قازاقستان رەسپۋبليكاسى بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ (بقدا) قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن ٶزارا ٸس-قيمىل جاساۋ جەنە ٸرٸ مونوپولييالاردىڭ قىزمەتٸن باقىلاۋ نەتيجەسٸندە 65 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق اكتيۆتەردٸ مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارا الدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اتاپ ايتقاندا, اگەنتتٸكتٸڭ ٸرٸ مونوپولييالار ەرەكەتتەرٸنٸڭ نەگٸزدٸلٸگٸن باعالاي وتىرىپ, ماتەريالدارى مەملەكەت زاڭسىز جوعالتقان اكتيۆتەردٸ قايتارۋ ٷشٸن نەگٸز بولدى:
- "سۇيىتىلعان مۇناي گازىن ساقتاۋ پاركٸ" جشس (سمگسپ). سمگسپ امٶز-مەن تەحنولوگييالىق بايلانىسقا يە, ٶيتكەنٸ زاۋىتتىڭ ٶزٸنٸڭ رەزەرۆۋارلىق پاركٸ بولعان جوق. سۇيىتىلعان مۇناي گازىنىڭ بارلىق كٶلەمٸ پحسنگ رەزەرۆۋارلارىندا ساقتالدى, بۇل مونوپوليياعا جەنە ٷستەم جاعدايدى تەرٸس پايدالانۋعا ەكەلدٸ. بۇعان دەيٸن امٶز پحسنگ اكتسييالارىنىڭ 50% يەلٸك ەتكەن. مونوپوليياعا قارسى تەرگەۋ قورىتىندىسى بويىنشا كومپانيياعا 1,6 ملرد تەڭگە ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار, بقدا باستاماشىلىق ەتكەن سوت تالقىلاۋلارىنىڭ نەتيجەسٸندە سمگسپ اكتسييالارىنىڭ 50% - ى مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارىلدى, بۇل 5,5 ملرد تەڭگەگە باعالاندى.
- "تەك-قازاقستان" كومپانييالار توبى. بقدا جەنە پروكۋراتۋرا "قتج ۇك" اق وتىن قويمالارىن, تەمٸرجول قاتىناسى ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزى بار وبەكتٸلەردٸ مەملەكەت مەنشٸگٸنەن الۋ جٶنٸندەگٸ مەمٸلەلەردٸ جارامسىز دەپ تانىدى. نەتيجەسٸندە كومپانيياعا ديزەل وتىنىن ساقتاۋ جەنە بوساتۋ قىزمەتتەرٸنە مونوپولييالىق جوعارى باعالاردى بەلگٸلەگەنٸ ٷشٸن 1,6 ملرد تەڭگەگە ايىپپۇل سالىندى. 39 ملرد تەڭگەگە باعالانعان وتىن بازالارى مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارىلدى.
- "الماتى قالا جارىق" شجق مكك. 2021 جىلى وسى كەسٸپورىن ناقتى باعالاۋ قۇنى 14,8 ملرد تەڭگە بولسا دا, ونى 4,6 ملرد تەڭگە باعامەن جەكەشەلەندٸرگەن. وسىلايشا, زاڭناما بۇزىلعان. اگەنتتٸك كەسٸپورىننىڭ سىرتقى جارىقتاندىرۋدى باسقارۋ نارىعىندا مونوپولييالىق جاعدايعا يە ەكەنٸن جەنە ونى ساتۋ تۋرالى شەشٸم زاڭسىز ەكەنٸن انىقتادى. نەتيجەسٸندە اكتيۆ مەملەكەتتٸك مەنشٸككە قايتارىلدى.
- "Eurotransit nur Zholy" جشس. بقدا تەرگەۋٸ 2021 جىلدان باستاپ كومپانييا "نۇر جولى" كەدەن پۋنكتٸ ارقىلى تاۋارلاردى تاسىمالداۋ قىزمەتتەرٸنٸڭ جالعىز جەتكٸزۋشٸسٸ ەكەنٸن انىقتادى. قىزمەتتەردٸڭ قۇنى بٸر اينالىم ٷشٸن 1,2 ملن تەڭگەدەن 1,4 ملن تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ, بۇل مونوپولييالىق جوعارى باعالاردىڭ بەلگٸلەنۋٸنە ەكەلدٸ. نەتيجەسٸندە قۇنى 5,7 ملرد تەڭگە بولاتىن كٶلٸكتٸك-لوگيستيكالىق كەشەندٸ قامتيتىن اۋدانى 3,6 گا جەر ۋچاسكەسٸ مەملەكەت كٸرٸسٸنە بەرٸلدٸ.
- الماتىدا اقىلى تۇراقتار. پروكۋراتۋرامەن جەنە باسقا دا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسە وتىرىپ, بقدا "الماتى سپەتستەحپاركينگ سەرۆيس" جشس-نٸڭ 70% - ٷلەسٸن جەنە "Alan Parking" جشس-نٸڭ 100 % ٷلەسٸن قالا مەنشٸگٸنە قايتاردى. قايتارىلعان اكتيۆتەردٸڭ جالپى قۇنى 300 ملن تەڭگەنٸ قۇرادى.
قورىتىندىسىندا 2022 جىلدان باستاپ قايتارىلعان اكتيۆتەردٸڭ جالپى سوماسى 65 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل اگەنتتٸكتٸڭ شارالارى مەن تەسٸلدەرٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن راستايدى.
بۇعان دەيٸن بٸز "ساعاتتىڭ قۇنى 214 ملن تەڭگە: قازاقستان زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردٸ قايتارۋ ٷستٸندە" دەگەن ماقالا جارييالانعانبىز. وندا شەتەلدەن قايتارىلعان اكتيۆتەردٸ باسقارۋ كومپانيياسى ٶكٸلدەرٸنٸڭ جاۋابى كەلتٸرٸلەدٸ.