شاۆكات ميرزيياەۆ مەملەكەتتٸڭ اياعىنا وراتىلىپ, رەفورما جٷرگٸزۋگە ەرٸ ەدەل-جەدەل دامۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن 3 كەسەلدٸڭ اتىن اتادى.
ٶزبەك پرەزيدەنتٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇلار - بٸلٸكسٸز كادرلەر, كوررۋپتسييا جەنە ٶي-ٶرەسٸ تاياز باسشىلار. وسى ٷشەۋٸ ٶرلەگٸسٸ, ٶزگەرگٸسٸ كەلەتٸن بٷتٸن بٸر مەملەكەتتٸڭ ٶنە-بويىن ۋلاۋدا. بۇلاردان باسى بٷتٸن ارىلماي رەفورما تۋرالى ايتۋدىڭ ٶزٸ ەبەستٸك.
ەكونوميكا ٸلگەرٸ باسپايدى, ەل جانباعىستان ٶزگەنٸ ويلامايدى. تٷتٸنۋ تٷزۋ ۇشپايتىن ەلدٸڭ ٶركەنيەت كٶشٸنە ٸلەسۋٸ دە ەي, نەعايبىل. تەپسە تەمٸر ٷزەتٸن ٶزبەك جاستارى جاپپاي رەسەيگە اعىلىپ, مەملەكەتتٸڭ مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ جوبالارى ەدٸرەم قالادى.
سٶي دەگەن ميرزيياەۆ ەلگٸ ٷش كەسەلمەن ٶزگە شارۋانى شەگەرە تۇرىپ, شىنداپ كٷرەسپەكشٸ. وسى مەلٸمدەمەنٸ جۇرتقا جارييا ەتۋ ٷشٸن جۋرناليستەرمەن جٷزدەسكەن ٶزبەك باسشىسى مەملەكەتتٸڭ دامۋىن تەجەپ, رەفورما اتاۋلىنىڭ قادٸرٸن كەتٸرٸپ بولعان ٷش كەسەلدٸڭ ەربٸرٸنە جەكە-دارا توقتالىپتى.
…
ەڭ بٸرٸنشٸ ەرٸ اسا ٶزەكتٸ مەسەلە – كادرلەر. ۇزاق جىل بويى مەكتەپكە دەيٸنگٸ تەلٸم-تەربيە بەرۋ, ورتا بٸلٸم الۋ جەنە جوعارى بٸلٸمگە جەتە كٶڭٸل بٶلٸنبەگەن. ەسكٸ جٷيە بۇل سالاعا جٷردٸم-باردىم قاراعان. مەكتەپ وقۋشىلارىن ماقتا بيزنەسٸنە پايدالانىپ, قارا جۇمىسقا سالعان. وسى سالاداعى ولقىلىقتار ساۋاتسىز كادرلاردىڭ قالىپتاسۋىنا الىپ كەلگەن, تيٸسٸنشە تۇتاس مەملەكەتتٸڭ پوتەنتسيالىنا نۇقسان كەلگەن.
“بٸلٸم سالاسىندا كٶز كٶرٸپ, قۇلاق ەستٸمەگەن تالاي-تالاي سوراقىلىققا كۋە بولدىق. وسى سەبەپتٸ رەفورما جٷرگٸزٸپ جاتقان جايىمىز بار. سالانىڭ ٶن-بويىنا «سٸڭٸپ» كەتكەن كەمشٸلٸكتەردٸ تولىق تازالاپ, سونىڭ نەگٸزٸندە مەملەكەت مٷددەسٸنە جۇمىس ٸستەيتٸن كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ كادر تەربيەلەگٸمٸز كەلەدٸ.
رەفورما تەك بٸلٸم سالاسىن قامتىمايدى. بيلٸكتەگٸ بيٸك مٸنبەردە وتىرعان مينيسترلەر, ەكٸم-قارالارعا رەۆيزييا جٷرگٸزۋگە كٶشتٸك. جٷكتەلگەن جۇمىستى ەكەتە الماي, قوتپىراپ جٷرگەن مينيسترلەردٸ ورنىن بوساتۋدا”, – دەيدٸ ميرزيياەۆ.
