2027 جىلدان باستاپ كەيبٸر قازاقستاندىقتاردىڭ مٷلٸك سالىعى ٶزدەرٸنە تيەسٸلٸ جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ جالپى قۇنىنا قاراي ەسەپتەلەدٸ. ەگەر بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن نىسانداردىڭ جيىنتىق سالىقتىق قۇنى 450 ميلليون تەڭگەدەن اسسا, وعان جاڭا ەسەپتەۋ تەرتٸبٸ قولدانىلادى. Qazaq Expert Club قۇرىلىس سالاسىنىڭ ساراپشىسى ديليارا سەيتنۇروۆا ٶزگەرٸستٸڭ كٸمدەرگە قاتىستى ەكەنٸن جەنە سالىق سوماسى قالاي انىقتالاتىنىن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وتباسىنىڭ ەمەس, بٸر ادامنىڭ مٷلكٸ ەسەپكە الىنادى
بۇعان دەيٸن مٷلٸك سالىعى ەر نىسانعا جەكە ەسەپتەلەتٸن. مەسەلەن, ازاماتتىڭ ەكٸ پەتەرٸ بولسا, ەرقايسىنىڭ سالىقتىق قۇنى بٶلەك انىقتالىپ, تيٸستٸ مٶلشەرلەمە قولدانىلاتىن.
ەندٸ جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ جالپى قۇنى دا ەسكەرٸلەدٸ. الايدا بۇل تالاپ وتباسىنىڭ ورتاق مٷلكٸنە ەمەس, بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن نىساندارعا قاتىستى.
“ەگەر 31 جەلتوقساندا بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن نىسانداردىڭ جيىنتىق قۇنى 450 ميلليون تەڭگەدەن اسپاسا, سالىق بۇرىنعىداي ەر نىسانعا جەكە ەسەپتەلەدٸ. ال وسى مەجەدەن اسقان جاعدايدا سالىق مٷلٸكتٸڭ جالپى قۇنىنا قاراي شىعارىلادى. بۇل جەردە بٷكٸل وتباسىنىڭ ەمەس, ناقتى بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن مٷلٸك ەسەپكە الىناتىنىن ەسكەرگەن جٶن”, - دەدٸ ديليارا سەيتنۇروۆا.
جاڭا سالىق كودەكسٸ 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸنە ەندٸ. الايدا مٷلٸك سالىعى سالىق كەزەڭٸنٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەسەپتەلەتٸندٸكتەن, ازاماتتار جاڭا تەرتٸپپەن شىعارىلعان سومانى 2027 جىلى كٶرەدٸ.
“سالىق ورگاندارى 2026 جىلعا تيەسٸلٸ سومانى 2027 جىلعى 1 شٸلدەدەن كەشٸكتٸرمەي ەسەپتەۋگە تيٸس. ال ازاماتتار ونى 2027 جىلعى 1 قازانعا دەيٸن تٶلەۋٸ كەرەك”, - دەدٸ ساراپشى.
450 ميلليون تەڭگە نارىقتاعى باعامەن ەسەپتەلمەيدٸ
ساراپشىنىڭ سٶزٸنشە, 450 ميلليون تەڭگەلٸك مەجەنٸ انىقتاعان كەزدە پەتەردٸڭ ساتىلىمداعى باعاسى ەسكەرٸلمەيدٸ. سالىق سالۋ ماقساتىنداعى قۇندى “ازاماتتارعا ارنالعان ٷكٸمەت” مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى ەسەپتەيدٸ.
“بۇل نارىقتاعى باعا ەمەس, ارنايى ەسەپتەۋ ارقىلى انىقتالاتىن قۇن. ول پەتەردٸڭ ساتىلاتىن باعاسىنان ەدەۋٸر تٶمەن بولۋى مٷمكٸن. مەسەلەن, نارىقتا 80 ميلليون تەڭگە تۇراتىن پەتەردٸڭ سالىقتىق قۇنى 15–20 ميلليون تەڭگە بولىپ شىعۋى ىقتيمال. سوندىقتان 450 ميلليون تەڭگەلٸك شەك نارىقتاعى باعاسى 150 ميلليون تەڭگەدەن ٷش پەتەر دەگەن سٶز ەمەس. ٸس جٷزٸندە بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن نىساندار سانى بۇدان ەلدەقايدا كٶپ بولۋى مٷمكٸن”, - دەدٸ ديليارا سەيتنۇروۆا.
سالىقتىق قۇن باسپانانىڭ ەر شارشى مەترٸنە بەلگٸلەنگەن بازالىق مٶلشەر نەگٸزٸندە ەسەپتەلەدٸ. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا ول 60 مىڭ تەڭگە, وبلىس ورتالىقتارىندا 36 مىڭ تەڭگە, ال وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردا 12 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە بەلگٸلەنگەن. كەنتتەر مەن اۋىلداردا بۇل كٶرسەتكٸش ودان دا تٶمەن.
ەسەپتەۋ كەزٸندە عيماراتتىڭ توزۋ دەڭگەيٸ, ورنالاسقان ايماعى جەنە ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشتٸڭ ٶزگەرۋٸ دە نازارعا الىنادى.
