ەلەمدٸك ٶركەنيەتتە تٷركٸستاننىڭ تانىتاتىن قىرلارى
تٷركٸستان – ەجەلدەن مۇسىلمان بالاسى تەۋ ەتٸپ بارىپ, زييارات قىلاتىن قۇتتى, قاسيەتتٸ مەكەن. «ارىستانباپقا تٷنە, قوجا احمەتتەن تٸلە» دەگەن قاناتتى سٶز سول ەرتە زامانداردان قالعان. بۇل قالا زامانىندا ٷش عاسىر بويى قازاق حاندارىنىڭ تۇراعى – قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولعان. مۇندا قازاقتىڭ حاندارى مەملەكەتتٸك ٸستەردٸ جٷرگٸزگەن. قوجا احمەت ياساۋي مۇراجايىندا ابىلاي, ەسٸم حان, ەبٸلقايىر حاندار مەن حالقىمىزدىڭ باسقا دا ارداقتى ۇلدارى جەرلەنگەن.
قالانىڭ تاريحى IV عاسىردان باستاۋ الادى. العاش قالا اتاۋى شاۋعار دەگەن اتپەن اراب جازبالارىنداعى دەرەكتەردە كەزدەسەدٸ. ول – عاسىرلىق تاريحى بار, ورتا ازييا مەن تۇران دالاسىنداعى ٶزٸندٸك ورنى ايقىندالعان ەڭ كٶنە قالا. ورتا عاسىردا ۇلى جٸبەك جولىنىڭ ورتالىعىنا اينالعان تٷركٸستان شىعىسىندا تاريحي وتىرار قالاسىمەن, باتىسىندا جاڭاقورعان اۋدانىمەن, سولتٷستٸگٸندە سوزاق اۋدانىمەن جەنە كەنتاۋ قالاسىمەن شەكتەسەدٸ.
تٷركٸستان – ەجەلدەن مەدەنيەتتٸڭ, عىلىم مەن يدەولوگييانىڭ, بٷكٸل تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ساياسي ەرٸ رۋحاني ورتالىعى بولعان.
سان عاسىردان بەرٸ ٶزٸنٸڭ مەدەني جەنە ساياسي قۇندىلىعىن ساقتاپ كەلە جاتقان تٷركٸستان قالاسى ەزٸربايجاننىڭ شەكي شاھارىندا ٶتكەن تٷركسوي تۇراقتى كەڭەسٸنٸڭ 34-وتىرىسىنىڭ شەشٸمٸمەن 2017 جىلى تٷركٸ مەدەنيەتٸ دٷنيەسٸنٸڭ باس قالاسى اتانىپ ەدٸ.
بۇل مەرتەبەگە يە بولۋدىڭ دا ٶزٸندٸك سەبەپتەرٸ بار. وعان سوڭعى جىلدارى تٷركٸستاننىڭ ەلەۋمەتتٸك-مەدەني تۇرعىدان قارقىندى دامۋى ەسەر ەتسە, ەكٸنشٸ جاعىنان قالانىڭ اتاۋى دا ىقپال ەتكەندەي. ٶيتكەنٸ, «تٷركٸستان» اتاۋى تٷبٸ بٸر تٷركٸ ەتنيكالىق تۇتاستىقتىڭ بەرٸنە بٸردەي ۇعىنىقتى بولعاندىقتان, مۇنداعى رۋحاني قۇندىلىقتان ەركٸم دە ٶزٸنٸڭ باستاپقى تامىرىنا ورتاق تۇستاردى تابارى انىق. تٷركٸ مەدەنيەتٸنٸڭ ورتالىعى سانالاتىن شاھار – جەرگٸلٸكتٸ حالىق قانا ەمەس, تٷبٸ بٸر تٷركٸ جۇرتشىلىعى تەۋ ەتەر عۇلاما قوجا احمەت ياساۋيدٸڭ ەلٸ. بابانىڭ قۇرمەتٸنە قويىلعان كەسەنەنٸڭ بٸتٸمٸ بٶلەك, تاعلىمى زور. مير-ساليح بەكچۋريننٸڭ: «ادام قولىمەن سومدالعان عاجايىپ دٷنيە سول زامانداعى شەبەرلەردٸڭ دارىندىلىعىن كٶرسەتۋمەن قاتار قازٸرگٸ كٶركەمدٸك دٷنيەلەرگە دە ٷلگٸ بولارلىق دەڭگەيدە...» دەگەن پٸكٸرٸندە ٷلكەن شىندىق بار.
ەندٸگٸ وي-تٷيٸن بولاشاق تٷركٸستاننىڭ ارحيتەكتۋرالىق جەنە ۇلتتى ۇيىستىرۋعا ارنالعان رۋحاني كەلبەتٸندە بولماق.
