"Bul taqyryp asa aktýaldy. Orta Aziia elderine, sonyń ishinde Qazaqstanǵa lańkestik degen aty jaman "dertti" Islam dininen bólek qarastyratyn, terrorizm men din túsinigin bailanystyrmaityn aqparattyq jumys júrgizý qajet", – degen edi sarapshy.
Araǵa birneshe jyl salyp osy taqyrypqa qaita oralǵan dintanýshy Ǵainijamal Naýryz: "Islamofobiia – HHI ǵasyrda keń taraǵan fenomenderdiń biri" degen pikir bildirdi.
Dalanews.kz sarapshy pikirin oqyrman nazaryna usynady.
Islamnyń geosaiasi alańdaǵy terrorlyq «potentsialyn» jaqtaýshylar toby óz ideialaryn ártúrli taraptan bildirip, atalmysh qubylystyń popýliarizatsiiasyna úlken úles qosty.
Antiislamofobiialyq kóńil-kúiler, aktsiialar kóbinese ǵylymi, áleýmettik, saiasi ortalarda ǵana taralyp júrdi. Shynyna kelsek, bul baǵyttaǵy jumystar islamofobiia kórinisterin azaitýǵa óte az úles qosyp jatyr. Álemge jańa taktika, erekshe baǵyttar kerek boldy, áli de muqtajdyq baiqalady. Sondai alternativti ádis ol – mýzykalyq indýstriia quraldaryn qoldaný.
"Mýzykalyq jihad" – ótken ǵasyrdyń sońǵy jyldarynda, iaǵni Taiaý Shyǵystaǵy shielinisterden, 2001 jyly 11 qyrkúiektegi teraktiden keiin andegraýndtyq ortalarda erekshe tanymal bolǵan mýzykalyq baǵyt.
Basty ókilderi: Muslimgauze, MUDBOY, Charlemagne Palestine, John Körmeling, Radboud Mens, Taavi Suisalu jáne taǵy basqalar. Mýzykalyq djihadtyń basty ereksheligi: shyǵystyq, islami motivterdi qosa otyryp, áleýmettik keskindemeni naqty islamofobiia problemasyna beiimdep, buqaralyq emes týyndylar jasaý.
Buqaralyq emes, andegraýndtyq mýzyka jasaý – Eýropalyq mýzykalyq leiblderge tán. Al AQSh mýzykalyq indýstriiasy ashyq, jáne olar qorlarmen, uiymdarmen seriktestik ornatýǵa daiyn, Eýropadaǵydai naqty janr joq, mysaly, 2017 jyly «Philia: Artists Rise Against Islamophobia» atty albom jinaǵy shyǵaryldy.
Tyndalymnan jinalǵan qarjy Unity Productions Foundation islamofobiiamen kúreske baǵyttalǵan qorǵa jumsalady. Bul jinaqty shyǵarýdyń basty alǵysharty 2015-2016 jyldary AQSh Ádilet ministrligi usynǵan statistikalyq málimetter boldy. Bul qujatta Amerikadaǵy arabtardyń, musylmandardyń qyspaqqa ushyraý jiiligi kórsetildi. Jinaqqa indi, rok, elektro janrlaryn qamtyǵan ánder kirdi.
Vizýaldy qyrdan antiislamofobiialyq qozǵalysqa úles qosqan «My Faith My Voice» atty afroamerikandyq musylmandardyń hip-hop jobasy. Mýzykanttar beinebaianǵa arnaiy effektilerdi qospai-aq tyndarmandardyń yqylasyna bólendi. 2010 jyly AQSh-nyń keibir shtattarynda virýstyq beinebaianǵa ainaldy.
Aýstraliiadaǵy islamofobiiamen kúres metal janryndaǵy toptarmen júrgizilip jatyr. Basty ókili Hazeen – aýstraliialyq death metal bend. Top jergilikti islamǵa qatysty stereotipterge qarsy shyǵýda, olardyń ishinde islami terrorizm, bosqyndardyń jaǵdaiy jáne taǵy basqa máseleler qozǵalady.
Qorytyndylai kele, islamofobiialyq tolqýlarǵa qarsylyqty tek saiasi túsindirýmen shektemeý qajet. Órkenietti qoǵamda qoldanýǵa múmkindik bar kez-kelgen ádis-tásilderge júginý, onyń ishinde óner arqyly ideiany jetkizý eń ońtaily sheshim. Bul baǵytty damytýǵa BAQ-nyń fýnktsiialary qajet. Sheteldik mýzykalyq tájiribelerdi qarastyra otyryp, bizdiń qoǵamnyń ózine tán problemalaryna kóńil aýdartýǵa, sheshimin tabý úshin óner adamdarynyń «kúshin» paidalanýǵa bolady.
Ǵainijamal Naýryz, dintanýshy