قانداي نىسانداردىڭ قۇنى قوسىلادى?
جيىنتىق سالىقتىق قۇندى انىقتاعان كەزدە بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن مىنا نىساندار ەسەپكە الىنادى:
- پەتەرلەر مەن تۇرعىن ٷيلەر;
- ساياجاي قۇرىلىستارى;
- گاراجدار;
- اۆتوتۇراق ورىندارى;
- ٶزگە دە عيماراتتار, قۇرىلىستار مەن ٷي-جايلار.
ال جەر تەلٸمدەرٸ بۇل سوماعا قوسىلمايدى. ولاردىڭ سالىق بازاسى جەردٸڭ اۋدانىنا نەمەسە جەر ٷلەسٸنە قاراي باسقا تەرتٸپپەن انىقتالادى. دەگەنمەن جەر تەلٸمدەرٸ دە جەكە تۇلعالاردىڭ مٷلٸك سالىعى سالىناتىن نىساندار قاتارىنا جاتادى.
500 ميلليون تەڭگەنٸڭ مٷلكٸنە قانشا سالىق سالىنادى?
ساراپشىنىڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, جىلجىمايتىن مٷلٸكتٸڭ جيىنتىق سالىقتىق قۇنى 450 ميلليون تەڭگەدەن اسسا, سالىقتىڭ تۇراقتى بٶلٸگٸنە مەجەدەن اسقان سومانىڭ 2 پايىزى قوسىلادى.
“مىسالى, بٸر ادامنىڭ اتىنا تٸركەلگەن بارلىق نىساننىڭ سالىقتىق قۇنى 500 ميلليون تەڭگە دەلٸك. بۇل بەلگٸلەنگەن مەجەدەن 50 ميلليون تەڭگەگە ارتىق. ونىڭ 2 پايىزى 1 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى. وعان 2 ميلليون 946 مىڭ 600 تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ تۇراقتى بٶلٸك قوسىلىپ, جىلدىق سالىق 3 ميلليون 946 مىڭ 600 تەڭگە بولادى”, - دەدٸ ول.
مٷلٸك سالىعىنىڭ كٶلەمٸ ٶڭٸرگە قاراي دا ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن. تۇرعىن ٷيلەر مەن ساياجاي نىساندارىن باعالاۋ كەزٸندە قولدانىلاتىن بازالىق كوەففيتسيەنت بٸرگە تەڭ. الايدا جەرگٸلٸكتٸ مەسليحاتتار ونى 50 پايىزعا دەيٸن, ياعني 1,5-كە دەيٸن كٶتەرە الادى.
مۇنداي شەشٸم الدىن الا قابىلدانىپ, كەلەسٸ جىلدىڭ باسىنان باستاپ كٷشٸنە ەنەدٸ. سوندىقتان سيپاتى ۇقساس جىلجىمايتىن مٷلٸك ٷشٸن ەر قالادا ەرتٷرلٸ سالىق ەسەپتەلۋٸ ىقتيمال.
ساراپشى ەسەپتٸ الدىن الا تەكسەرۋگە كەڭەس بەردٸ
ديليارا سەيتنۇروۆانىڭ ايتۋىنشا, اتىندا بٸر عانا پەتەرٸ بار ازاماتتاردىڭ الاڭداۋىنا نەگٸز جوق. ال بٸرنەشە قىمبات جىلجىمايتىن مٷلكٸ بار ادامدار ەر نىساننىڭ سالىقتىق قۇنىن الدىن الا انىقتاپ العانى جٶن.
“نارىقتاعى باعاعا ەمەس, مەملەكەتتٸك باعالاۋعا سٷيەنۋ كەرەك. ەر نىساننىڭ سالىقتىق قۇنىن انىقتاپ, ولاردىڭ جالپى سوماسى 450 ميلليون تەڭگەگە جاقىنداي ما, سونى تەكسەرگەن دۇرىس. بۇل مەلٸمەتتٸ جىلجىمايتىن مٷلٸك ورنالاسقان جەردەگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ اۋماقتىق ورگانىنان بٸلۋگە بولادى”, - دەدٸ ساراپشى.
جاڭا تەرتٸپ بويىنشا حابارلاما 2027 جىلى, 2026 جىلعى مٷلٸك ٷشٸن جٸبەرٸلەدٸ. ساراپشى حابارلاما كەلگەننەن كەيٸن ەسەپكە بارلىق نىساننىڭ دۇرىس ەنگٸزٸلگەنٸن جەنە ولاردىڭ قۇنى نەگٸزسٸز كٶتەرٸلمەگەنٸن تەكسەرۋگە كەڭەس بەردٸ.
“سالىق ەسەپتەۋ كەزٸندە قاتەلٸك بولۋى مٷمكٸن. سوندىقتان نىساندار مەن ولاردىڭ باعاسى دۇرىس كٶرسەتٸلمەسە, مەسەلەنٸ بٸردەن كٶتەرٸپ, ەسەپكە ۋاقتىلى شاعىمدانعان جٶن”, - دەپ قورىتىندىلادى ديليارا سەيتنۇروۆا.
