Qazaqstan naryǵynda az ýaqytta tanymal bolǵan, jastar men balalardyń súiikti sýsynyna ainalǵan Wedrink brendi keiingi kúnderi áleýmettik jelide qyzý talqyǵa túsip jatyr. Jelide ónim qaýipsizdigine qatysty kúmándi aqparattar jeldei esken. Ásirese quramynda “shoshqa DNQ-sy bolýy múmkin” degen boljamdar kópshiliktiń úreiin týǵyzdy. Atalǵan aiyptaýlar qanshalyqty negizdi? Taralǵan aqparat shyndyqqa janasa ma? Dalanews.kz redaktsiiasy máseleniń mán-jaiyn anyqtap, memlekettik organdar men mamandardan resmi jaýap aldy.
Jelidegi dúrbeleń
Instagram jáne Threads platformalarynda Wedrink sýsyndaryna qatysty teris pikirler qarsha boraǵan. Qoldanýshylar ónimdi "himiialyq qospalarǵa toly", “densaýlyqqa baiaý áser etetin tátti ý" dep aiyptap jatyr.
Budan bólek, ónim quramynda shoshqa DNQ-sy jáne haram sanalatyn "karmin" boiaǵyshy bolýy múmkin degen boljamdar da kezdesedi.
Sondai-aq birqatar qoldanýshy Wedrink-tiń QMDB tarapynan berilgen halal sertifikaty joq ekenin alǵa tartqan.
Tipti áleýmettik jelide brendke qarsy petitsiia bastaý týraly usynystar da paida bolǵan.
“Halyq bul brendke qarsy petitsiia kóterýi kerek. Qarańyzdarshy, ondaǵan bala kezekte tur. Eki jyldan keiin olardyń ata-analary “qyzymnyń asqazanynda 4-satydaǵy qaterli isik bar” nemese “ulymda mi isigi anyqtaldy” dep emge halyqtan aqsha jinap júrmesine kim kepil? Bul brend ulttyq qaýipsizdikke naqty qaýip tóndirip otyr”, – delingen danday.amokachi jariialaǵan jazbada.
Sondai-aq avtor máselege quzyrly organdardyń aralasýyn talap etken.
“Buny sanitarlyq qyzmet, Densaýlyq saqtaý ministrligi, ásirese UQK qatań tekserýi kerek”, – dep jazdy ol.
Sonymen qatar jazba avtory Wedrink núktelerine qatysty qatań sharalar qoldanýdy usynǵan.
“Jai ǵana boikot jariialaý jetkiliksiz. Bul nysandardy tolyq jabý kerek jáne olarǵa ruqsat bergen jaýapty tulǵalardy jaýapqa tartý qajet”, – delingen jazbada.
Sarapshy pikiri
Halal ónimderdi zertteýshi maman Asqar Esqaiyr da Wedrink óniminiń sertifikaty men quramyna qatysty kúmán baryn jetkizdi. Onyń sózinshe, kompaniia ielengen "AHIK" sertifikaty Qazaqstanda akkreditatsiiadan ótpegen.
“Bul mekemeniń Qazaqstanda sertifikat berýge quqyǵy joq. Sondyqtan oǵan sený qiyn. Sondai-aq qyzyl tústi kontsentrattar men sút untaqtarynyń quramy tolyq ashyp kórsetilmegen. Emýlgatorlar men turaqtandyrǵyshtardyń tegi belgisiz bolǵandyqtan, ónimdi tolyq halal dep aita almaimyz", – deidi sarapshy.
Wedrink kompaniiasynyń jaýaby
Wedrink kompaniiasynyń ózi áleýmettik jelilerde taraǵan aqparattarǵa qatysty resmi málimdeme jasap, bul aiyptaýlardy joqqa shyǵarǵan. Kompaniia ókilderi ónimderi barlyq qajetti sapa jáne qaýipsizdik talaptaryna sai ekenin, sondai-aq jalǵan aqparattyń iskerlik bedelge nuqsan keltiretinin málimdegen. Sonymen qatar qajet bolǵan jaǵdaida zań aiasynda sharalar qabyldanatynyn eskertken.
Resmi saittaǵy derekter
Kompaniianyń resmi paraqshasyna súiensek, Wedrink – Qytaidaǵy Runxiang Catering kompaniiasyna tiesili halyqaralyq jeli. Brend álem boiynsha myńdaǵan núktesi bar ekenin alǵa tartqan.
Qazaqstan naryǵynda da jeli qarqyndy keńeiip jatqany ashyq derekterde rastalǵan. Máselen, tek Almaty qalasynyń ózinde ondaǵan, al kei derekterde 100-den astam núktesi bary kórsetiledi.
Áleýmettik jelide taraǵan pikirlerdiń ishinde brendtiń biznes-modeline qatysty da túrli boljam aitylyp jatyr. Máselen, Threads platformasyndaǵy qoldanýshylardyń biri Wedrink jelisiniń Qazaqstan boiynsha shamamen 300-ge jýyq núktesi bar ekenin alǵa tartyp, franshiza quny orta eseppen 12 million teńgeni quraitynyn jazǵan.
Degenmen bul málimetterdiń resmi túrde rastalmaǵanyn atap ótken jón. Áleýmettik jelidegi mundai pikirler kóbine jeke boljam men sýbektivti baǵalaýǵa negizdeledi.
Dalanews redaktsiiasynyń zertteýi
Redaktsiia júrgizgen taldaý barysynda birneshe mańyzdy jaitqa nazar aýdardyq.
