امانسىڭدار ما, ارداقتى اسىل اناشىم, باۋىر-ەت باۋىرلارىم, قادٸرلٸ قارىنداستارىم, اق پەيٸل جەڭەشەم مەن كەلٸنٸم جەنە بالداي تەتتٸ قوس بٶبەكتەرٸم!
سەندەردٸڭ دەنساۋلىق, كٶڭٸل-كٷي, تۇرمىس-تٸرشٸلٸكتەرٸڭدٸ سۇراپ نە قىلايىن, بەرٸبٸر ماعان ونى ەستٸپ-بٸلۋ سورماندايىما مەنٸڭ قۋ تاعدىر جازبايىن دەپ وتىر. ەيتەۋٸر بۇ دٷنيەدە دە, و دٷنيەدە دە اق تازا جٷرەگٸممەن بار تٸلەيتٸنٸم – ٶزدەرٸڭنٸڭ ەرقاشان دا امان-ساۋ, ارداقتى ادام بولۋلارىڭ. ەندٸگٸ ٶزدەرٸڭ دە ەستٸپ-بٸلٸپ, ٷلكەن قۋانىش ٷستٸندە بولارسىڭدار.
سوندا دا باسىنان اياعىنا دەيٸن ٶز قولىممەن جازايىن. بار قاسٸرەت, مۇڭ-زار, باقىتسىزدىق, قىرىق قىرسىق مەن سورلى بەيشارا, بەيكٷنەنٸڭ باسىنا قاشان, قالاي, قاي ۋاقىتتا, نە سەبەپتٸ قانداي ارامزا جولدارمەن كەلگەنٸ ٶزٸمنەن باسقا, سٸزدەرگە دە بەلگٸلٸ بولار دەپ ويلايمىن. سٸزدەر تولىق انىعىن بٸلمەسەڭدەر دە, تالعات بەرٸن تٷگەل بٸلەدٸ, مەن وعان بار سىرىمدى ەش جاسىرماي جازعانمىن.
ونىڭ ماعان جازعان جاۋابى, باۋىرلىق رەتٸندە بەرگەن ۋەدە, سەرتٸ: «امان-ەسەن وتان الدىنداعى ٶز مٸندەتٸمدٸ ادام بالاسىنا لايىقتى ابىرويمەن ٶتەپ, تۋعان ٷي, وشاق باسىنا ورالعان سوڭ, مەيلٸ ٷش جىل ٶتسٸن, مەيلٸ وتىز جىل ٶتسٸن, بەرٸبٸر مەن اقيقات – شىندىققا تٷبٸ بٸر جەتەمٸن. تەك قانا ادال جولمەن جەتەمٸن», دەپ جازعان ەدٸ. ەرينە, مەن تالعاتقا تولىق سەنەمٸن. ونىڭ ايتقانى ايتقان, ايتقان سەرتٸنەن قايتپايتىنىن ٶز باسىم, ونىڭ باۋىرلىق اق نيەتٸنە, اعاسىنىڭ جوعىن جوقتاۋىنا شەكسٸز العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن!!!
وعان سەلەم جولداپ, ايتىڭىزدار: «مەن سورلىنى تولىق جان-جاقتى تٷسٸنٸپ, مەن بەيشارانى كەشٸرسٸن». ٶزدەرٸڭٸزگە ەبدەن بەلگٸلٸ, ياعني مەن سورلىنىڭ جازىقسىزدان-جازىقسىز, ادام تۇرماق تىشقان مۇرنىن دا قاناتپاي سورلاعانىمدى, تەمٸر تورعا تورلانعانىمدى, ودان قالا بەردٸ, تٷيمەنٸڭ كٶزٸندەي تەسٸككە تٷيەدەي جالا جابۋمەن اقىرى, اتۋ جازاسىن العانىمدى. يە, مەن سٸزدەردەن ەش جاسىرمايمىن, مەن 18 جەلتوقسان 1986 جىلى الاڭعا باردىم, كٶپشٸلٸكپەن بٸرگە. بارعاندا دا قوناەۆتىڭ كٷيٸن كٷيتتەپ بارعان جوقپىن.
