Freedom Inside '26

Túrkistanda aýyz sý máselesi talqylandy

Túrkistanda aýyz sý máselesi talqylandy
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes, 2025 jyldyń sońyna deiin Túrkistan oblysynyń halqyn 100 paiyz aýyz sýmen qamtamasyz etilýi tiis. Eldi mekenderdi úzdiksiz jáne sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi oblys ákimi Darhan Satybaldynyń jiti baqylaýynda. Mańyzdy másele óńir basshysynyń tóraǵalyǵymen ótken májiliste qaraldy.

Sonymen qatar, otyrysta Túrkistan jáne Kentaý qalalaryn Myrǵalymsai jer asty sý ken ornynan aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi de jan-jaqty talqylandy. Oǵan Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrliginiń Geologiia komitetiniń basqarma basshysy, osy salaǵa jaýapty basshylar, uńǵymalardy burǵylaý jumystaryn júrgizetin sarapshylar qatysty.

Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy jaýapty sala basshylaryna Geologiia komitetimen birlesip, qysqa merzimde eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtamasyz etý jáne problemalyq máselelerdi sheshý joldary jóninde naqty usynys ázirlep, usynýdy tapsyrdy. Aýyz sý tapshylyǵynyń aldyn alýǵa qatysty tiisti jumystarǵa kúsh salýdy júktedi.

Túrkistan oblysynyń energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Rýslan Muzdybekovtyń baiandaýynsha, Túrkistan oblysynda barlyǵy 7 toptyq sý qubyry jáne jergilikti sý qubyry bar. 608 eldi mekenniń basym bóligi aýyz sýdy jer asty sý kózderinen (uńǵymadan) paidalanady.

Sý qubyrymen qamtamasyz etilgen 720 eldi mekenniń 215 eldi mekenine aýyz sý kestemen beriledi. Sonyń ishinde, oblystyń ońtústik aimaqtarda aýyz sýǵa tapshy. Oǵan jer asty sýlary deńgeiiniń túsýi sebep. Nátijesinde sý qory azaiýda.


Eldi mekenderge ortalyqtandyrylǵan aýyz sý júieleriniń qurylys jumystaryn júrgizý úshin eń aldymen sý kózderine izdeý-barlaý jumystary júrgiziledi. Ýákiletti organdar, iaǵni Geologiia komiteti men «Ońtústikqazjerqoinaýy» departamenti tarapynan sý qory bekitilip,  jer asty sý qorlarynyń kólemi kórsetiledi. Alaida, eksplýatatsiialyq uńǵymalardy burǵylaý kezinde, jetkilikti kólemde sý shyqpai qalý faktileri oryn alýda. Osyǵan bailanysty Keles, Saryaǵash aýdandarynda ortalyqtandyrylǵan aýyz sý júieleri júrgizilgen barlyq eldi mekenderinde aýyz sý kestemen beriledi, deidi mamandar.

Túrkistan, Kentaý qalalary Myrǵalymsai jer asty sýlary ken ornynan magistraldyq sý qubyrymen qamtamasyz etilýde. 2021 jyly «Geoterm» JShS tarapynan jete barlaý jumystary  júrgizilip, jer asty sý qory bekitildi. Kentaý qalasynda «Qosqorǵan sý qoimasyn» odan ári tolyqtyra otyryp, sý tómendetý júiesin salý jumys jobasy boiynsha Myrǵalymsai jer asty sý ken orny aýmaǵynda qosymsha tik drenajdy 11 dana uńǵyma qazyldy. Osylaisha jylyna 40 mln.m3 kóleminde sý alý kózdelgen. Aýyz sý 130 metrge deiingi tereńdikte ornatylǵan  4 dana sý sorǵysy arqyly tartylady. Qosymsha Túrkistan qalasyn kógaldandyrýǵa jáne jasyl jelekterdi sýarý úshin sý alý josparlanyp otyr.

Basqosýda sý qory men onyń sapasyna qatysty ózekti másele tóńireginde mamandar pikiri tyńdaldy. Óńir turǵyndaryn jetkilikti kólemde aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin ózekti máselelerge quzyretti ýákiletti organ (Geologiia komiteti) jáne táýelsiz mamandardyń zertteý-zerdeleý jumystaryn jan-jaqty birlesip júrgizý týraly másele kóterildi. Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministrliginiń Geologiia komitetiniń basqarma basshysy Shyńǵys Esengaziev oblystaǵy jer asty sýlarynyń deńgeii tómendeýi boiynsha júrgizilip jatqan ǵylymi-zertteýlerdiń barysymen tanystyrdy.