10 جىلدا بالا تۋعانى ٷشٸن بەرٸلەتٸن جەردەماقى 8 ەسە ٶسكەن
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن كەزدەسۋدە ب.باياحاتوۆا ەلٸمٸزدە بۇل مەرەكەگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. بالالى وتباسىلاردىڭ زاڭدى مٷددەسٸ مەن قۇقىقتارىن قورعاۋ قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى بولاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن بٸرگە, بالا تۋۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا كٶپبالالى انالاردىڭ مەرتەبەسٸ مەن بەدەلٸن كٶتەرۋ, مٷمكٸنشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ بالالاردى قولداۋ, از قامتاماسىز ەتٸلگەن وتباسىلارىنا مەملەكەتتٸك جەردەماقىلار مەن تٶلەمدەر قاراستىرىلعان.
باعدارلامادا بالا تۋۋعا قاتىستى جەردەماقىلار, بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە تٶلەنەتٸن جەردەماقىلار, بالا تۋۋعا جەنە جٷكتٸلٸككە بايلانىستى تابىستان ايىرىلعان جاعدايدا تٶلەنەتٸن تٶلەمدەر, بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى ەڭبەك دەمالىسىنداعى ەيەلدەرگە ارنالعان مٸندەتتٸ زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن سۋبسيدييالاۋ, «التىن القا», «كٷمٸس القا» تٶسبەلگٸسٸمەن نەمەسە «باتىر انا» اتاعىن العان, I جەنە II دەرەجەلٸ «انالىق داڭق» وردەنٸمەن ماراپاتتالعان كٶپ بالالى انالارعا تابىستان تەۋەلسٸز تٶلەنەتٸن اي سايىنعى جەردەماقىلار قاراستىرىلعان.
– سوڭعى 10 جىلدا بالا تۋۋعا قاتىستى جەردەماقى 8 ەسەگە ارتىپ, 16 380 تەڭگەدەن 142 947 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرادى. 2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بالا تۋۋعا قاتىستى جەردەماقىنى 392 مىڭ ادام 34,7 ملرد. تەڭگە سوماسىندا الدى, – دەدٸ ب.باياحاتوۆا.
سونىمەن بٸرگە, بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان جەردەماقى سوڭعى 10 جىلدا 4 ەسە ارتىپ, 20 195 تەڭگەنٸ قۇراعان.
2017 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان جەردەماقى 145 مىڭ ادامعا 32,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا اۋدارىلىپ, ال 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا 132 مىڭعا جۋىق ادامعا 9,8 ملرد تەڭگە جالپى سوماسىندا قولداۋ كٶرسەتٸلگەنٸ باسپاسٶز مەسليحاتىندا مەلٸم بولدى.
بۇدان ٶزگە, ب.باياحاتوۆا 2008 جىلدان باستاپ بالا تۋۋعا جەنە جٷكتٸلٸككە بايلانىستى تابىستان ايىرىلعان جاعدايدا تٶلەنەتٸن تٶلەمدەردٸڭ ەنگٸزٸلگەنٸن ەرەكشەلٸكتەر جٶنٸندە دە ايتىپ بەردٸ.
2017 جىلى 180 مىڭعا جۋىق ادام 62,6 ملرد تەڭگە سوماسىندا اتالعان تٶلەم تٷرٸن العان. تەك 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا 68,5 مىڭعا جۋىق ادامعا 22,4 ملرد. تەڭگە اۋدارىلدى.
بٸر جاستان كەمەلەتتٸك جاسقا تولعانعا دەيٸنگٸ بالالار كٷتٸمٸنە ارنالعان جەردەماقىلارعا توقتالساق, 2017 جىلى ەسمق ەسەبٸنەن 225 مىڭنان اسا ادامعا 74,1 ملرد تەڭگە سوماسىندا جەردەماقى بەرٸلدٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا 265 مىڭنان اسا ادامعا 29,2 ملرد تەڭگە تٶلەندٸ.
