قازاقستاندا اي-95 جەنە اي-98 بەنزينٸنٸڭ ساپاسىنا قاتىستى شاعىمدار كٶبەيٸپ, كەيبٸر جٷرگٸزۋشٸلەر كٶلٸگٸن جٶندەۋگە 200–600 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن شىعىندالىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وسى مەسەلەنٸ كٶتەرگەن «جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتييا» فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.
دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ۋاقىتتا ازاماتتاردان اي-95 جەنە اي-98 ماركالى اۆتوموبيل بەنزينٸنٸڭ ساپاسىنىڭ كٷرت تٶمەندەگەنٸ تۋرالى كٶپتەگەن شاعىم تٷسٸپ جاتىر. جانارماي قۇيعاننان كەيٸن كٶلٸكتەر تۇراقسىز جۇمىس ٸستەپ, فورسۋنكالار, وتالدىرۋ بٸلتەلەرٸ, كاتاليزاتورلار جەنە باسقا دا قىمبات بٶلشەكتەر ٸستەن شىعاتىن جاعدايلار كٶبەيگەن.
كەيبٸر جاعدايدا كٶلٸك يەلەرٸ جٶندەۋ جۇمىستارىنا 200–600 مىڭ تەڭگە جۇمساۋعا مەجبٷر. دەپۋتاتتار مۇنداي شىعىننىڭ كٶپتەگەن وتباسىنىڭ بيۋدجەتٸنە ايتارلىقتاي سالماق تٷسٸرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
تەحنيكالىق رەتتەۋ جەنە مەترولوگييا كوميتەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2026 جىلى جٷرگٸزٸلگەن باقىلاۋ ساتىپ الۋلارى كەزٸندە جانارمايدى الماستىرۋدىڭ ناقتى فاكتٸلەرٸ انىقتالعان. مەسەلەن, الماتىدا اي-100 بەنزينٸ رەتٸندە قۇرامىنداعى كٷكٸرت مٶلشەرٸ رۇقسات ەتٸلگەن دەڭگەيدەن ٷش ەسەدەن استام جوعارى ٶنٸم ساتىلعان. ال قىزىلوردا وبلىسىندا اي-95 ماركاسىمەن كەدٸمگٸ اي-92 بەنزينٸ ٶتكٸزٸلگەن.
دەپۋتاتتار مەسەلە تەك ٶندٸرۋشٸگە قاتىستى ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. زاماناۋي مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىندا ٶندٸرٸلگەن ساپالى جانارمايدىڭ ٶزٸ تۇتىنۋشىعا جەتكەنگە دەيٸن تاسىمالداۋ, ساقتاۋ, اۋىستىرىپ تيەۋ نەمەسە ساتۋ كەزٸندە ساپاسىن جوعالتۋى مٷمكٸن.
قولدانىستاعى ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 281-بابىنىڭ 5-بٶلٸگٸ كونديتسييالىق ەمەس مۇناي ٶنٸمدەرٸن اينالىمعا شىعارعانى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ قاراستىرادى. الايدا دەپۋتاتتاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل نورما ٸس جٷزٸندە جەتكٸلٸكسٸز.
ٶيتكەنٸ جانارماي ساپاسىنىڭ ناقتى قاي كەزەڭدە – ٶندٸرۋشٸدە, مۇناي بازاسىندا, تاسىمالداۋ كەزٸندە نەمەسە بەلگٸلٸ بٸر جانارماي قۇيۋ ستانتسيياسىندا – تٶمەندەگەنٸن جەدەل انىقتاۋ قيىن.
سونىڭ سالدارىنان كٶلٸگٸ جانارماي قۇيعاننان كەيٸن ٸستەن شىققان ازامات بەنزيننٸڭ ساپاسى مەن كەلتٸرٸلگەن شىعىن اراسىنداعى سەبەپ-سالدارلىق بايلانىستى ٶزٸ دەلەلدەۋگە مەجبٷر بولادى.