Birinshiden, ónimniń naqty quramy týraly tolyq aqparat joq. Saitta sýsyndar jalpy sipattalǵanymen, olardyń quramyndaǵy qospalar men taǵamdyq qundylyǵy jóninde naqty derek berilmegen.
Ekinshiden, shikizattyń qaidan jetkiziletini jáne qandai standarttarmen tekseriletini týraly málimetter shekteýli.
Úshinshiden, sýsynnyń resmi saitynda memlekettik til tolyq nazarǵa alynbaǵan. Negizgi kontent orys, aǵylshyn jáne qytai tilderinde usynylǵan. Qazaqstan zańnamasy turǵysynan tutynýshyǵa arnalǵan aqparat memlekettik tilde de usynylýy tiis, sondyqtan bul jaǵdai talaptardyń tolyq saqtalmaǵanyn kórsetedi.
Qazirgi tańda Wedrink ónimderine qatysty resmi zerthanalyq saraptama júrgizilmegen. Ónimniń halal mártebesine qatysty da naqty qorytyndy joq.
QMDB ne deidi?
Dalanews.kz redaktsiiasy máseleniń aq-qarasyn anyqtaý úshin Qazaqstan musylmandary dini basqarmasyna, Sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý komitetterine resmi saýal joldady. Alaida QMDB bul ónimderge qatysty naqty aqparat bermedi.
“Atalǵan kásiporynnyń ónimderi QMDB tarapynan tekseristen ótpegendikten, naqty aqparat bere almaimyz. Sonymen qatar ónimderge zerthanalyq saraptama jasamaǵanymyzdy habarlaimyz”, – delingen basqarma jaýabynda.
Sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý komitetiniń pikiri
Al Qazaqstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý komiteti Wedrink ónimine qatysty áleýmettik jelide taraǵan aqparatty joqqa shyǵardy.
“Sút ónimderin EAEO aýmaǵyna ákelý jáne ótkizý úshin ónimniń sáikestigi týraly deklaratsiia bolýy qajet”, - dep atap ótti vedomstvo.
Áleýmettik jelide qyzý talqylanǵan másele boiynsha da komitet naqty ustanym bildirdi.
“Wedrink sýsyndarynyń quramynda shoshqa DNQ-sy anyqtalǵany týraly aqparat shyndyqqa sáikes kelmeidi. Qazirgi ýaqytqa deiin mundai ónimder anyqtalǵan joq”, – delingen resmi jaýapta.
Sonymen qatar vedomstvo ónimderdiń qaýipsizdigi turaqty baqylaýda ekenin jetkizdi.
“Baqylaý satyp alý sheńberinde ónim úlgileri zerthanalyq tekserýden ótkiziledi. Eger tehnikalyq reglament talaptarynyń buzylýy anyqtalsa, ónimdi alyp qoiý jáne keri qaitaryp alý sharalary qabyldanady”, – dep túsindirdi komitet.
Sondai-aq tekseris nátijeleri ýákiletti organnyń resmi saitynda jariialanatyny atalyp ótti.
Almaty qalasynyń sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý departamenti ne deidi?
Almaty qalasynyń sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý departamenti de Wedrink ónimine qatysty áleýmettik jelide taraǵan kúmándi aqparatty rastamady jáne naqty zerthanalyq tekserý júrgizilmegenin málimdedi.
“Wedrink” saýda belgisindegi ónimge qatysty zerthanalyq zertteýler men sanitariialyq-epidemiologiialyq saraptama júrgizilmegen”, – delingen jaýapta.
Sonymen qatar vedomstvo ónimniń qaýipsizdigine jaýapkershilik óndirýshi men importtaýshyǵa júkteletinin eske saldy.
“Ónimniń qaýipsizdigi óndirýshige nemese importtaýshyǵa júkteledi jáne ol sáikestigin rastaityn qujattar negizinde ainalymǵa jiberiledi”, – dep túsindirdi departament.
Almaty qalasy boiynsha bul ónimge qatysty turǵyndardan shaǵym túspegeni de aityldy.
“Atalǵan ónim boiynsha ótinishter tirkelmegen”, – delingen resmi jaýapta.
Degenmen baqylaý tetikteri bar ekeni atap ótildi. Departament málimetinshe, tekserýler profilaktikalyq baqylaý, jospardan tys tekserý nemese tergep-tekserý formatynda júrgizilýi múmkin.
“Jospardan tys tekserý naqty qaýip tóngen jaǵdaida ǵana taǵaiyndalady”, – dep naqtylady vedomstvo.
Sondai-aq ónimder turaqty túrde baqylaý satyp alý arqyly tekserilip otyrady.
“Baqylaý satyp alý nátijesinde ónimniń zań talaptaryna sáikestigi zertteledi”, – delingen jaýapta.
Eger zerthana nátijesinde ónim quramynan shoshqa DNQ-sy anyqtalsa, qatań sharalar qabyldanady.
“Sáikes kelmeitin ónimdi alyp qoiý jáne keri qaitaryp alý týraly jedel sheshim qabyldanady”, – dep eskertti departament.
Budan bólek, mundai jaǵdaida ózge memlekettik organdar da iske qosylady. Atap aitqanda, ónim deklaratsiiasyn toqtatý máselesi qaralyp, aqparat tiisti organdarǵa joldanady.
Departament ónimder Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń tehnikalyq reglamentterine sai bolýy tiis ekenin de atap ótti.
“Tamaq ónimderi qaýipsizdikke jáne tańbalaýǵa qoiylatyn talaptarǵa sáikes bolýy qajet”, – delingen jaýapta.
Sondai-aq importtyq ónimder kedendik baqylaýdan ótetini, onda qujattar men tańbalaý talaptary tekseriletini aityldy.
