قازاقستاندا ينتەرنەت جانە تەلەفون الاياقتىعىنىڭ اۋقىمى ۇلعايىپ، ازاماتتاردىڭ قارجىلىق قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن ءقاۋىپ ارتىپ كەلەدى، دەپ حابارلايدى Dala News.
استانادا وتكەن AntiFraud Forum Kazakhstan الاڭىندا مەملەكەتتىك ورگاندار، بانكتەر، فينتەح-كومپانيالار مەن كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ساراپشىلارى الاياقتىقپەن كۇرەستىڭ جاڭا تاسىلدەرىن تالقىلادى. قاتىسۋشىلار سيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىمەن قاتار تاۋەكەلدەردىڭ دە ءوسىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
بۇعان دەيىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ازاماتتاردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ، حالىقتىڭ «ەڭ وسال بۋىن» بولىپ وتىرعانىن مالىمدەگەن بولاتىن.
مىڭداعان ءىس، جۇزدەگەن كۇدىكتى
ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025 جىلى كيبەرقىلمىستار بويىنشا 6 مىڭنان استام ءىس اشىلىپ، 1150-دەن استام ادام ۇستالعان. ال 2026 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىنىڭ وزىندە شامامەن 400 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
ءىىم-نىڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اليبەك ورازالى بۇل ناتيجەلەرگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى، ءىت-ماماندار مەن بانك سەكتورىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ارقىلى قول جەتكىزىلگەنىن ايتتى.
ميللياردتاعان شىعىن: تەك جارتىسى عانا قايتارىلادى
قارجىلىق شىعىن كولەمى دە ايتارلىقتاي. باس پروكۋراتۋرا دەرەگىنشە، 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا قازاقستاندىقتار الاياقتارعا 4،8 ملرد تەڭگە اۋدارعان. ونىڭ تەك 2،4 ملرد تەڭگەسى عانا كەرى قايتارىلعان.
ال 2025 جىلى جالپى شىعىن 13،2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. ونىڭ 5 ملرد تەڭگەسى عانا وتەلگەن.
بۇل تۋرالى باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قۇقىقتىق ستاتيستيكا كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرادىل احمەتوۆ مالىمدەدى.
«ءبىرىنشى توقساندا 4،8 ملرد تەڭگە تىركەلدى، ونىڭ 2،4 ملرد تەڭگەسى قايتارىلدى. 2025 جىلى ينتەرنەت الاياقتىقتان كەلگەن شىعىن 13،2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى، ونىڭ 5 ملرد تەڭگەسى وتەلدى. بۇل بەلگىلى ءبىر وڭ ديناميكانى كورسەتەدى»، – دەدى ول.
دروپپەرلەرگە جازا: 7 جىلعا دەيىن
فورۋمدا دروپپەرلىككە قارسى كۇرەس تە نەگىزگى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى. 2025 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ قىلمىستىق كودەكسكە 232-1-باپ ەنگىزىلىپ، دروپپەرلىك ءۇشىن 7 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان.
ۆيسە-ادىلەت ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆ وتكەن جىلى وسى باپ بويىنشا 56 قىلمىستىق ءىس قوزعالعانىن ايتتى.
«56 – ۇلكەن كورسەتكىش ەمەس شىعار. ءبىراق بۇل قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك، ال قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بۇل باعىتتا ەندى عانا جۇيەلى جۇمىس ىستەي باستادى»، – دەدى ول.
الاياقتار دا «اقىلدى» بولدى
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، الاياقتار جاڭا تەحنولوگيالاردى، سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن بەلسەندى قولدانا باستاعان. بۇل ءوز كەزەگىندە الاياقتىق سحەمالاردىڭ كۇردەلەنۋىنە الىپ كەلۋدە.
سونىمەن قاتار قورعانىس تەتىكتەرى دە دامىپ جاتىر. «سيفرلىق قازاقستان» قاۋىمداستىعى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى دەنيس ستەپانسيەۆ AntiFraud جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن 2025 جىلى 2،6 ملرد تەڭگە شىعىننىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بولعانىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، كيبەرپوليسيا 13 call-ورتالىقتى جويىپ، ءىرى كولەمدە تەحنيكانى تاركىلەگەن. ال بانكتەر مەن بايلانىس وپەراتورلارى كۇماندى وپەراسيالاردى الدىن الا انىقتاپ، بۇعاتتايتىن جۇيەلەر ەنگىزگەن.
نەگىزگى ماسەلە – حالىقتىڭ سەنگىشتىگى
فورۋمدا الاياقتىقتى تولىق جويۋ مۇمكىن ەمەستىگى ايتىلعانىمەن، تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا بولاتىنى اتاپ ءوتىلدى. بۇل ءۇشىن تەحنولوگيامەن قاتار حالىقتىڭ قارجىلىق جانە سيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماڭىزدى.
AMANAT پارتياسىنىڭ حاتشىسى شولپان كارينوۆا تۇرعىنداردى، اسىرەسە ەگدە جاستاعى ادامداردى وقىتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ونىڭ سوزىنشە، حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جانە وقىتۋ جۇمىستارى كۇشەيتىلۋى ءتيىس، ويتكەنى ءدال وسى توپ الاياقتاردىڭ نەگىزگى نىساناسىنا اينالىپ وتىر.
اشىق ديالوگ الاڭى
AntiFraud Forum Kazakhstan الاڭى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكە سەكتور وكىلدەرى ءۇشىن اشىق ديالوگ الاڭىنا اينالدى. قاتىسۋشىلار الاياقتىقتىڭ جاڭا تۇرلەرى مەن وعان قارسى قولدانىلىپ جاتقان ناقتى قۇرالداردى تالقىلادى.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا، الاياقتىقپەن كۇرەستە جۇيەلى ءتاسىل قاجەت ەكەنى، وعان تەحنولوگيالىق شەشىمدەرمەن قاتار حالىقتىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرۋ دا كىرۋى ءتيىس ەكەنى اتاپ ءوتىلدى.
