Búgin óńir basshysy Janseiit Túimebaevtyń tóraǵalyǵymen oblys ákimdiginde selektorlyq rejimde kezekti apparattyq májilis ótti. Kún tártibinde 2017 jyldyń 1 maýsymyna aimaqtyń áleýmettik-ekonomikalyq damý qorytyndysy men biýdjettiń atqarylýy jáne «Nurly jol» baǵdarlamasynyń oryndalý barysy qaraldy. Bul jóninde oblys ákiminiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Jiyndaǵy alǵashqy taqyryp – 2017 jyldyń 1 maýsymyna óńirdiń áleýmettik-ekonomikalyq damý qorytyndysy týraly oblystyq ekonomika jáne biýdjetti josparlaý basqarmasynyń basshysy Arman Sábitov baiandama jasap, saladaǵy atqarylǵan jumystarǵa esep berdi. Aitýynsha, jyl basynan beri 5 aida bizdegi ónerkásip óniminiń kólemi 307,1 mlrd. teńgeni qurap, ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 0,8 paiyzǵa tómendegen. Ónerkásip ónimi oblystaǵy ken óndirý ónerkásibindegi ýran óndirisiniń 4,4 paiyzǵa azaiýynan oryn alyp otyr. Al aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy jalpy ónim kólemi 112,8 mlrd. teńgeni qurap, ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 2,2 paiyzǵa artypty. Sonymen qatar, tiisti merzim ishinde oblysqa 137,5 mlrd. teńge investitsiia baǵyttalyp, ótken jyldyń tiisti kezeńinen 46,4 paiyzǵa kóbeigen.
Basqarma basshysynyń málimetinshe, ónerkásip óniminiń kólemi tómendegen aýdandardyń kóshbasyn Ordabasy, Sozaq aýdandary men Kentaý qalasy bastap tur. Al aýyl sharýashylyǵy ónimi tómen aýdandarǵa Ordabasy (5,9%) men Shardara (1,4%) enip otyr. Bul óńirlerde, sondai-aq, mal sharýashylyǵy ónimderiniń kemýi de oryn alǵan. Ońtústikke baǵyttalǵan investitsiia kóleminiń ulǵaiýy Shymkenttegi munai óndirý zaýytyn jańǵyrtý, Báidibek aýdanynda pitomniktiń qurylysyn júrgizý, Túlkibas aýdanynda Sastóbe tsement zaýytynyń tsehtarynyń keńeitý jumysyna tartylǵan investitsiia jumystarynyń esebinen oryn alsa, birqatar aýdan, qalalarda - Arys (28,7%), Kentaý (54,7%), Qazyǵurt (71,8%), Maqtaral (56,7%), Otyrar (59,2%), Saryaǵash (80,3%), Tólebi (96,5%) jáne Shardarada (36,6%) investitsiianyń kólemi tómendegen.
«Aǵymdaǵy jyldyń 4 aiynda oblystyń áleýmettik-ekonomikalyq ósim qorytyndylaryn talqylaǵan kezde Arys, Qazyǵurt, Maqtaral, Saryaǵash aýdandarynda investitsiia kólemi kemigen bolatyn. Alaida, investitsiiany tartý jumystaryn jaqsartý týraly tapsyrma berilgenine qaramastan bul aýdan, qalalarda jaǵdai búgingi kúnge deiin jaqsarmaǵan. Odan bólek, 5 aidyń qorytyndysymen joǵaryda aty atalǵan aýdandarmen birge Kentaý qalasy men Shardara, Otyrar, Tólebi aýdandarynda investitsiia kólemi kemigen. Atap aitqanda, byltyrǵy jyldyń 5 aiymen salystyrǵanda investitsiia kólemi Arysta - 71,3 paiyzǵa kemigen, Shardarada – 63,4%-ǵa, Kentaýda – 45,3%-ǵa, Maqtaralda 43,3%-ǵa, Otyrarda – 41%-ǵa, Qazyǵurtta - 28%-ǵa, Saryaǵashta - 20%-ǵa, Tólebide - 4%-ǵa kemigen», - dedi J.Túimebaev.
Oblys ákimi joǵaryda atalǵan salalar boiynsha tómen kórsetkish kórsetken aýdan, qala basshylarynyń jumysyn synǵa aldy. Óńirdiń aýylsharýashylyq baǵytyna beiimdelgen aimaq ekenin alǵa tartqan J.Túimebaev Ońtústiktiń aýylsharýashylyq ónimniń naqty kólem indeksi boiynsha respýblikada 8 orynda ekenin, budan shyǵatyn qorytyndy - oblys boiynsha aýylsharýashylyqty damytýǵa bólinip jatqan qyrýar qarjy men kórsetilip jatqan qoldaýdyń tiimdiligi tómen ekenin kórsetip otyrǵanyn jetkizdi.
Atalǵan máseleni qorytyndylaǵan óńir basshysy aýdan, qala ákimderine statistika organdarymen jumysty jandandyrýdy, basqarma basshylary men aýdan, qala ákimderi 2017 jylǵa josparlanǵan indikatorlardyń tolyq oryndalýyn qamtamasyz etý qajettigin, indikatorlardyń oryndalýy týraly aqparatty ai qorytyndysymen ekonomika jáne biýdjettik josparlaý basqarmasyna usynýdy tapsyrdy.
Otyrystaǵy ekinshi másele - 2017 jyldyń 1 maýsymyna oblystaǵy biýdjettiń atqarylýyna arnaldy. Málimetke sáikes, jergilikti biýdjetke túsetin salyqtyq jáne basqa da túsimder jospary 110,6%-ǵa oryndalyp 4,6 mlrd. teńge qarjy artyq túsken. Bul byltyrǵymen salystyrǵanda 3 mlrd. teńgege ósip otyr. Degenmen, aýdan, qalalar boiynsha 5,4 mlrd.teńge igerilmegen. Sondai-aq, 3 mlrd. teńgege jýyq uqsatylmaǵan aqsha oblystyq densaýlyq saqtaý, aýyl sharýashylyǵy, qurylys jáne kásipkerlik indýstrialdy innovatsiialyq damý basqarmasyna tiesili eken.
Aimaq basshysy árbir jaýapty jetekshilerden saýaldyń jaýabyn alyp, igerilmegen qarjylardyń basym kópshiligi memlekettik satyp alý protsedýralarynyń durys ótpeýine bailanysty bolǵanyn eske saldy. Soǵan sáikes, J.Qanseiituly barlyq baǵdarlama ákimshilerine, aýdan, qala ákimderine jáne oblys ákiminiń orynbasarlary jetekshilik etetin salalar boiynsha josparlanǵan qarjylardyń tolyq igerilýin qatań baqylaýǵa alýdy, sonymen qatar, biýdjet qarajatyn sapaly jáne merziminde igerý boiynsha naqty sharalardy qabyldaýdy tapsyrdy. Jáne jetekshilik etetin salalar boiynsha qurylys nysandarynyń sapasyna asa mán berýdi júktedi.
Otyrys sońynda, jiyn tóraǵasy májilis barysynda aitylǵan kemshilikter men syn-eskertpelerden tiisti qorytyndy shyǵaryp, nátijeli jumys atqarýdy tapsyrdy. Jarty jyldyq esep berý kezeńiniń taiap qalǵanyn eske salǵan oblys basshysy jetekshilerdiń qyzmettik jaýapkershiligi osynaý kezdesýlerge bailanysty ekenin eskertti.
