Freedom Inside '26

الماتىدا ەلٸمٸزدٸڭ جەنە شەتەلدٸڭ پەدياترلارى باس قوستى

الماتىدا ەلٸمٸزدٸڭ جەنە شەتەلدٸڭ پەدياترلارى باس قوستى
پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ سەبي دەنساۋلىعىن, بالا اماندىعىن باستى نازارعا الىپ وتىرعانىنا بيىل - 90 جىل. 6-7 قازان كٷندەرٸ الماتىدا بالالار جىلى اياسىندا پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان  «قازاقستان پەدياتريياسى: ٶتكەنٸ مەن بٷگٸنٸ جەنە بولاشاعى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەجٸريبەلٸك كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. 

بالالار دەنساۋلىعىن ساقتاۋ مەن نىعايتۋ, بالالارعا ساپالى مەديتسينالى قىزمەت كٶرسەتۋدٸ ۇيىمداستىرۋ, بالالاردى ەمدەۋ مەن دياگنوستيكالاۋداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋ,  ەلٸمٸزدەگٸ پەدياترييا قىزمەتٸن جاقسارتۋ ماقساتىندا ٶتكەن ٸس-شاراعا قازاقستاننىڭ بارلىق ايماقتارىنان جەنە  بەلارۋس, رەسەي, تەجٸكستان, ٶزبەكستان, ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, ۋكراينا, چەحييا ەلدەرٸنٸڭ پەدياترلارى مەن بالالار حيرۋرگتارى, عىلىمي ينستيتۋتتاردىڭ جەتەكشٸ ماماندارى مەن باسشىلارى, سونداي-اق مەديتسينالىق جوو پروفەسسورلارى قاتىستى. وفلاين جەنە ونلاين فورماتىندا ٶكەن كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا جالپى 4000-نان اسا بالالار دەرٸگەرلەرٸ قاتىسىپ, تەجٸريبە الماستى.

حالىقارالىق كونفەرەنتسييا  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ۆياچەسلاۆ دۋدنيكتٸڭ,  س.ج.اسفەنديياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ رەكتورى مارات شورانوۆتىڭ, قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ماعريپا ەمبەرگەنوۆانىڭ جەنە پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسقارما تٶراعاسى اباي قۇسايىنوۆتىڭ العى قۇتتىقتاۋ سٶزٸمەن اشىلدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ۆياچەسلاۆ دۋدنيك ٶزٸنٸڭ قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ بالالارعا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار ماڭىزدى باستامالارىن اتاپ ٶتٸپ, پەدياترييا ورتالىعىن 90 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى.

          «تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلار مەن تۋا بٸتكەن دامۋ اقاۋلارىن ەرتە انىقتاۋ ماقساتىندا ەلدە جٷكتٸ ەيەلدەر مەن بالالارعا سكرينينگتٸك زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلەدٸ. جىل سايىن 400,0 مىڭنان استام جٷكتٸ جەنە 1,6 ميلليوننان استام بالا سكرينينگپەن قامتىلدى. 18 قۇرساقتاعى نەرەستەنٸ قورعاۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, 1,5 مىڭنان استام بالانۋ دامىتۋ كابينەتٸ اشىلدى. قازاقستاندا تۋا بٸتكەن اۋىتقۋلاردى حيرۋرگييالىق تٷزەتۋدٸڭ يننوۆاتسييالىق شاعىن ينۆازيۆتٸ ەدٸستەرٸ سەتتٸ قولدانىلىپ كەلەدٸ. جىل سايىن تۋا بٸتكەن اقاۋلارى بار جاڭا تۋعان نەرەستەلەرگە 1,5 مىڭنان استام حيرۋرگييالىق ارالاسۋ جٷرگٸزٸلەدٸ. 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەدەل ەمدەۋ تيٸمدٸلٸگٸ 85,0% - دان اسادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا بالالار كارديوحيرۋرگيياسى مەن ينتەرۆەنتسييالىق كارديولوگيياسى تابىستى دامىپ كەلەدٸ. جىل سايىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۋا بٸتكەن جٷرەك اقاۋلارى بار بالالارعا 3 جەنە 4 كٷردەلٸلٸك دەڭگەيٸ بار 2500-دەن استام حيرۋرگييالىق وتالار جاسالادى.     پوليحيميوتەراپييانىڭ, گەموپوەزدٸك دٸڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسييالاۋدىڭ, ينتراۆيترەالدٸ حيميوتەراپييانىڭ, اعزانى ساقتايتىن حيرۋرگييالىق ارالاسۋدىڭ زاماناۋي باعدارلامالارىن ەنگٸزۋ قازاقستاندا قاتەرلٸ ٸسٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ جالپى ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن 74,6% - عا دەيٸن ارتتىرۋعا جەنە ولاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ», دەپ اتاپ ٶتتٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ۆ.دۋدنيك.

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى م.ح.ەمبەرگەنوۆا بارشا پەدياترلاردى مەرەيتويمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتاپ, كٶپ جىلعى مٸنسٸز ەڭبەكتەرٸمەن ەرەكشەلەنگەن پەدياترييا ورتالىعىنىڭ بٸرقاتار  قىزمەتكەرلەرٸنە قر دسم جوعارى ماراپاتتارىن تابىس ەتتٸ.