سونىمەن قاتار, جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەر سانىنىڭ كٶبەيۋٸنٸڭ وڭ ٷردٸسٸ بايقالادى. بۇل ەسمق ەسەبٸنەن بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان جەردەماقى الۋشىلار سانىنىڭ ارتىلعانىن كٶرسەتەدٸ. 2013 جىلى اتالعان جەردەماقى تٷرٸ 135 مىڭنان اسا ادامعا اۋدارىلسا, 2017 جىلى ولاردىڭ جالپى سانى 225 مىڭ ادامدى قۇرادى.
بۇل رەتتە 2014 جىلدان باستاپ بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان تٶلەمدەردٸ الۋشىلاردىڭ زەينەتاقى جارنالارىن سۋبسيدييالاۋدىڭ ەنگٸزٸلگەنٸن ايتا كەتكەن جٶن.
– 2017 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن دەربەس زەينەتاقى شوتىنا بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالا كٷتٸمٸنە ارنالعان جەردەماقىنى 85 مىڭعا جۋىق الۋشىعا ەسمق –دان 4,4 ملرد تەڭگە اۋدارىلدى. 2018 جىلدىڭ 1 مامىرىندا 80 مىڭعا جۋىق الۋشىعا 1,4 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ, – دەدٸ ب.باياحاتوۆا.
سونىمەن بٸرگە, ب.باياحاتوۆا كٶپبالالى وتباسى مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساياساتتىڭ تيٸمدٸ كٶرسەتكٸشٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەت كٶپبالالى انالارعا «التىن القا», «كٷمٸس القا» تٶسبەلگٸسٸمەن ماراپاتتاي وتىرىپ, ماتەريالدىق كٶمەك تە كٶرسەتٸپ كەلەدٸ.
وسىلايشا, باتىر انالار 6,4 اەك مٶلشەرٸندە نەمەسە 15,392 تەڭگە كٶلەمٸندە ٶمٸرلٸك كٶمەك الۋدا. ولارعا سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر, اتاپ ايتساق, كٶلٸك قۇرالدارى سالىعىنا, مەملەكەتتٸك باج جەنە تاعى باسقا سالىقتارعا جەڭٸلٸكتەر دە قاراستىرىلعان.
– 2018 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا دٷنيەگە كەلگەن سەبيلەر سانى 92,6 مىڭدى قۇرادى, بۇل 2017 جىلدىڭ تيٸستٸ كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 0,3 پايىزعا ارتىلعان. 1000 ادامعا جالپى تۋۋ شاماسى 20,57 تۋۋدى قۇرادى. سونىمەن بٸرگە, قازاقستاندا وتباسىنىڭ سانى 4 ميلليونعا ارتىلدى, وتباسىلىق شاماسى – 3,5 قۇراپ وتىر, – دەدٸ بٸلٸكتٸ مامان.
سپيكەر 2010 جىلدان باستاپ مەملەكەتتٸك جەردەماقى اتا-انالاردىڭ, اسىراپ الۋشىلاردىڭ, قامقورشىنىڭ, كەمەلەتتٸك جاسقا دەيٸنگٸ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ بالانى تەربيەلەپ وتىرعان اتا-انالاردىڭ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىسىنا 1,05 كٶلەمٸندە مەملەكەتتٸك جەردەماقى ەنگٸزٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ.
وسىعان سەيكەس, 2017 جىلى 77 مىڭعا جۋىق وتباسىعا 24 ملرد تەڭگە سوماسىندا اتالعان جەردەماقى بٶلٸندٸ. 2018 جىلدىڭ 1 مامىرىندا 79 مىڭعا جۋىق ادامعا 9,8 ملرد تەڭگە سوماسىندا تٶلەم اۋدارىلعان.
ٶز كەزەگٸندە ول مەملەكەت ٶز ازاماتتارىنا قامقورلىق جاساپ وتىرعانىن جەنە تٶلەنەتٸن جەردەماقىنىڭ كٶلەمٸ ارتىپ كەلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
وسىلايشا, انا مەن بالانى قولداۋ بويىنشا قۇرىلعان ۇلتتىق مودەلٸ تۋۋ ىنتاسىن قامتاماسىز ەتەدٸ جەنە وتباسىنداعى بالا تەربيەسٸنە جەردەمدەسەدٸ.
