Halyqaralyq kinologiialyq federatsiianyń (FCI) Bas komiteti qazaq tazysyn («Kazakh Tazy») resmi túrde it tuqymy dep ádepki (aldyn ala) taný týraly sheshim qabyldady, Qazaqstanǵa tazy tuqymynyń iesi degen mártebe berildi.
Bul sheshim – qazaqy tazy tuqymyn halyqaralyq deńgeide tolyq taný iaǵni moiyndaý aldyndaǵy negizgi ári sońǵy kezeń.
– Búgin sizderdiń elderińiz úshin de, biz úshin de tarihi kún. FCI Standarttaý jónindegi komissiiasy men FCI Ǵylymi komissiiasy uzaq rásimderden keiin Bas komitetke osy tuqymdy tirkeýdi usyndy. Quttyqtaimyn! Aldaǵy ýaqytta sizderdi 10 jylǵa sozylatyn jumys kútip tur. Osy ýaqyt ishinde itterdiń densaýlyǵyna kóptegen testiler jasalyp, jańadan týǵan tazy kúshikteriniń statistikasy júrgiziledi, bul derekter FCI Ǵylymi komissiiasy úshin qajet. Itterdiń densaýlyǵy men jai-kúii qazirgi tańda óte mańyzdy máselelerdiń biri. FCI Qazaqstandaǵy tazy tuqymynyń júieli damýyn baqylap otyrady, – dedi FCI prezidenti Tamash Iakkel.
Esterińizge sala keteiik, qazaqy it tuqymdaryn saqtaý, sondai-aq olardy halyqaralyq deńgeide tanytý máselesi Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boiynsha 2022 jyldan bastap QR Prezidenti Is basqarmasynyń qaraýyna alynǵan bolatyn. Ókiletti organ retinde Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi belgilengen.
Ótken 2 jyl ishinde osy baǵytta eleýli jumys atqaryldy: tiisti zańdarǵa ózgerister engizildi, tazy standarty bekitildi, ǵylymi zertteýler jasalyp, asyl tuqymdy itterdiń baiqaýlary men kórmeler ótkizildi.
It tuqymyn Halyqaralyq kinologiialyq federatsiianyń (FCI) tolyqqandy múshesi sanalatyn Ulttyq kinologiialyq uiymdar arqyly ǵana tirketýge bolady.
2023 jyldyń tamyzynda Qazaqstan kinologtary odaǵy Halyqaralyq kinologiialyq federatsiianyń barlyq talaptaryn oryndap, onyń tolyqqandy músheligine qabyldandy. Sóitip óziniń ulttyq it tuqymdaryn jariialaý quqyǵyna ie boldy.
«Biz «Kazakh Tazy» derbes tuqymyn tanytý úshin Halyqaralyq kinologiialyq federatsiianyń (FCI) barlyq talaptaryn oryndadyq. Sonyń ishinde elimizdiń ártúrli aimaqtarynda asyl tuqymdy itterdi keń aýqymdy tekserý júrgizildi. Itter mańyzdy genetikalyq zertteýler qamtylǵan Keshendi meditsinalyq tekserýden ótti, sonyń arqasynda qazaqy tazynyń biregeiligin aiqyndaityn bultartpas aiǵaqtar usyndyq.
Tarihi zertteýlerde 4 myń jyldan astam tarihy bar it tuqymynyń shyǵý tegi men damýy tolyq qamtylyp, «qazaqy tazy» tuqymynyń ataýy túpkilikti bekitildi. Arnaiy monotuqymdy itter kórmesin uiymdastyryp, FCI-dyń Standarttaý jáne ǵylym komissiiasynyń músheleri tazy tuqymyna jatatyn 100 itti zertteýine múmkindik týǵyzdyq. Osy eńbektiń nátijeleri negizinde búgin FCI Bas komitetiniń biraýyzdan qabyldaǵan sheshimimen qazaq tazysy resmi túrde álemdik deńgeide tanyldy.
Tazy – bizdiń mádenietimiz ben tarihymyzdyń ajyramas bóligi, sondyqtan biz ulttyq it tuqymyn saqtaý ári nasihattaý úshin bar kúshimizdi salýymyz kerek. Bul kún shejirede tarihi kún retinde qalatynyna senimdimiz», - dedi Qazaqstan kinologtary odaǵynyń prezidenti Baýyrjan Serikqali.
