قازاقستاندا ينتەرنەت جەنە تەلەفون الاياقتىعىنىڭ اۋقىمى ۇلعايىپ, ازاماتتاردىڭ قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸگٸنە تٶنەتٸن قاۋٸپ ارتىپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى Dala News.
استانادا ٶتكەن AntiFraud Forum Kazakhstan الاڭىندا مەملەكەتتٸك ورگاندار, بانكتەر, فينتەح-كومپانييالار مەن كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنىڭ ساراپشىلارى الاياقتىقپەن كٷرەستٸڭ جاڭا تەسٸلدەرٸن تالقىلادى. قاتىسۋشىلار تسيفرلاندىرۋ ٷدەرٸسٸمەن قاتار تەۋەكەلدەردٸڭ دە ٶسٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
بۇعان دەيٸن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ازاماتتاردى قورعاۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, حالىقتىڭ «ەڭ وسال بۋىن» بولىپ وتىرعانىن مەلٸمدەگەن بولاتىن.
مىڭداعان ٸس, جٷزدەگەن كٷدٸكتٸ
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلى كيبەرقىلمىستار بويىنشا 6 مىڭنان استام ٸس اشىلىپ, 1150-دەن استام ادام ۇستالعان. ال 2026 جىلدىڭ العاشقى ٷش ايىنىڭ ٶزٸندە شامامەن 400 ادام جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان.
ٸٸم-نٸڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى ٸس-قيمىل دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اليبەك ورازالى بۇل نەتيجەلەرگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, ٸت-ماماندار مەن بانك سەكتورىنىڭ بٸرلەسكەن جۇمىسى ارقىلى قول جەتكٸزٸلگەنٸن ايتتى.
ميللياردتاعان شىعىن: تەك جارتىسى عانا قايتارىلادى
قارجىلىق شىعىن كٶلەمٸ دە ايتارلىقتاي. باس پروكۋراتۋرا دەرەگٸنشە, 2026 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا قازاقستاندىقتار الاياقتارعا 4,8 ملرد تەڭگە اۋدارعان. ونىڭ تەك 2,4 ملرد تەڭگەسٸ عانا كەرٸ قايتارىلعان.
ال 2025 جىلى جالپى شىعىن 13,2 ملرد تەڭگەنٸ قۇراعان. ونىڭ 5 ملرد تەڭگەسٸ عانا ٶتەلگەن.
بۇل تۋرالى باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قۇقىقتىق ستاتيستيكا كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرەدٸل احمەتوۆ مەلٸمدەدٸ.
«بٸرٸنشٸ توقساندا 4,8 ملرد تەڭگە تٸركەلدٸ, ونىڭ 2,4 ملرد تەڭگەسٸ قايتارىلدى. 2025 جىلى ينتەرنەت الاياقتىقتان كەلگەن شىعىن 13,2 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, ونىڭ 5 ملرد تەڭگەسٸ ٶتەلدٸ. بۇل بەلگٸلٸ بٸر وڭ ديناميكانى كٶرسەتەدٸ», – دەدٸ ول.
دروپپەرلەرگە جازا: 7 جىلعا دەيٸن
فورۋمدا دروپپەرلٸككە قارسى كٷرەس تە نەگٸزگٸ تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸ بولدى. 2025 جىلدىڭ قىركٷيەگٸنەن باستاپ قىلمىستىق كودەكسكە 232-1-باپ ەنگٸزٸلٸپ, دروپپەرلٸك ٷشٸن 7 جىلعا دەيٸن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان.
ۆيتسە-ەدٸلەت مينيسترٸ بەكبولات مولدابەكوۆ ٶتكەن جىلى وسى باپ بويىنشا 56 قىلمىستىق ٸس قوزعالعانىن ايتتى.
«56 – ٷلكەن كٶرسەتكٸش ەمەس شىعار. بٸراق بۇل قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك, ال قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى بۇل باعىتتا ەندٸ عانا جٷيەلٸ جۇمىس ٸستەي باستادى», – دەدٸ ول.
الاياقتار دا «اقىلدى» بولدى
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, الاياقتار جاڭا تەحنولوگييالاردى, سونىڭ ٸشٸندە جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن بەلسەندٸ قولدانا باستاعان. بۇل ٶز كەزەگٸندە الاياقتىق سحەمالاردىڭ كٷردەلەنۋٸنە الىپ كەلۋدە.
سونىمەن قاتار قورعانىس تەتٸكتەرٸ دە دامىپ جاتىر. «تسيفرلىق قازاقستان» قاۋىمداستىعى كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى دەنيس ستەپانتسەۆ AntiFraud جٷيەسٸنٸڭ كٶمەگٸمەن 2025 جىلى 2,6 ملرد تەڭگە شىعىننىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كيبەرپوليتسييا 13 call-ورتالىقتى جويىپ, ٸرٸ كٶلەمدە تەحنيكانى تەركٸلەگەن. ال بانكتەر مەن بايلانىس وپەراتورلارى كٷمەندٸ وپەراتسييالاردى الدىن الا انىقتاپ, بۇعاتتايتىن جٷيەلەر ەنگٸزگەن.
نەگٸزگٸ مەسەلە – حالىقتىڭ سەنگٸشتٸگٸ
فورۋمدا الاياقتىقتى تولىق جويۋ مٷمكٸن ەمەستٸگٸ ايتىلعانىمەن, تەۋەكەلدەردٸ ازايتۋعا بولاتىنى اتاپ ٶتٸلدٸ. بۇل ٷشٸن تەحنولوگييامەن قاتار حالىقتىڭ قارجىلىق جەنە تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماڭىزدى.
AMANAT پارتيياسىنىڭ حاتشىسى شولپان كارينوۆا تۇرعىنداردى, ەسٸرەسە ەگدە جاستاعى ادامداردى وقىتۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
ونىڭ سٶزٸنشە, حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جەنە وقىتۋ جۇمىستارى كٷشەيتٸلۋٸ تيٸس, ٶيتكەنٸ دەل وسى توپ الاياقتاردىڭ نەگٸزگٸ نىساناسىنا اينالىپ وتىر.
اشىق ديالوگ الاڭى
AntiFraud Forum Kazakhstan الاڭى مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن جەكە سەكتور ٶكٸلدەرٸ ٷشٸن اشىق ديالوگ الاڭىنا اينالدى. قاتىسۋشىلار الاياقتىقتىڭ جاڭا تٷرلەرٸ مەن وعان قارسى قولدانىلىپ جاتقان ناقتى قۇرالداردى تالقىلادى.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا, الاياقتىقپەن كٷرەستە جٷيەلٸ تەسٸل قاجەت ەكەنٸ, وعان تەحنولوگييالىق شەشٸمدەرمەن قاتار حالىقتىڭ حاباردارلىعىن ارتتىرۋ دا كٸرۋٸ تيٸس ەكەنٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
