وڭتٷستٸك كورەيانىڭ مۋان قالاسىنداعى ەۋەجايدا Jeju Air ەۋە كومپانيياسىنىڭ Boeing 737-800 جولاۋشىلار ۇشاعىنىڭ اپاتقا ۇشىراۋىنا "فاتالدٸ سەيكەستٸكتەردٸڭ" سەبەپ بولعانى انىقتالدى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz The New York Times (NYT) باسىلىمىنا سٸلتەپ.
179 ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيعان ەۋە اپاتى 29 جەلتوقسانعا قاراعان تٷنٸ بولدى. بانگكوكتان ۇشىپ كەلگەن ۇشاقتىڭ شاسسيٸ ٸستەن شىعىپ, ول فيۋزەلياجىنا قونىپ, ۇشۋ-قونۋ جولاعىنان سىرعاناپ بەتون قۇرىلىسىنا سوقتىعىسىپ, كەيٸننەن جارىلىپ, ٶرتەنٸپ كەتكەن. ۇشاق بورتىندا 181 ادام بولعان, ولاردىڭ تەك ەكٸ ەكيپاج مٷشەسٸ امان قالدى.
بيلٸك مەلٸمەتٸنشە, ۇشقىش قۇستار توبى ەۋە كەڭٸستٸگٸندە بايقالعانى تۋرالى حابارلانعاننان ەكٸ مينۋت ٶتكەن سوڭ ديسپەتچەرلٸك پۋنكتكە قۇسپەن سوقتىعىسقانىن جەنە تٶتەنشە جاعداي بولعانىن حابارلاعان. ۇشقىش "اينالما مانەۆر" جاسايتىنىن, ياعني بٸرٸنشٸ قونۋ ەرەكەتٸنەن باس تارتىپ, ەكٸنشٸ قونۋعا دايىندالۋ ٷشٸن ەۋەدە اينالاتىنىن مەلٸمدەگەن. الايدا ول تولىق اينالىم جاساماي, بٸر مينۋتتان كەيٸن ۇشۋ-قونۋ جولاعىنا جاقىنداي باستاعان. ودان كەيٸن ٷش مينۋت ٶتكەندە ۇشاق بەتون قۇرىلىسقا سوقتىعىسىپ, جارىلىس بولعان.
"ەڭ ٷلكەن سۇراق – نەگە ۇشقىش قونۋعا سونشالىقتى اسىقتى?" – دەيدٸ كورەيا اۆياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى حۆان حو ۆون.
ونىڭ ايتۋىنشا, شاسسي ٸستەن شىققان جاعدايدا ۇشقىشتار ەدەتتە قونۋعا اسىقپاي, وتىندى ازايتىپ, جەردەگٸ پەرسونالعا تٶتەنشە جاعدايعا دايىندالۋعا ۋاقىت بەرەدٸ. بٸراق بۇل جاعدايدا ۇشقىشتا ۋاقىت جەتپەيدٸ دەپ شەشكەن سيياقتى.
"ونىڭ ەكٸ قوزعالتقىشى ٸستەن شىقتى ما? وسىنداي اسىعىستىقپەن قونۋ تۋرالى شەشٸمگە ادام قاتەلٸگٸ سەبەپ بولدى ما?" – دەيدٸ ساراپشى.
NYT جازۋىنشا, رەيس كەستەدەن جارتى ساعاتقا كەشٸگٸپ كەلگەن, ال ۇشقىشتىڭ ۇشۋ تەجٸريبەسٸ جەتٸ مىڭ ساعاتقا جۋىق بولعان. كورەيا اشىق كيبەرۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك پروفەسسورى پەك سىن چجۋ قوزعالتقىشتىڭ ٸستەن شىعۋى شاسسيدٸڭ جۇمىسىنا ەسەر ەتپەيتٸنٸن, بٸراق بۇل جاعدايدا ەكەۋٸنٸڭ دە قاتار ٸستەن شىعۋى ۇشقىشتى فيۋزەلياجعا بٸرنەشە مينۋتتا قونۋعا مەجبٷر ەتكەنٸن ايتتى.