…
ەكٸنشٸ كەسەل - كوررۋپتسييا. “پارا الۋ مەن پارا بەرۋ بٸزدٸڭ قوعامنىڭ قان-تامىرىنا ارالاسىپ كەتكەن. جۇرت جەمقورلىققا بٸلمەي ەمەس, بٸلٸپ بارادى. تابانىڭنىڭ استىنداعى قارا جەردٸ بٸر تەۋٸپ قالساڭ دا جەمقورعا جولىعاسىڭ”, – دەيدٸ كوررۋپتسييانى جەڭە الماي وتىرعانىن مويىنداعان ميرزيياەۆ.
ٶزبەك باسشىسى حالىققا تيەسٸلٸ سىباعاعا تالاسىپ, حالىققا تيەسٸلٸ دٷنيەنٸ تالان-تاراجعا سالعان تويىمسىز شەنەۋنٸكتەرگە سوڭعى مەرتە ەسكەرتۋ جاسادى. پرەزيدەنت شەندٸ-شەكپەندٸلەردٸڭ تەك جەۋ كاتەگوريياسىمەن ويلايتىن وي-ٶرەسٸن ٶزگەرتۋدەن تٷك شىقپاسىن تٷسٸنگەن سىندى.
“پاراقورلىقتىڭ تامىرىنا بالتا شاپقىم كەلەدٸ-اق. كوررۋپتسييانى تٷبٸرٸمەن جويۋ ايتۋعا وڭاي بولعانمەن, اتقارۋعا اۋىر ٸس بولىپ شىقتى. جىلدار بويى جيناقتالعان كەسەل باتپانداپ كٸرٸپ, مىسقالداپ شىعادى ەكەن.
بۇل ەلدە سوڭعى پاراقوردى اباقتىعا قاماماي, كوررۋپتسيياعا قارسى كٷرەستٸ توقتاتپايمىز. بۇل كٸرٸسپەسٸ عانا. جۋىر ارادا كوررۋپتسيياعا قارسى قاۋلى كٷشٸنە ەنەدٸ”, – دەگەن ميرزيياەۆ ٶزبەكستاننىڭ تاريحىندا العاش رەت كوررۋپتسيياعا قارسى اگەنتتٸك قۇرىلعانىن ەسكە سالدى.
ەسكٸ جٷيەنٸڭ تۇسىندا ەبدەن باتپاققا باتىپ, كوررۋپتسييانىڭ قاينار بۇلاعىنا اينالعان مەديتسينا مەن قۇرىلىس سالاسىن جەمقورلىقتان تولىق تازارتقانىن ايتتى.
…
ٷشٸنشٸ پروبلەما – مەمورگاندارعا باسشىلىق ەتەتٸن جەتەكشٸلەردٸڭ جەتەسٸزدٸگٸ. كٶپشٸلٸگٸنٸڭ ٶرەسٸ ٶتە-مٶتە تٶمەن, بٸلٸم مەن پاتريوتيزمنەن مٷلدە ماقۇرىم, كٸسٸ مەنسٸنبەيدٸ, ٶزٸ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن ورگاننىڭ جۇمىسىنا تيٸپ-قاشىپ قارايدى, مەنەدجەرلٸك ەلۋەتٸ سىن كٶتەرمەيدٸ.
مەمقىزمەتكەرلەردٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە بەلگٸلٸ بٸر سالاعا جاۋاپتى باسشىلاردى سٷزگٸدەن ٶتكٸزگەن ميرزيياەۆ باسقارما باسشىلارىن كٷرت قۇلدىراتىپ, ماحاللاعا جٶنەلتٸپ جاتىر ەكەن.
“ەلدٸڭ مەسەلەسٸن بٸلسٸن. حالىقتىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنەن قۇلاعدار بولسىن. حالىقتان قاشقاقتاماسىن, كەرٸسٸنشە قويىن-قولتىقتاسسىن, مۇڭ-مۇحتاجىن تىڭداسىن. مۇنداعى ماقسات وسى. جىلى ورىندا وتىرعاننان تەجٸريبەسٸ تولىسپايدى. جۇمساق كرەسلو كٸسٸنٸڭ مٸنەزٸن بۇزادى...”, – دەگەن ميرزيياەۆ ٶزٸنە باعىنىشتى كادرلاردى ەلدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنە اتتاندىرىپ, سىناقتان ٶتكٸزبەك.
