايى پسيحولوگييالىق-پەداگوگيكالىق قولداۋمەن قامتۋ 85% جەتتٸ.
ەلٸمٸزدە ەرەكشە بالالاردى قولداۋ ينفراقۇرىلىمى قارقىندى دامۋدا. قازٸرگٸ تاڭدا 509 ارنايى ۇيىم, سونىڭ ٸشٸندە 46 ارنايى بالاباقشا, 99 ارنايى مەكتەپ, 110 پمپك, 230 تٷزەتۋ كابينەتٸ, 11 اۋتيزم ورتالىعى جەنە 13 وڭالتۋ ورتالىعى جۇمىس ٸستەيدٸ. سونىمەن قاتار, ٶڭٸرلەردە 1000-نان استام قولداۋ كابينەتٸ اشىلعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن اۋتيزم ورتالىقتارىنىڭ جەلٸسٸ كەڭەيتٸلٸپ, بالالاردى تۋعاننان باستاپ ماماندىق العانعا دەيٸن سٷيەمەلدەۋ تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. سوڭعى ەكٸ جىلدا وقۋ-ەدٸستەمەلٸك بازانى جەتٸلدٸرۋ ماقساتىندا 97 وقۋلىق, 88 تيپتٸك باعدارلاما جەنە 50 ەدٸستەمەلٸك ۇسىنىم ەزٸرلەندٸ.
ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋدٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدا تسيفرلاندىرۋ ماڭىزدى رٶل اتقارۋدا. ۇلتتىق بٸلٸم بەرۋ دەرەكتەر قورىندا ارنايى مودۋلدەر ٸسكە قوسىلىپ, ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالاردى قولداۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتتەر تولىق اۆتوماتتاندىرىلدى. بۇل جٷيە مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق جٷيەلەرمەن ينتەگراتسييالانىپ, پروتسەستەردٸ ايتارلىقتاي جەڭٸلدەتتٸ. نەتيجەسٸندە, پسيحولوگييالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسييالارداعى كەزەكتٸلٸك 50 پايىزعا دەيٸن قىسقاردى.
بٷگٸندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ IV وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرماسىنا سەيكەس «مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالاردى كەشەندٸ قولداۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. بۇل قۇجات العاش رەت بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ سالالارىنىڭ ٶزارا ٸس-قيمىلىن بٸرٸكتٸرەتٸن كەشەندٸ تەسٸلگە نەگٸزدەلمەك. ماقسات – ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ بٸلٸم الۋ, مەديتسينالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەرگە قول جەتكٸزۋٸن ۆەدومستۆوارالىق ٷيلەستٸرۋ قاعيداسىمەن قامتاماسىز ەتۋ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اتاپ ٶتكەندەي, ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتالعان يننوۆاتسييالىق تەسٸلدەر ەربٸر بالانىڭ ەلەۋەتٸن تولىق اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸپ, قوعامنىڭ تەڭ جەنە ەدٸل دامۋىنا جول اشادى. ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ – قازاقستاننىڭ ەلەۋمەتتٸك ساياساتىنىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيٸن ايقىندايتىن ماڭىزدى باعىتتاردىڭ بٸرٸنە اينالدى.