تراگەديياعا الىپ كەلگەن تاعى بٸر فاكتور – مۋان ەۋەجايىنداعى ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ ۇزىندىعى. ەدەتتە, ول 9,2 مىڭ فۋت (2,8 شاقىرىم) بولاتىن, بٸراق اپات كٷنٸ قۇرىلىس جۇمىستارىنا بايلانىستى تەك 8,2 مىڭ فۋت (شامامەن 2,5 شاقىرىم) قولجەتٸمدٸ بولعان. بيلٸك بۇل قاشىقتىق Boeing 737-800 ۇشاعىنىڭ قونۋىنا جەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن ايتقانىمەن, اپاتقا ۇشىراعان ۇشاق ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ ەدەتتەگٸدەن ەرٸ قونعانىن اتاپ ٶتتٸ.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ سوڭىندا ۇشاقتىڭ قونۋ تراەكتوريياسىن دۇرىس ساقتاۋعا كٶمەكتەسەتٸن بەتون انتەننا لوكاليزاتورى ورناتىلماسا نەمەسە ول بەرٸك بەكٸتٸلگەن بولسا, تراگەدييانىڭ الدىن الۋعا بولاتىن ەدٸ. دەل وسى قۇرىلىسقا سوقتىعىسقاننان كەيٸن ۇشاق جارىلعان.
وڭتٷستٸك كورەيا جەر, ينفراقۇرىلىم جەنە كٶلٸك مينيسترلٸگٸنٸڭ اۆياتسييالىق ساياسات ديرەكتورى دجۋ دجونگ-ۆان انتەننانىڭ ەرەجەگە ساي ورناتىلعانىن جەنە ونىڭ اينالاسىندا توپىراق قورعانى بولعانىن مەلٸمدەدٸ. الايدا ٷكٸمەت بۇل تالاپتاردى قايتا قاراۋ مٷمكٸندٸگٸن زەرتتەمەك.
سونىمەن قاتار, NYT دەرەگٸنشە, ۇشاق بەتون قۇرىلىسپەن سوقتىعىسقانعا دەيٸن-اق پروبلەمالارعا تاپ بولعان. اۆياتسييا ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, قونۋ كەزٸندە ۇشقىش قوزعالتقىشتار مەن شاسسي جٷيەسٸن باسقارا الماعان. بۇل ونى جىلدامدىقتى ازايتۋ ٷشٸن نەگٸزگٸ ٷش قۇرالدان ايىرىپتى: شاسسي ارقىلى تەجەلۋ, قوزعالتقىشتاردىڭ كەرٸ تارتىلۋى جەنە جىلدامدىقتى ازايتۋعا ارنالعان قاقپاقتاردى قولدانۋ.
وڭتٷستٸك كورەيا ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اۆياتسييالىق ساراپشىسى حيۋنگۆۋن دجەي يۋ. يۋنگ بٸر قوزعالتقىش قۇسپەن سوقتىعىسۋدان ٸستەن شىققان جاعدايدا دا ۇشقىش باسقا قوزعالتقىشتىڭ قۋاتىمەن گيدراۆليكالىق سورعىنى ٸسكە قوسىپ, شاسسيدٸ تٷسٸرە الاتىنىن ايتتى. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەكٸ قوزعالتقىش بٸردەي ٸستەن شىقسا دا, شاسسيدٸ قولمەن تٷسٸرۋگە بولادى. بٸراق قونۋعا دەگەن اسىعىستىق ۇشقىشتىڭ بۇعان ۋاقىتى بولماعانىن كٶرسەتتٸ.
"مۇنداي سۇراقتارعا جاۋاپ قارا جەشٸك دەرەكتەرٸ زەرتتەلمەيٸنشە تابىلمايدى", – دەدٸ يۋنگ مىرزا.
قارا جەشٸك تابىلعانىمەن, ونىڭ بٸر بٶلٸگٸ بٷلٸنگەن, سوندىقتان دەرەكتەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن ۋاقىت قاجەت بولۋى مٷمكٸن, دەپ مەلٸمدەدٸ دجۋ دجونگ-ۆان.
ۇلىبريتانييانىڭ اۆياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك جٶنٸندەگٸ ساراپشىسى دەۆيد لەرمونت ەكيپاج بەن جولاۋشىلاردىڭ ٶلٸمٸنە ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ ارتىنداعى بەتون قۇرىلىسپەن سوقتىعىس سەبەپ بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
