الماتىدا الاشوردا تاريحىنا نەگٸزدەلگەن "الاشوردا ٸسٸ. 1920-1940 جىلدار. قۇجاتتار مەن ماتەريالدار" اتتى 12 تومدىق ارحيۆ قۇجاتتارى جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ٸس-شاراعا اتالعان ەڭبەكتٸڭ عىلىمي جەتەكشٸسٸ, قر عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ مەمبەت قۇلجابايۇلى قويگەلديەۆ پەن حح ع. ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن ماتەريالدارىن زەردەلەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى گٷلشات رامازانقىزى نۇرىمبەتوۆا قاتىسىپ, كٸتاپ تۋرالى سٶز قوزعادى.
"مٸنە, بٷگٸن "الاشوردا ٸسٸ. 1920-1940 جىلدار. قۇجاتتار مەن ماتەريالدار" اتتى كٶپتومدىقتى تانىستىرۋدىڭ سەتٸ تٷستٸ. ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, بٸر جىل بۇرىن 12 تومدىق دايىندالىپ جاتىر دەگەن اقپارات تارادى. پرەزيدەنت ارحيۆٸنٸڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە كٸتاپقا بايلانىستى جالپى مەلٸمەت بەرٸپ ٶتەيٸن. بۇل — ٶتە اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ بٸرٸ بولدى. باستاپقىدا 10 توم بولادى دەپ جوسپارلانعان ەدٸ. الايدا جۇمىس ٸستەي كەلە كٶلەمٸ 12 تومعا دەيٸن ۇلعايدى. بۇل وسى سانمەن شەكتەلەدٸ دەگەن سٶز ەمەس. جۇمىس الداعى ۋاقىتتا جالعاسىن تابادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز. سەبەبٸ بٸزدە قۇجاتتار مەن ماتەريالدار ٶتە كٶپ. 2022 جىلدان باستاپ ٷش مەكەمەدە ٸٸم, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ جەنە باس پروكۋراتۋراداعى ارناۋلى مەملەكەتتٸك ارحيۆتەردەن وسى ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە قاتىستى ماتەريالداردىڭ بارلىعى پرەزيدەنت ارحيۆٸندە جيناقتالدى. سولاردى جٷيەلەۋدٸڭ العاشقى نەتيجەلەرٸنٸڭ بٸرٸ وسى كٶپتومدىق دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. ەڭبەكتٸڭ عىلىمي جەتەكشٸسٸ - مەمبەت قويگەلدٸ", — دەدٸ گٷلشات رامازانقىزى.
ونىڭ سٶزٸنشە, جيناقتى دايىنداۋعا كٶپتەگەن عالىم اتسالىسقان.
"اۋقىمدى ەڭبەكتٸ جازىپ شىعۋعا پرەزيدەنت ارحيۆٸنٸڭ جەنە شوقان ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرٸ ٷلەس قوستى. بۇل قۇجاتتار جيىنتىعىنىڭ ەرقايسىسى 500-600 بەتتەن تۇرادى. مۇندا بۇعان دەيٸن جارييالانباعان, بٸر عاسىرعا جۋىق قۇپييا بولىپ كەلگەن قۇجاتتار ەنگٸزٸلدٸ. ايتا كەتەتٸن تاعى بٸر مەسەلە, بۇل – جيناققا كٸرگەن قۇجاتتاردىڭ نەگٸزگٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنەن قابىلدانعان قىلمىستىق ارحيۆتٸك ٸستەر. سونىمەن قاتار ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنەن قابىلدانعان قۇجاتتار دا بار", — دەپ قوستى ول.
ال جيناقتىڭ عىلىمي جەتەكشٸسٸ مەمبەت قويگەلدٸ ەڭبەكتٸڭ مازمۇنىنا توقتالدى.
"بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ تاريحي ماڭىزى ٷلكەن.سەبەبٸ حالىق بٸر عاسىر كٷتكەن تاريحي شىندىق جارىققا شىقتى. بۇل — بٸر عاسىرعا جۋىق قۇپييا قورلاردا ساقتالىپ كەلگەن ماتەريالدار. وسى 12 تومدىق تۋىندىدا "قانداي ماقسات كٶزدەلدٸ? قانداي يدەيا نەگٸزگە الىندى?" دەگەن سۇراق تۋادى. يە, الاش قوزعالىسى وسى ۋاقىتقا دەيٸن تەك ۇلتتىق زييالىلار قوزعالىسى رەتٸندە ايتىلىپ كەلدٸ. بۇل — شىندىقتى بۇرمالاۋ. ەر شىندىق ٶز ورنىمەن, ٶز دەرەجەسٸندە ايتىلۋى كەرەك. سوندا عانا ول قوعامدىق ويعا جۇمىس ٸستەيدٸ. شىن مەنٸندە, الاش قوزعالىسى بۇل — حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسى. بۇل دەگەنٸمٸز قوزعالىس تەك زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنەن عانا تۇرماعانىن مەڭزەيدٸ. ياعني, وعان قوعامنىڭ بارلىق ەلەۋمەتتٸك توبى اتسالىستى. ولاردىڭ ورتاق ماقساتى بولدى. بۇل — مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸكتٸ الۋ جەنە كەلەر ۇرپاققا جەرٸمٸزدٸ ساقتاپ قالۋ ەدٸ. مٸنە, بٸز وسى ۇستانىمدى دەلەلدەۋ ٷشٸن جيناقتى دايارلادىق. 12 تومدىق جيناقتىڭ ٸشكٸ قۇرىلىمىندا وسى يدەيانى نەگٸزگە الدىق", — دەدٸ اكادەميك.
م.قويگەلدٸنٸڭ ايتۋىنشا, الاش تاقىرىبى ەلٸمٸزدە بٸرنەشە رەت كٶتەرٸلگەن. ال بٷگٸنگٸ جارىققا شىققان جيناق جٸتٸ جۇمىستىڭ, ناقتى زەرتتەۋدٸڭ, جابىق قورلارداعى قۇجاتتاردى پايدالانۋدىڭ ارقاسىندا ەڭ سٷبەلٸ ەڭبەك بولىپ وتىر.
