جيىنعا جينالعان 30-عا جۋىق شەبەرلەر مەن ٶنەر ادامدارىنىڭ, ٶزگەدە قاتىسۋشى كٶپشٸلٸكتٸڭ الدىندا سٶز باستاعان, مۋزەي جەتەكشٸسٸ ۇلجان بايبوسىنوۆا بۇل جيىننىڭ ٷلكەن ماڭىزى مەن سەبەپتەرٸنە توقتالا كەلە: «ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكالىق اسپاپتار مۋزەيٸ 1980 جىلى قۇرىلدى. مۋزەيدٸڭ قۇرىلۋىنا, اياقتانۋىنا ٷلكەن سەبەپكەر بولعان, بٷگٸنگٸ جيىنعا قاتىسىپ وتىرعان, بٸزدٸڭ شەبەرلەرٸمٸز. بيىل ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى شىقتى. ماقالادا قوزعالعان ۇلتتىق كود, ۇلتتىق سانامىزدىڭ جاڭعىرۋى ماقساتىندا, كٶپتەگەن مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ. سوعان وراي مۋزەيگە بايلانىستى جۇمىستاردى جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا شەبەرلەردٸڭ «شەبەرلەر كەڭەسٸن» قۇرۋ ارقىلى قوعامعا كەڭ تٷردە ناسيحاتتالاتىن يگٸ ٸستەردٸ باستاماقپىز» – دەدٸ.
[caption id="attachment_28428" align="aligncenter" width="640"]
بۇنداي باستامانى بٸرٸنشٸ بولىپ قولداپ, مۋزەيگە ساپاربەك دٸلمانوۆتاي بەلگٸلٸ شەبەردٸڭ, قۇندى مۋزىكالىق اسپاپتار كوللەكتسيياسىن ٶتكٸزگەن, شەبەر باقىتجان دٸلمانوۆ بولدى.
شەبەرلەر كەڭەسٸنٸڭ قۇرىلۋىنا بٸردەن-بٸر سەبەپكەر بولعان باقىتجان دٸلمانوۆ ٶز كەزەگٸندە: «قازاقتىڭ ۇلتتىق ٶنەرٸ مەن ۇلىلارىن ۇلىقتايتىن ازاماتتار قوش كەلدٸڭٸزدەر», – دەپ سٶزٸن باستاپ, شەبەرلەرگە عانا ەمەس, قازاق حالقىنا قاجەتتٸ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ جاسالۋ جولىن, جٷيەسٸن, جالپى ۇستالىققا ٷيرەتٸپ كەتكەن – دٸلمانوۆ ساپاربەك ەلٸۇلى ەكەندٸگٸن ايتتى. قانداي قيىنشىلىق كەزەڭدەر باسىنان ٶتسە دە, ۇستالىعىن تاستاماعان شەبەر ساپاربەك دٸلمانوۆ قازاققا جاڭالىق ەكەلگەن, بٸر ٶزٸ بٷكٸل حالىق وركەسترٸنە مۋزىكالىق اسپاپتارىن دايىنداعان تاۋ تۇلعا.
مۋزەيگە سىيعا بەرٸلگەن, اسپاپتاردىڭ قۇرامىندا دومبىرا تەنور, الت شەرتەر, پريما قوبىز, دابىل, سىبىزعى, داۋىلپاز, شارتىلداق سىندى ٶزگە دە قازاقتىڭ 17 تٷرلٸ ۇلتتىق اسپاپتارى تانىستىرىلدى.
جيىننىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى تۇسى – شەبەرلەر كەڭەسٸنٸڭ قۇرىلۋى. مۋزەي جانىنان قۇرىلعان شەبەرلەر كەڭەسٸنٸڭ ماقساتى ايقىندالدى. ولار: 1. مۋزىكالىق اسپاپتار جاساۋدى قايتا جاڭعىرتۋ; 2. اسپاپ تەحنولوگيياسىمەن تەجٸريبە الماسۋ; 3. مۋزىكالىق اسپاپ جاسايتىن شەبەرلەردٸڭ قولتاڭباسىن مۋزەيدە قالدىرۋ; 4. مۋزىكالىق اسپاپ جاساۋشى شەبەرلەردٸڭ ٶنەرٸن كٶپشٸلٸككە ناسيحاتتاۋ; 5. شەبەرلەردٸڭ جەكە تۋىندىلارىن مۋزەيگە الۋ, مۋزەي جەدٸگەرلەرٸنٸڭ سانىن ارتتىرۋ; 6. مۋزەي اسپاپتارىن جاڭا قىرىنان كٶرسەتۋ, كەلەشەككە ساقتالۋىنا ىقپال جاساۋ, بولاشاعىنا جول سالۋ.