[caption id="attachment_21852" align="aligncenter" width="2100"]
تەك قانا, ول جەرگە بارعان سەبەبٸم, بار ماقساتىم, بٸرٸنشٸدەن, ول جەردە نە بولىپ, نە ٸستەپ, نە قويىپ جاتقانىن ٶز كٶزٸممەن كٶرۋ بولدى. ەكٸنشٸدەن, الاڭدا قازاقتىڭ ۋىزداي جاس قىزدارىن ۇرىپ-سوعىپ, ٶلتٸرٸپ جاتىر, دەگەندٸ ەلدەن ەستٸگەن سوڭ, ٶز باسىم قولىمدى جايىپ «كٷل بولماساڭ, تۇل بول» دەپ وتىرۋعا ەركەكتٸك ار-نامىسىم ەش جەتپەدٸ.
ەر قاتارىندا ەر قارا بوپ, سانى بار ساپاسى جوق بوپ, ەربەڭدەپ جٷرگەن نامىسسىز ەركەك مەن ەمەسپٸن, قۇدايعا شٷكٸرشٸلٸك, مەنٸڭ دە كٶركەيگەن كەۋدەمدە ناعىز ەرگە لايىق «نامىس» بارشىلىق. ونىڭ ٷستٸنە «قىزدىڭ جولى جٸڭٸشكە» دەگەن.
مەنٸڭ تٷسٸنٸگٸمشە, ەيەل ادامعا ەر ادامدار تۇرماق, اڭ ەكەش اڭداردىڭ, حايۋانداردىڭ ەركەگٸ دە ۇرعاشىسىنا مٷيٸز, يا بولماسا تۇياعىن كٶتەرمەيدٸ. ال, بٸز بەرٸمٸز دە اڭ ەمەس, ادامزاتتىڭ ۇلى – ادامبىز, سوندىقتان ەر ادام ەيەل زاتىنا قول كٶتەرٸپ, قول جۇمساۋعا تيٸس ەمەس, ەۋەلٸ ەش پراۆوسى جوق. مٸنە, قىسقاشا ايتقاندا, وسىنداي تٷسٸنٸكپەن, ەيەل زاتىنا ەر بولىپ ٶز قول ۇشىمدى بەرٸپ, كٶمەكتەسۋگە, ولاردى اراشالاپ – قورعاۋ ٷشٸن بارعانىم راس. سول جەردە قولىمنان كەلگەنشە بار كٶمەگٸمدٸ بەرگەنٸم دە راس. ول ٷشٸن ەلٸ كٷنگە دەيٸن, ەش ٶكٸنبەيمٸن, كەرٸسٸنشە, ٷلكەن ماقتانىش تۇتامىن. بٸراق تا, بٸر قۇداي ٶزٸ كۋە, ادام بالاسىن ٶلتٸرگەنٸم جوق. مۇنداي ايۋاندىق جاساۋدىڭ ٶزٸ, سورماڭداي مەنٸڭ قولىمنان كەلمەيدٸ. ەش ۋاقىتتا, ەشقاشاندا…
ال, ەيەل زاتىنا ايۋاندىقپەن قول كٶتەرٸپ, شاشىنان تارتىپ, كٶكپارشا سٷيرەگەنٸ ٷشٸن بٸر ميليتسييانى ۇرىپ-سوققانىم ٶتە راس. ول ادام, كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن امان-ەسەن زىر جٷگٸرٸپ جٷر. ٶز قولىممەن جاساعان بار تەرٸس قىلىق, بار قىلمىسىم وسى عانا. ال, ماعان «جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەپ زۇلىمدىقپەن موينىما ٸلگەن «ادام ٶلٸمٸ» – مەنٸڭ ٸسٸم ەمەس. مۇنىڭ بەرٸن, ويۋ-قييۋىن كەلٸستٸرٸپ كٶپە-كٶرنەۋ جالا-جالعاندىقپەن مەن سورلىنىڭ موينىنا جٷز قايتارا وراپ ٸلگەن «ۇيالمايتىن بەس گەكتارداي بەتتەرٸنە تالمايتىن جاق بەرگەن» الباستى اتقان تەرگەۋشٸلەر مەن ەبجىلان جالاقورلاردىڭ ٸسٸ.