“ٷلكەن بولسىن, شاعىن اۋدان بولسىن ەربٸر ٶلكەنٸڭ ٶز پروبلەماسى بار.
جۇرتقا جانى اشيتىن شەنەۋنٸك جان قيناپ جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك. جۇمىستان ٶلگەن ادام جوق.
بيلٸكتەگٸ ازاماتتاردىڭ حالىققا كٶزقاراسى, جۇرتپەن تٸل تابىسۋى قازٸرگٸ كٷننٸڭ تالاپ-ٷدەسٸنە جاۋاپ بەرۋٸ قاجەت. ٶكٸنٸشكە وراي مەملەكەتتٸك جۇمىستىڭ وتىمەن كٸرٸپ, كٷلٸمەن شىعىپ جٷرگەن ادام از. مىناۋ ناعىز مەمقىزمەتكەر, ەلدٸڭ قامىن كٷيتتەپ, سٶزٸن سٶيلەيتٸن ادال ازامات دەۋگە لايىقتى ماماندى ساۋساقپەن ساناپ الاسىڭ. بارلىعىنىڭ ويى…
ەلبەتتە بۇعان بٸرٸنشٸ كەزەكتە مەنٸ كٸنەلاۋىڭىز مٷمكٸن. حوكيمدەردٸ (ەكٸم-قارا, رەد.) وسى ورىنتاققا وتىرعىزاتىن مەن عوي. “ەندەشە سٸز دە ايىپتىسىز. ەرتەڭ ابىرويىڭىزدى تٶگٸپ تىناتىن ادامدى بۇل قىزمەتكە قاي بەتٸڭٸزبەن ەكەلدٸڭٸز?” دەپ ايتۋعا ەبدەن قۇقىڭىز بار. الايدا مەسەلە مىنا ماعان عانا تٸرەلٸپ تۇرعان جوق», – دەيدٸ ٶزبەك باسشىسى.
سٶي دەگەن ول مۇنىڭ سەبەبٸن ٶتكەننەن ٸزدەۋ كەرەگٸن, كەرٸموۆ بيلٸك قۇرعان 25 جىلدا كادر مەسەلەسٸنە مٷلدە كٶڭٸل بٶلٸنبەگەنٸن مەڭزەپتٸ.
“بٸر ورىنتاققا تالاساتىن بار بولعانى 10 كادردىڭ ٸشٸنەن جٶنٸ تٷزۋ دەگەنٸن تاڭداپ الامىن. سەنٸم ارتقان ادامىڭ “سەنگەن ٶگٸزٸم سەن بولساڭنىڭ…” كەرٸن كەلتٸرەدٸ. 25 جىل بويى كادر مەسەلەسٸنە كٶڭٸل بٶلگەن جوقپىز. مۇنىڭ بەرٸن سونىڭ سالدارى”, – دەيدٸ ميرزيياەۆ.
ٶزبەك باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا ەل مٷددەسٸ ٷشٸن كٷن-تٷن كٶز ٸلمەي تەر تٶگۋگە ەزٸر, الدىمەن ابىرويىن ويلايتىن, پاراقورلىقتان ادا شەنەۋنٸكتەردٸڭ شوعىرىن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن شامالى ۋاقىت كەرەك. سول كەزدە ەل دە ميرزيياەۆ قابىلداعان شەشٸمدەردٸڭ نەتيجەسٸن كٶرە باستايدى. حالىقتىڭ تالابى مەن تالعامىنان شىعاتىن كادرلار قالىپتاسقاندا عانا پرەزيدەنتتٸڭ قولى ۇزارىپ, رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋ جەڭٸلدەيدٸ.
…
نامانعان وبلىسىنا ارنايىلاپ كەلگەن ميرزيياەۆ وسى جايلى ەگجەي-تەگجەيلٸ ايتتى ەرٸ ايماق باسشىسىن ورنىنان الىپ تاستادى.
رەفورما تٶڭٸرەگٸندەگٸ جۋرناليستەر ساۋالىنا جاۋاپ قاتقان ٶزبەك پرەزيدەنتٸ اقپارات ٶكٸلدەرٸن «ەلدەگٸ تٶرتٸنشٸ ەمەس, بٸرٸنشٸ بيلٸككە» تەڭەگەن ەكەن.
ەزٸرلەگەن دۋمان بىقاي