وسىعان بايلانىستى وسدپ فراكتسيياسى ٷكٸمەتكە التى ۇسىنىس ەنگٸزدٸ.
بٸرٸنشٸدەن, مۇناي ٶنٸمدەرٸنٸڭ ساپاسىنا مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى كٷشەيتٸپ, جانارماي قۇيۋ ستانتسييالارى مەن مۇناي بازالارىنان الدىن الا ەسكەرتۋسٸز سىناما الۋ قۇقىعىن ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق تۇراقتى تٷردە باقىلاۋ ساتىپ الۋلارىن جٷرگٸزٸپ, ٶنٸمگە مٸندەتتٸ زەرتحانالىق ساراپتاما جاساۋ قاجەت.
ەكٸنشٸدەن, جانارمايدىڭ ەر پارتيياسىن ٶندٸرۋشٸدەن نەمەسە يمپورتتاۋشىدان باستاپ ناقتى جانارماي قۇيۋ ستانتسيياسىنا دەيٸن تسيفرلىق باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جٷيە ەنگٸزۋ ۇسىنىلدى. ازس-تاعى QR-كود ارقىلى تۇتىنۋشى جانارمايدى ساتىپ الماي تۇرىپ ونىڭ شىعۋ تەگٸن جەنە زەرتحانالىق تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸن كٶرە الۋى تيٸس.
ٷشٸنشٸدەن, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تەك سوڭعى ساتۋشىعا جٷكتەمەي, جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ ناقتى كٸنەلٸ تاراپقا دەربەس جاۋاپكەرشٸلٸك بەلگٸلەۋ ۇسىنىلدى.
تٶرتٸنشٸدەن, ەقبتك-نٸڭ 281-بابى بويىنشا قۇقىق قولدانۋ تەجٸريبەسٸن تالداپ, ساپاسىز جانارمايدى ساتۋ جەنە اينالىمعا شىعارۋ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتۋ ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار كونديتسييالىق ەمەس وتىن پارتييالارىن مٸندەتتٸ تٷردە اينالىمنان الىپ تاستاۋ تەتٸگٸن ەنگٸزۋ قاجەت.
بەسٸنشٸدەن, جانارماي ساپاسىن تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ جارييالاناتىن اشىق مەملەكەتتٸك تٸزٸلٸم قۇرۋ ۇسىنىلدى. وندا ٶڭٸر, جانارماي قۇيۋ ستانتسيياسى, انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىق جەنە قابىلدانعان شارالار كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس.
التىنشىدان, ساپاسىز جانارمايدان زارداپ شەككەن ازاماتتاردى قورعاۋدىڭ ناقتى مەحانيزمٸن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلدى. اتاپ ايتقاندا, جانارماي ساپاسى مەن كٶلٸككە كەلگەن زالال اراسىنداعى بايلانىستى دەلەلدەۋدٸ جەڭٸلدەتٸپ, دياگنوستيكا مەن جٶندەۋ شىعىندارىن كٸنەلٸ تاراپتان كەيٸن ٶندٸرٸپ الۋ ارقىلى الدىن الا ٶتەۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ ۇسىنىلدى.
دەپۋتاتتار وتاندىق مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتۋ مەن ساپالى وتىن ٶندٸرٸسٸن ارتتىرۋدىڭ نەتيجەسٸ جانارماي تۇتىنۋشىعا جەتكەن كەزدە ساپاسىن جوعالتسا, ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸ تٶمەندەيتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«مەملەكەت بەنزيننٸڭ ساپاسىنا زاۋىتتان شىققان سەتتە عانا ەمەس, ەربٸر كٶلٸك يەسٸنٸڭ باگىنا قۇيىلعانعا دەيٸن كەپٸلدٸك بەرۋگە مٸندەتتٸ», – دەلٸنگەن دەپۋتاتتىق ساۋالدا.