مەسەلەن, الماتى – زييالىلىق پەن عىلىمدى, استانا – ساياسي شەشٸمدەر مەن ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ۇشتاستىرعان الىپ قالالار. ال, مەنٸڭ ويىمداعى بولاشاق تٷركٸستان رۋحاني قۇندىلىقتان نەر الىپ, عىلىم مەن بٸلٸم ٸزدەگەن جاستاردىڭ ارمانىن ۇشتاستىرعان سەۋلەتتٸ قالا بولۋى تيٸس. ولاي دەيتٸنٸم, بۇل ٶڭٸر – جاھان كەزٸپ بٸلٸم ٸزدەگەن تۇلعالاردىڭ تۋىپ-ٶسكەن مەكەنٸ.
سول تەكتٸلٸكتەن نەر العان, جٷرەكتەن تۋىپ, سانامەن جازىلعان ۇلى دالا فيلوسوفيياسىمەن سۋسىنداعان ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تٷركٸستان قالاسىن وبلىس ورتالىعى ەتٸپ, 2019 جىلدى «جاستار جىلى» دەپ جارييالاۋى جارقىن بولاشاقتى باعدارلاعان شەشٸمٸ دەر ەدٸم.
«ەربٸر حالىق, ەربٸر تەۋەلسٸز مەملەكەت ٶزٸنٸڭ رۋحاني ورتالىعىن ناقتىلاپ الۋى كەرەك. قازاقستاننىڭ رۋحاني ورتالىعى – تٷركٸستان» دەگەن پرەزيدەنت تٷركٸستان قالاسىنا وبلىس ورتالىعى مەرتەبەسٸن بەرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويۋ ارقىلى تٷركٸستاندىقتارعا ٷلكەن سەنٸم ارتۋمەن قاتار, ۇرپاق الدىندا ماڭىزدى جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەدٸ.
بٷگٸنگٸ تٷركٸستان ەلەم ٶركەنيەتٸندە مىنا تۇستارىمەن تانىمال بولىپ وتىر.
بٸرٸنشٸدەن, تٷركٸستان – تاريحى تەرەڭگە تارتقان كٶشپەلٸ ٶركەنيەتتە تاريحي قۇندىلىقتاردى بويىنا سٸڭٸرگەن كٶنە قالا.
ەكٸنشٸدەن, تٷركٸستان – عۇلاما قوجا احمەت ياساۋيدٸڭ ەسٸمٸمەن بايلانىسقان ويشىلدار قالاسى.
ٷشٸنشٸدەن, تٷركٸستان – «تٷركٸستان ەكٸ دٷنيە ەسٸگٸ عوي, تٷركٸستان ەر تٷرٸكتٸڭ بەسٸگٸ عوي» دەپ جىرلاعان الاش زييالىلارىنىڭ ۇران قالاسى.
تٶرتٸنشٸدەن, تٷركٸستان – جاستار ٸزەتتٸلٸگٸمەن ٸز العان, يماندىلىقتى قۇرمەت تۇتقان, بٸلٸم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرعان دانالىقتىڭ قالاسى.
بەسٸنشٸدەن, تٷركٸستان – تاريحي قۇندىلىقتاردى بويىنا سٸڭٸرگەن قالا ھەم رۋحاني استانا.
التىنشىدان, تٷركٸستان – جولاۋشىلار باسىن بۇرىپ تاعزىم ەتپەي كەتپەيتٸن ۇلى دالاداعى قاسيەتتٸ قالا.
جەتٸنشٸدەن, تٷركٸستان – ەلەمدٸك جاھاندانۋداعى قازاقستاننىڭ يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى جەدەلدەتۋ ٷردٸسٸندە كٶشباسشىعا اينالۋداعى تىڭ جوبالاردى ٸسكە اسىرۋشى جالىندى ۇرپاقتىڭ قالاسى.
الداعى ۋاقىتتا تەجٸريبەلٸ باسشىلار مەن كەسٸبي ماماندار ٸسكەرلٸك تانىتسا, ٶندٸرٸس پەن عىلىم ۇشتاسسا, عاسىرداعى ەلەمنٸڭ بەيگەسٸ قازاقستاننىڭ ەنشٸسٸندە بولارى اقيقات.
تٷركٸستاننىڭ دامىعانى – قازاقستاننىڭ رۋحاني-مەدەني دامىعانى. ال, قازاقستاننىڭ دامىعانى – تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ جاڭعىرعانى.
جانات جٷنٸسبەكوۆا, ايماقتىق ەلەۋمەتتٸك-يننوۆاتسييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوتسەنتٸ, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, رەسەي جاراتىلىستانۋ عىلىم اكادەميياسىنىڭ پروفەسسورى.
