جوعارى اۋديتورلىق پالاتادا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا جٷرگٸزٸلگەن مەملەكەتتٸك اۋديتتٸڭ قورىتىندىلارى شىعارىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنا بٶلٸنگەن بيۋدجەت قاراجاتى مەن مەملەكەتتٸك اكتيۆتەردٸڭ پايدالانىلۋ تيٸمدٸلٸگٸنە جٷرگٸزٸلگەن اۋديت اياقتالدى. اۋديت قورىتىندىلارى جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ وتىرىسىندا قارالدى.
جٷرگٸزٸلگەن تەكسەرۋ سوڭعى 5 جىل ٸشٸندە وبلىس نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸ ورىنداعانىن كٶرسەتتٸ. جالپى ٶڭٸرلٸك ٶنٸمنٸڭ (جٶٶ) تۇراقتى ٶسۋٸ بايقالادى, ول 2020 جىلدان بەرٸ 69%-عا ارتقان. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 0,4%-عا تٶمەندەگەن, ال كٸرٸسٸ ەڭ تٶمەن كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن از ازاماتتاردىڭ ٷلەسٸ 2,3 پايىزدىق تارماققا ازايعان. سونىمەن قاتار تۇرعىن ٷي قورى 600 مىڭ شارشى مەترگە كٶبەيگەن.
دەگەنمەن اۋديت بارىسىندا ٶڭٸردەگٸ ٶمٸر ساپاسىنا تەرٸس ەسەر ەتەتٸن بٸرقاتار فاكتورلار, بۇزۋشىلىقتار مەن كەمشٸلٸكتەر انىقتالدى.
مەسەلەن, وبلىستا حالىقتىڭ تابيعي ٶسٸمٸ ازايىپ, تەرٸس كٶشٸ-قون سالدوسى بايقالۋدا.
بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ٷش اۋىسىمدى جەنە اپاتتىق كٷيدەگٸ مەكتەپتەر پروبلەماسى شەشٸمٸن تاپپاي وتىر. 17 مەكتەپتە سپورت زالى جوق, 24 مەكتەپ پەن كابينەتتەرٸمەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ شامامەن 74%-ى توزعان.
شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸ سانىنىڭ ارتقانىنا قاراماستان, جٶٶ ٷلەسٸندە ولار ٶندٸرگەن ٶنٸم كٶلەمٸنٸڭ تٶمەندەگەنٸ بايقالادى.
وتىرىس بارىسىندا جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ تٶراعاسى ەليحان سمايىلوۆ ٶڭٸر بويىنشا كٶتەرمە جەنە بٶلشەك ساۋدا سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن كەسٸپورىندار كٸرٸسٸنٸڭ ەدەۋٸر تٶمەندەگەنٸنە نازار اۋداردى. مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا 100 ملرد تەڭگەگە ازايعان.
«ياعني, ٶڭٸردٸڭ ساۋدا سالاسى بويىنشا سالىقتىق ەلەۋەتٸ تٶمەندەگەن. دەمەك, سالىق از تٶلەندٸ, سالدارىنان جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جەنە باسقا دا جوبالاردى قارجىلاندىرۋ مٷمكٸندٸگٸ دە ازايدى. بٸز جاعدايدى كٶرٸپ وتىرمىز, بۇل دۇرىس ەمەس. كٶلەڭكەلٸ سەكتور ارتقان بولۋى مٷمكٸن. بۇل باعىتتا جۇمىس ٸستەۋ قاجەت», - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ٶڭٸر ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزى بار وبەكت سانالاتىن «Qyzyljar» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى نازاردان تىس قالىپ وتىر. ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ بولماۋى سالدارىنان اەا-داعى كەيبٸر وبەكتٸلەر ۋاقىتىندا پايدالانۋعا بەرٸلمەگەن. بۇل اەا تيٸمدٸلٸگٸن جەنە ينۆەستورلاردىڭ سەنٸمٸن تٶمەندەتەدٸ. سوعان قاراماستان جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن باسىمدىعى تٶمەن جوبالارعا قاراجات بٶلٸنگەن, مىسالى, ەكٸمشٸلٸك عيماراتتاردى رەكونسترۋكتسييالاۋعا 7,3 ملرد تەڭگە, تەاتر قۇرىلىسىنا 7 ملرد تەڭگە جۇمسالعان.
وبلىستاعى 38 تٸرەك اۋىل ەلٸ كٷنگە دەيٸن ساپالى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. سالىنعان 79 وبەكتٸنٸڭ 22-سٸ (10 ملرد تەڭگەگە) وسى ۋاقىتقا دەيٸن پايدالانۋشى ۇيىمدارعا بەرٸلمەگەن.
وبلىستىڭ كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جۇمىستارى تيٸستٸ دەڭگەيدە جٷرگٸزٸلمەي وتىر. جولاۋشىلار كٶلٸگٸن دامىتۋدىڭ كەشەندٸ سحەماسى جوق جەنە جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە مونيتورينگ جٷرگٸزٸلمەيدٸ.
«سولتٷستٸك» ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسى» اق-نىڭ قىزمەتٸنە بەرٸلگەن باعا دا باسقارۋ مەن ينۆەستيتسييالىق باعىتتاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸ تٶمەن ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. مەسەلەن, بٸرلەسكەن كەسٸپورىندار قۇرۋ نەتيجە بەرمەي, شامامەن 1 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە مەملەكەتتٸك رەسۋرستار شىعىنىنا ەكەلدٸ. بەيٸندٸ ەمەس اكتيۆتەردٸ ۇستاۋ 610 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە, ٶڭٸرلٸك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ قاراجاتىن پايدالانۋ سالدارىنان 298 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە شىعىن كەلگەن. بۋحگالتەرلٸك ەسەپ جٷرگٸزۋدە دە 24 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا بۇزۋشىلىق انىقتالدى.
مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ سالاسىندا دا زاڭ بۇزۋشىلىقتار تٸركەلگەن. كونكۋرس رەسٸمدەرٸن ٶتكٸزبەي, 5,5 ملرد تەڭگەگە بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ ارقىلى شارتتار جاساسۋ, سونداي-اق جۇمىستار كٶلەمٸن قوسالقى مەردٸگەرگە بەرۋ جٶنٸندەگٸ شەكتەۋلەردٸ ساقتاماۋ فاكتٸلەرٸ انىقتالدى.
اۋديت قورىتىندىسى بويىنشا:
28,3 ملرد تەڭگەگە قارجىلىق بۇزۋشىلىق, 112,4 ملرد تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تيٸمسٸز جوسپارلانىلعانى جەنە پايدالانىلعانى انىقتالدى;
111 فاكت بويىنشا ماتەريالدار ەكٸمشٸلٸك ٸس قوزعاۋ ٷشٸن جٸبەرٸلدٸ;
كەيبٸر ماتەريالدار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرٸلەدٸ.