  س.ج.اسفەنديياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ رەكتورى مارات شورانوۆ: «بارشاڭىزدى قازاقستانداعى پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى فلاگمانى بولىپ تابىلاتىن رەسپۋبليكالىق ورتالىقتىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىمەن   شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. كلينيكا 90 جىل بويى ەلٸمٸزدٸڭ كٸشكەنتاي ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا زور ٷلەسٸن قوسىپ كەلەدٸ. بەدەلدٸ عىلىمي ورتالىق وتاندىق پەدياترييانىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىندا جەتەكشٸ ورىن الادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا پەدياترييا عىلىمي ورتالىعى عىلىم, كلينيكا جەنە بٸلٸم ينتەگراتسيياسىنا نەگٸزدەلگەن يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ تاماشا ٷلگٸسٸ بولىپ تابىلادى. قازۇمۋ ۇجىمى اتىنان بار عۇمىرىن  بالالار ساۋلىعى جولىنا ارناعان بارلىق ارداگەرلەرگە العىس ايتامىن. سٸزدەر بولاشاق ٶسۋدٸڭ بەرٸك ٸرگەتاسىن قالادىڭىزدار جەنە دەستٷر ساباقتاستىعىن  ساقتاۋشىلارىسىزدار. سونىمەن قاتار پەدياترييا ورتالىعىنىڭ ۇجىمىنا ەلٸمٸزدٸڭ كٸشكەنتاي ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جولىنداعى جەمٸستٸ ەڭبەكتەرٸ ٷشٸن شەكسٸز العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن. ورتالىقتىڭ بارشا قىزمەتكەرلەرٸن مەرەيتويىمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتاپ, زور دەنساۋلىق, تابىس, اماندىق, باق-بەرەكە, حالقىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ جولىنداعى ەڭبەكتەرٸڭٸزگە تابىس تٸلەيمٸن!», دەدٸ.

مارات شورانوۆ بالالارعا ساپالى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, بۇل مەسەلەگە ەلٸمٸزدٸڭ جوعارعى باسشىلىعىنىڭ كٶڭٸل بٶلٸپ وتىرعانىن ايتتى.

«پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويى بالالار جىلىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋٸ قۋانتادى. وسى جىلدار ٸشٸندە ورتالىق سوڭعى مەديتسينالىق تەحنولوگييالاردى مەڭگەرٸپ, دياگنوستيكانىڭ, ەمدەۋدٸڭ جەنە وڭالتۋدىڭ زاماناۋي ەدٸستەرٸن ەنگٸزدٸ, ەلٸمٸزگە بولاشاقتارىنان ٷمٸت كٷتەتٸن مىقتى جاس مامانداردى تەربيەلەدٸ. كەسٸپكە دەگەن ادالدىقتارىڭىز بەن مەيٸرٸمدٸلٸكتەرٸڭٸزگە, دٷنيەدەگٸ ەڭ ٷلكەن قۇندىلىق – ادام دەنساۋلىعى مەن بالا ٶمٸرٸن ساقتاۋعا قوسىپ جاتقان جاتقان سٷبەلٸ ٷلەستەرٸڭٸزگە العىس ايتقىم كەلەدٸ. وسىنداي باي تەجٸريبە, كلينيكادا كەڭٸنەن قولدانىلاتىن زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنولوگييالار, ەرينە, ۇجىمنىڭ جوعارى كەسٸبيلٸگٸ -  ورتالىقتىڭ تابىستى, جەمٸستٸ جۇمىسىنىڭ كەپٸلٸ بولىپ تابىلادى», دەپ اتاپ ٶتتٸ   س.ج.اسفەنديياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دىڭ رەكتورى م.شورانوۆ. العى سٶزٸندە رەكتور سونىمەن قاتار ورتالىقتىڭ ەلەۋلٸ تابىستارى مەن بٷگٸنگٸ  جەتٸستٸكتەرٸن اتاپ ٶتتٸ.

بٷگٸنگٸ تاڭدا پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىندا سٷيەك كەمٸگٸن ترانسپلانتاتسييالاۋ بويىنشا بٸرەگەي وپەراتسييالار جاسالادى, حيميوتەراپييانىڭ يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالارى ەنگٸزٸلۋدە. ورتالىقتا اسقازان-ٸشەك جولدارىنىڭ, كەۋدە بٶلٸگٸ جەنە ت.ب. تۋا بٸتكەن اقاۋلارمەن دٷنيەگە كەلگەن بالالارعا تٷزەتۋدٸڭ يننوۆاتسييالىق ەدٸستەرٸن قولدانا وتىرا تٷرلٸ كٷردەلٸ وتالار جٷرگٸزٸلەدٸ. كارديوحيرۋرگييا دامۋ ٷستٸندە, وندا بالالاردىڭ جٷرەك-قانتامىر جٷيەسٸنٸڭ تۋا بٸتكەن دامۋ اقاۋلارى تٷزەتٸلەدٸ, ينتەرۆەنتسييالىق كارديوحيرۋرگييا قولدانىلادى.

