ساياساتتانۋشى اسحات قاسەنعالي قازاقستان مەن ورتالىق ازيياداعى بيلٸك اۋىسۋىنا قاتىستى ٶز جورامالىن جارييا ەتتٸ. ونىڭ ويىنشا, قازاقستاندا بيلٸكتٸ تۇراقتى تٷردە اۋىسۋى ٷلكەن ماڭىزعا يە.
ورتالىق ازييادا پرەزيدەنتتەر جيٸ اۋىسا بەرمەيدٸ عوي. تٷركٸمەنستاندا بيلٸكتٸ سەردار الدى. ول جاس, 40-تان ەندٸ استى, ەلٸ بٸراز جىل وتىرادى دەۋگە نەگٸز بار. تەجٸكستان باسشىسى ەلٸ وتىر, بٸراق تاقتى ۇلى, دۋشانبە مەرٸ رۋستام ەموماليگە بەرەتٸن سىڭايلى. ٶزبەكستاندا ميرزيەەۆ كونستيتۋتسييالىق رەفەرەندۋم جاساپ, ٶزٸنٸڭ مەرزٸمٸن «وبنۋلەنيە» جاسادى. ەندٸ ول 2040 جىلعا دەيٸن وتىرا الادى. 2040 بولماسا دا, شامامەن 2035-كە دەيٸن وتىرۋى مٷمكٸن دەگەن بولجام بار.
قازاقستان دا كونستيتۋتسيياعا پرەزيدەنتتٸك مەرزٸم جايلى ٶزگەرٸس ەنگٸزدٸ. وندا پرەزيدەنت 7 جىل, بٸر مەرزٸم عانا وتىراتىنى ايتىلعان. قىسقاسى 2030 جىلدى بٸز باسقا پرەزيدەنتپەن قارسى الامىز دەپ ويلايمىن. پرەزيدەنتتٸك مەرزٸم جايلى پرەزيدەنت كەشە باق ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسكەندە تاعى ايتتى.
سول سەبەپتٸ ورتالىق ازييادا 2030 جىلى قازاقستان مەن قىرعىزستاندا باسشى اۋىسادى دەۋگە نەگٸز بار.
«كٸم بولادى» دەگەنگە ەشكٸم جاۋاپ بەرە المايتىن شىعار, بٸراق كٸم بولسا دا كٶپۆەكتورلىق ساياساتتى ۇستاپ قالاتىن ادام بولۋى كەرەك دەپ سانايمىن. كونستيتۋتسيياداعى «7 جىلدىق مەرزٸم» دەگەنمەن الىپ قاراساق, وندا 2036-دا بٸزدە تٶرتٸنشٸ, 2043-تە بەسٸنشٸ پرەزيدەنت بولادى دەگەن سٶز. امان بولساق, كٶرە جاتارمىز.
بيلٸكتٸڭ تۇراقتى اۋىسۋى (سمەنياەموست ۆلاستي) دەگەن ماڭىزدى. بۇل جەردەگٸ نەگٸزگٸ اكتسەنت «تۇراقتى اۋىسۋى» دەگەنگە كەلٸپ تٸرەلەدٸ. تۇراقتى اۋىسۋ – مەملەكەتتٸك ديناميكانى قالپىنا كەلتٸرەدٸ. ساياسي پارتييالاردىڭ كانديدات شىعارۋى, كەلەسٸ ناۋقانعا دايىندالۋى دەگەنگە ەسەر ەتەدٸ. قوعام دا ساياسي ناۋقاننىڭ قاشان بولاتىنىن بٸلٸپ وتىرادى.
ساياسي پارتييالار ساياسي ناۋقاندى قىزدىرۋ ٷشٸن ولاردىڭ سانى كٶپ بولۋ كەرەك. سوڭعى جىلدارى پارتييا تٸركەۋ ٷشٸن بٸرقاتار جەڭٸلدٸكتەر ەنگٸزٸلدٸ. ادام سانى قىسقاردى, مەجٸلٸسكە ٶتۋ پايىزى تٶمەندەتٸلدٸ دەگەندەي. بۇل جاقسى ٶزگەرٸس. الايدا تاعى دا جەڭٸلدٸك جاساۋعا بولادى دەپ ويلايمىن. پارتييا قۇرۋدىڭ كٶكەسٸ وسى ەكەن دەپ, توپىرلاتۋ دا دۇرىس ەمەس ەرينە. تۇراقتى 10-12 پارتييا بولسا جەتكٸلٸكتٸ سيياقتى. قازٸر پارلامەنتتە 6 پارتييا وتىر, بۇل وسىعان دەيٸنگٸ پارلامەنتتەن ەلدەقايدا جاقسى. ال كەلەسٸ پارلامەنتتە بۇدان دا كٶپ پارتييا وتىرسا, ول تٸپتٸ جاقسى دەپ ويلايمىن. تالقى ارتادى.
ساياسي ناۋقان دەمەكشٸ, قازٸر اۋىل-اۋداندا دا سايلاۋلار ٶتٸپ جٷر. اۋىل ەكٸمٸن سايلاۋ, اۋدان ەكٸمٸن سايلاۋ دەگەندەي. دۇرىس ەرينە, ەۋروپانىڭ بٸراز ەلٸندە باياعىدان سولاي عوي. كەي جەردە ەدٸلەتتٸ بولىپ جاتىر, كەي جەردە ەدٸلەتسٸز ٶتۋدە. كەي جەردە «رۋلىق كٶزقاراسپەن داۋىس بەرٸپتٸ» دەگەندٸ دە ەستٸپ قالامىن (بۇل جايىندا بٸر جازبا جازام)). باستاپقىدا تٷرلٸ ولقىلىقتار بولاتىنى انىق. دەگەنمەن اقىرىنداپ باستالدى, كەم-كەتٸگٸ جٷرە تٷزەلەدٸ. بەرٸبٸر ٶتەتٸن جول عوي. ەندەشە قازٸر باستاپ كەتكەن دۇرىس بولدى.
پرەزيدەنتتٸك مەرزٸمگە قاتىستى سايتتار جازىپ جاتىر. سونى كٶرٸپ, تۋىنداعان ويلار عوي.