مەن ٶتە-مٶتە جاقسى بٸلەمٸن جەنە سەزەمٸن. ول اتاڭا لاعنەتتەردٸڭ بۇلاي ٸستەگەن سەبەبٸ, بٸرٸنشٸدەن, ٶلگەن ادام جالا جابۋشى جالاقورلاردىڭ جاقىن, بٸرگە ٸستەسكەن تانىستارى, سول سەبەپتٸ ٶز تانىستارىنىڭ ٶش-كەگٸن الۋ; ەكٸنشٸدەن, الباستى ەبجىلان تەرگەۋشٸلەردٸڭ «قانعا – قان, جانعا – جان» دەپ زۇلىمدىقپەن «ٶلگەن ادام» ٷشٸن ەدەيٸ مەنٸ, «مەنٸڭ قولتىقتان دەمەۋشٸم» جوق بەيشارا ەكەنٸمدٸ بٸلٸپ, ٸستەپ وتىرعاندارى. يە, مەن سورلىلىعىمنان جازىقسىزدان-جازىقسىز اتۋ جازاسىن الدىم. ٶيتكەنٸ, ٶزٸمنٸڭ كٸنەلٸ ەمەس ەكەنٸمدٸ, ادالدىعىمدى, قولىمنىڭ قان ەمەس ەكەنٸن قانشا زار ەڭٸرەپ ايتقانىممەن ٶزٸمدٸ ەش اقتاي المادىم. دٷنيەدە, ادام بالاسىنىڭ ٶز-ٶزٸن اقتاۋى, ٶتە-مٶتە قيىن ەكەنٸ, كەۋدەسٸندە جانى بارلاردىڭ بەرٸنە جاقسى بەلگٸلٸ. سوندىقتان, ماعان دا بۇل جاعى ٶتە قيىن…
مٸنە, ٶزدەرٸڭٸز ەستٸگەندەي «اتۋ جازاسىن» 20 جىلعا اۋىستىردى. بۇل ەرينە, بٸرەۋگە قۋانىش, بٸرەۋگە جۇبانىش, ال بٸرەۋگە ازاپ. ٶز باسىم, بۇل ٷشٸن ەش قۋانعانىم جوق. ٶيتكەنٸ, اسىل اناشىم! تٷسٸنٸڭٸزشٸ مەن سورلىنى, ەشۋاقىتتا, ەشقاشاندا بۇل تاس زىنداندا جازىقسىزدان-جازىقسىز ەش وتىرعىم كەلمەيدٸ. 11 اي ٸشٸندە قايعى-قاسٸرەتتەن جٷيكە تامىرىم ەبدەن جۇقاردى, ەبدەن شارشادىم. سول سەبەپتٸ, جازىقسىزدان-جازىقسىز ٶز-ٶزٸمدٸ 20 جىل بويى ەش قيناعىم كەلمەيدٸ, ازاپ شەككٸم كەلمەيدٸ. جەنە سٸزدەردٸ دە قيناتىپ, ازاپتاعىم كەلمەيدٸ. مەنسٸز دە, اسىل اناشىم-اي! تاعدىردىڭ تاۋقىمەتٸن كٶپ كٶردٸڭٸز عوي. تٷسٸنگەن جانعا سول دا جەتكٸلٸكتٸ. باسىڭىزدى 20 جىل بويى تورلاعان, سٸزگە قايعى-ۋايىم بولمايىن. ارداقتى اناشىم! بار جەتكەن جەرٸم وسى. اياعىڭىزعا جىعىلايىن! اق سٷتٸڭٸزدٸ اقتاي الماي كٶز جۇمىپ بارا جاتقانىم ٷشٸن سورلى بالاڭىزدى كەشٸرٸڭٸز! ٶتٸنەمٸن, كەشٸرٸم ٶتٸنەمٸن!
مەيلٸ, بار ۇل-قىزدارىڭىزدىڭ ٸشٸندەگٸ جىلان بولىپ تۋىلعانى مەن-اق بولايىن. تەك كەشٸرٸڭٸز, كەشٸڭٸز مەن بەيباقتى, بەيشارانى, سورلى بالاڭىزدى. كەشٸرٸڭٸز! باۋىرلارىم, سەندەر دە كەشٸرٸڭدەر! تٷسٸنٸڭدەر مەنٸ جەنە كەشٸرٸڭدەر! جوق! جازىقسىز 20 جىل بويى ازاپ شەگەتٸن مەن ەمەسپٸن. ەرتە مە, كەش پە, ناعىز ادام ٶلتٸرۋشٸ قىلمىسكەرلەر ەلٸ-اق تابىلادى. بۇل اقيقات. جٷرەگٸم سەزەدٸ. مەنٸڭ ٶلٸگٸمە, تەك جالاقورلار مەن تەرگەۋشٸ, سوتتاردى كٸنەلاڭدار! سوڭعى رەت قيماستىقپەن بەتتەرٸڭٸزدەن سارعايعان ساعىنىشپەن سٷيدٸم!!! قوش بولىڭدار! قوش بول, جارىق دٷنيە! بار باقىتىمدى و دٷنيەدەن تابارمىن. ساعىنىشتى سەلەممەن بالاڭىز