[caption id="attachment_28430" align="alignright" width="183"]
ورتاعا, بەلسەندٸ قوعام قايراتكەرٸ, قولٶنەر شەبەرٸ ايتبەرگەن قۇلمەنوۆ شىعىپ, كەزٸندە مۋزەي شەبەرحاناسىندا جۇمىس ٸستەگەن ساپاربەك دٸلمانوۆ, ماحمۇت, تۇرسىنجان قۇلمەنوۆتەر سىندى شەبەرلەردٸڭ ارتىندا قالدىرعان ٸزدەرٸ مەن ولاردىڭ ٶنەرٸنٸڭ ۇرپاقتارىندا جالعاستىق تاپقاندىعىن رۋحاني ساباقتاستىققا بالادى:«رۋحاني جاڭعىرۋ دەپ وسى شەبەرلەردٸڭ جاڭعىرتقان ٶنەر تۋىندىلارىن اتاۋعا بولادى» – دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى.
جيىنعا جالپى 30-عا جۋىق شەبەرلەر قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىندا بەلگٸلٸ سىبىزعىشى, سىبىزعى اسپابىن جاساۋشى شەبەر نۇراحمەت جورابەكوۆ اقساقال سٶز الدى. ول, قازاقتىڭ ٶنەرٸ مەن مەدەنيەتٸنە ٷلەس قوسقان, ٶتكەن عاسىرداعى قامار قاسىمۇلى, رومانەنكو سىندى شەبەرلەردٸڭ اتتارىن اتاپ, ونىڭ الدىنداعى احمەت جۇبانوۆتاي تۇلعالاردىڭ ەڭبەكتەرٸن, شاراعا قاتىسۋشى كٶپشٸلٸككە ٷلگٸ ەتتٸ.سونىمەن قاتار قازٸرگٸ كٷندەگٸ شەبەرلەردٸڭ دە ناسيحاتتالۋى, ەڭبەكتەرٸنٸڭ باعالانۋى كەرەكتٸگٸن العا تارتتى. شارادا كەلەسٸ بولىپ سٶز العان «سازگەن» انسامبلٸنٸڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ ىقىلاس نۇراليەۆ ٶز زامانىندا ٶزبەكەلٸ جەنٸبەكوۆ, بولات سارىباەۆتاردىڭ قازاقتىڭ ۇلتتىق رۋحانيياتىنا, مۋزىكا مەدەنيەتٸنە سٸڭٸرگەن ەڭبەكتەرٸن اتاپ ٶتتٸ. ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكالىق اسپاپتار مۋزەيٸنٸڭ قۇرىلىپ, دامۋىنىڭ ٶزٸ, ٶتكەن عاسىردا ٷردٸس العان قازاق شەبەرلەرٸنٸڭ قولىنان شىققان تۋىندالار ارقىلى, مۋزەي ەكسپوزيتسيياسى قالىپتاسىپ, سول ارقىلى شەبەرلەردٸڭ دە ەسٸمدەرٸ تاريحتا قالعاندىعىن جەتكٸزدٸ.
شاراعا قاتىسقان ٶزگەدە شەبەرلەر قاتارىنداعى سەيداحمەت كەلگەنباەۆ, نۇرلان ابدراحمانوۆ, سەرٸك نۇرتازين, نۇربەك شەبەر, وحانوۆ ناربەك, ماقسۇت يبادۋللاەۆ, ساتىپالدى كەنجەعاراەۆ, اسيما يمانعاليەۆا, ماحمۋت قۇلمەنوۆ, ورىنباسار ماۋلەنوۆ, كەمٸرجان ەلٸپوۆ, نۇرلان دۋانوۆ, قانات بەرٸكبول, روزا جاسبالاەۆا سىندى شەبەرلەر ٶز وي-پٸكرلەرٸن ورتاعا سالدى.
مۋزەي جانىنان قۇرىلعان شەبەرلەر كەڭەسٸ قازاقتىڭ اسپاپتىق ٶنەرٸنٸڭ دامىپ-جاڭعىرۋىنا, شەبەرلەر مەن مۋزىكا ماماندارى اراسىنداعى بايلانىستىڭ جاندانۋىنا, ٶزارا تەجٸريبە الماسۋدا ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەر اشادى. سونىمەن قاتار, قازٸرگٸ قوعامدا ناسيحاتتالۋى كەمشٸن تٷسٸپ جاتقان, ون قولىنان ٶنەر تامعان شەبەرلەردٸڭ جۇمىستارىن كٶرسەتۋ, ەڭبەكتەرٸن اتاۋ, ولاردىڭ قولىنان شىعىپ جاتقان ۇلت مەدەنيەتٸن كٶرسەتەتٸن ۇلت اسپاپتارىن قايتا جاڭعىرتۋ, مۋزەيگە كەلتٸرۋ, تولىقتىرۋ ماقساتىندا جۇمىس اتقاراتىن ورتالىق رەتٸندەگٸ جٷيە بولماق.
باقىتجان قالنيياز,
ىقىلاس اتىنداعى حالىق مۋزىكالىق اسپاپتار
مۋزەيٸنٸڭاعا عىلىمي قىزمەتكەرٸ.
