دەرەككٶزٸ قازاقستاندا تٸركەلمەگەن قدت ساياسي ۇيىمى ٷشٸنشٸ ەلدەر تاراپىنان قارجىلاندىرىلاتىنىن دا العا تارتىپتى.
ەندٸ ەبٸليازوۆ پەن امەريكانىڭ سايلاۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرگەن ورىستىڭ وليگارحتارمەن نەندەي مەسەلە بايلانىستىرعانىن كەلسەك.
Asiatelegraf.com سايتىنىڭ جازۋىنشا, ەبٸليازوۆ 2016 جىلى امەريكادا اتى شۋلى پرەزيدەنت سايلاۋى كەزٸندە اقش-تٸڭ ٸشكٸ ٸسٸنە ارالاسقان ورىس بيزنەسمەندەرٸمەن بەلسەندٸ تٷردە حات الماسىپ, ولارمەن بيزنەس كەلٸسٸمدەر جاساپ, ورىستىڭ وليگارحتارىنا قولداپ وتىرعان.
بٷگٸندە ەبٸليازوۆتىڭ ورىستىڭ وليگارحتارمەن اۋىز جالاسقانىن دەلەلدەيتٸن قۇجاتتاردىڭ بٸرازى عالامتور جەلٸسٸنە جارييالانىپ كەتكەنٸ بەلگٸلٸ.
ايتالىق, 2018 جىلى ۇيىمداسقان قىلمىس پەن كوررۋپتسييا جارييا ەتۋ جوباسى (OCCRP) جەنە BIRN-نٸڭ بالكان توبى بويىنشا زەرتتەۋلەرٸندە وسىندان 10 جىل بۇرىن مۇحتار ەبٸليازوۆ وففشورلىق كومپانييالاردىڭ كٶمەگٸمەن رەسەي, سەربييا جەنە ۇلىبريتانييادان جىلجىمايتىن مٷلٸكتەر ساتىپ العاندا بتا بانكتىڭ قارجىسىن قالاۋىنشا پايدالانعانىن كٶرسەتەدٸ.
مەسەلەن, BIRN-نٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قۇنى 50 ملن دوللار تۇراتىن مەسكەۋدەگٸ تۇرعىن ٷي كەشەنٸنە ەبٸليازوۆ بريتانييانىڭ ۆيرگين ارالدارىندا تٸركەلگەن Gainsford Investments كومپانيياسى ارقىلى باقىلاۋ جاساپ كەلگەن. سول كەزدە Gainsford كومپانيياسىنىڭ 70 پايىز اكتسيياسى مۇحتار ەبٸليازوۆتىڭ تاعى بٸر ۆيرگين ارالدارىنا تٸركەلگەن Glinthill Investments Ltd دەپ اتالاتىن كومپانيياسىنا (بۇل كومپانييا 100% اكتسيياسى ەبٸليازوۆكە قاراعان) تيەسٸلٸ بولعان.
قازاقستاننىڭ بيلٸك ورىندارى مۇحتار ەبٸليازوۆ بتا بانكتىڭ ميللياردتاعان دوللارلارىنا جىلجىمايتىن مٷلٸكتەر ساتىپ الىپ, ودان قالسا كٷمەندٸ كوممەرتسييالىق كەلٸسٸمدەر جاساپ, تالان-تاراجعا سالعانىن العا تارتقان بولاتىن.
وسى رەتتە كٶپشٸلٸكتٸڭ نازارىن مىنا بٸر مەسەلەگە اۋدارۋعا بولادى. مۇحتار ەبٸليازوۆ قازاقستاندا ٸستٸ بولىپ, سوتقا تارتىلعاندا ونىڭ مەسكەۋدەگٸ جالپى قۇنى 200 ملن دوللار بولاتىن جىلجىمايتىن مٷلٸكتەرٸنٸڭ بٸردە بٸرەۋٸنە ارەست قويىلماعان.
ال دەل وسى كەزدە امەريكا مەن ۇلىبريتانييا بيلٸگٸ ونىڭ جىلىجمايتىن مٷلٸكتەرٸنە ارەست قويعانى ەسٸمٸزدە. وسى بٸر جايتتان-اق مۇحتار ەبٸليازوۆتىڭ پۋتين مەن ونىڭ وليگارحتارمەن قالاي اۋىز جالاسقانىن بايقاۋعا بولادى.
بٷگٸندە ەبٸليازوۆ ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ەڭگٸمەلەرٸندە اينالاسىنا قاۋٸپ تٶندٸرٸپ, اگرەسسور ەلگە اينالعان رەسەيگە قاتىستى قاتتى سٶز ايتپايتىنىن جۇرتتىڭ بەرە بٸلەدٸ. ال پرەزيدەنت توقاەۆتى سىناعاندا پۋتين رەجيمٸن قولداۋىش رەتٸندە كٶپشٸلٸككە كٶرسەتۋگە قۇمار. وسىلايشا ول ەر سٶزٸندە توقاەۆتى «قازاقستاندا رەسەيلٸك باعىتتا دامىتىپ جاتىر» دەپ ورىنسىز ايىپتايدى.
ال شىندىعىندا توقاەۆتىڭ باتىس ەلدەرٸمەن جاقىنداسىپ, وسى باعىتتاعى جۇمىستارعا بارىنشا سەرپٸن بەرٸپ جٷرگەنٸن بٸلەمٸز. ال ەبٸليازوۆ بولسا مۇنىڭ بەرٸن كٶرسەدە دە كٶرمەگەندەي بولادى. وسى بٸر جايتتاردى ساراپقا سالعان ادام پۋتين رەجيمٸنە توقاەۆ ەمەس, ەبٸليازوۆتىڭ تىم جاقىن ەكەنٸن بايقارى انىق.
بٷگٸندە مۇحتار ەبٸليازوۆتىڭ وسى باعىتتان اينىماي, توقاەۆقا قارا كٷيەنٸ قالىڭداتا جاعاۋى كرەملگە دە مايداي جاعاتىنى جاسىرىن ەمەس.
قازٸر كرەملدٸڭ باتىس ەلەمٸنە توقاەۆتى قارالاپ كٶرسەتەتٸن ەشقانداي مٷمكٸندٸگٸ جوق. سول سەبەپتٸ ولار ەبٸليازوۆتى استىرتىن قولداپ, باتىس ەلدەرٸ الدىندا توقاەۆتىڭ بەسٸن تٶمەندەتۋگە بارىن سالۋدا. وسىلايشا پۋتين رەجيمٸ بٸر وقپەن ەكٸ قوياندى اتىپ, قازاقستاندا ساياسي داعدارىس پەن ەلەۋمەتتٸك تولقۋ تۋعىزۋدى كٶكسەپ وتىر.
بۇل – پۋتيننٸڭ تٸزەسٸ شىققان ەسكٸ ەدٸستەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن بٸلەمٸز. سوندىقتان ەبٸليازوۆ پەن پۋتين تاندەمٸنە ەشكٸم سەنبەسٸ انىق.