          پەدياترييا ورتالىعى ەمدەۋ مەكەمەسٸ عانا ەمەس, قازۇمۋ-دىڭ كٶپتەگەن كلينيكالىق كافەدرالارى, ديپلومنان كەيٸنگٸ دايارلىق جəنە دəرٸگەرلەردٸڭ ماماندىعىن جەتٸلدٸرۋ كۋرستارى ٷشٸن كلينيكالىق جəنە تەجٸربيەلٸ كادرلاردى دايىنداۋ وقۋ بازاسى بولىپ تابىلادى. «پەدياترييا», «بالالار حيرۋرگيياسى», «بالالار ونكولوگيياسى جەنە گەماتولوگيياسى»  سالالارى بويىنشا  تەجٸربيەلٸ ماماندار دايىنداۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان.   ورتالىق ماماندارى رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماقتارىندا  پەدياترييا مەن بالالار حيرۋرگيياسىنىڭ ەرتٷرلٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ترەنينگتەر مەن وقىتۋ دەرٸستەرٸن ٶتكٸزەدٸ. پەدياترييا جəنە بالا حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى پەدياترييا قىزمەتٸنٸڭ باستى ٷيلەستٸرۋشٸسٸ بولىپ تابىلادى. بٷگٸندە پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى ٶزٸنٸڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىن ەلەۋلٸ تابىستارمەن, عىلىمي جەتٸستٸكتەرمەن اتاپ ٶتۋدە دەپ سەنٸممەن ايتا الامىز.

          القالى باسقوسۋدا پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ٶتكەنٸ مەن بٷگٸنٸ, جەتٸستٸگٸ مەن دامۋى جەنە ورتالىقتىڭ وتاندىق پەدياترييا قىزمەتٸنٸڭ دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸ سٶز بولىپ, ەلٸمٸزدەگٸ پەدياترييالىق قىزمەتتٸڭ بٷگٸنگٸ جاعدايى مەن باعىت-باعدارى سارالاندى.  قاتىسۋشىلار بالالارداعى اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ عىلىمي-پراكتيكالىق تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸسٸپ, بالالار دەنساۋلىعىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا پٸكٸر الماستى.

ەكٸ كٷنگە بويى ٶتكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسييا «پەدياترييا جەنە نەوناتولوگييانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ», «بالالار حيرۋرگيياسى: باعىتتارى مەن زاماناۋي ەدٸستەرٸ», «ورفاندىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ زاماناۋي مەسەلەلەرٸ», «ونكولوگييالىق جەنە گەماتولوگييالىق اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدٸڭ زاماناۋي تەحنولوگييالارى»,  «پاتولوگواناتومييالىق  دياگنوستيكانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ», «بالالارعا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ ۇيىمداستىرۋداعى مەيٸرگەرلەر رٶلٸ» اتتى  سەكتسييالىق جۇمىس تاقىرىپتارى اياسىندا ٶتتٸ.

حالىقارالىق كونفەرەنتسييا جۇمىس نەتيجەسٸ نەرەستەلەر مەن بالالارعا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ دەڭگەيٸنٸڭ ارتۋىنا, پەدياترييانىڭ ەرتٷرلٸ باعىتتارىنا يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸنە ىقپال ەتەدٸ دەپ سەنەمٸز. كونفەرەنتسييا سوڭىندا ارنايى قاۋلى قابىلدانىپ, وندا كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى پەدياترييالىق قىزمەتتٸ دامىتۋدىڭ الداعى جوسپارلارىن بەلگٸلەدٸ.

          كونفەرەنتسييا بارىسىندا كلينيكانىڭ تاريحى مەن بٷگٸنٸ باياندالاتىن «پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنا-90 جىل» اتتى فيلم كٶرسەتٸلدٸ.

شارانىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى: قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ مەن ن.نازارباەۆ ات. تۇڭعىش پرەزيدەنت قورىنىڭ جەنە قازاقستان پەدياترلار وداعىنىڭ قولداۋىمەن پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعى.

پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ نەگٸزٸ 1932 جىلى 28 قاراشادا  انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتى رەتٸندە قالاندى. بٷگٸندە ورتالىق بٸلٸكتٸ دە تەجٸريبەلٸ ماماندارى, قۋاتتى ماتەريالدىق بازاسى بار,  جاڭا زامان تالاپتارىنا ساي مەديتسينالىق تەحنولوگييالاردى قولداناتىن جەتەكشٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە كلينيكالىق مەكەمەگە اينالىپ وتىر. پەدياترييا ورتالىعىندا 700-دەن استام قىزمەتكەر بالالار ساۋلىعى جولىندا ايانباي قىزمەت ەتۋدە.

كلينيكادا جىلىنا جاڭا تۋعان نەرەستەدەن باستاپ 18 جاسقا دەيٸنگٸ قازاقستاننىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنەن 6000-نان استام بالا ەم الادى.

 

«پەدياترييا جەنە بالالار حيرۋرگيياسى  عىلىمي ورتالىعى» باسپاسٶز قىزمەتٸ