ShQO ǵalymy topyraqtyń tozýyna qarsy biogel jasap shyǵardy

ShQO ǵalymy topyraqtyń tozýyna qarsy biogel jasap shyǵardy

S.Amanjolov ýniversitetiniń ǵalymy topyraqtyń tozýyna qarsy áseri bar biogel jasap shyǵardy, dep habarlaidy Dalanews.kz  Altainews.kz tilshisi.

Búginde aýyl sharýashylyǵynda qoldanylatyn topyraqtyń 75%-dan astamy tozýǵa ushyraǵan. Qalǵan 25% táýekel aimaǵynda. Munyń bári ónimdiliktiń tómendeýine jáne úlken qarjylyq shyǵyndarǵa ákeletini sózsiz.

Ýniversitettiń baspasóz qyzmetiniń aqparaty boiynsha, topyraq qunarlylyǵyn arttyrý jolyn fermerler ǵana emes, otandyq ǵalymdar da qolǵa alǵan. Naqty aitqanda, S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýniversitetiniń ǵylymi qyzmetkeri Qydyrmolla Aqatan agroónerkásiptik keshendi turaqty damytý maqsatynda topyraqtyń ylǵaldylyǵy men qunarlylyǵyn arttyrý úshin tselliýloza negizinde mýltikompozittik biogidrogel ázirleýde.

Joba QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginiń Ǵylym komitetiniń 2024-2026 jyldarǵa arnalǵan ǵylymi jáne ǵylymi-tehnikalyq jobalar boiynsha granttyq qarjylandyrýǵa arnalǵan baiqaýynda jeńimpaz atanǵan.

Qydyrmolla Aqatannyń aitýynsha, biogidrogelge tek otandyq shikizat paidalanylatyndyqtan basqa túrlerine qaraǵanda 1,5 ese arzan. Taǵy bir artyqshylyǵy — paidalanýdyń ámbebaptyǵy. Gel daqyldardyń barlyq túrlerine jaramdy. Ony egis aldyndaǵy topyraqty óńdeý kezinde qoldaný qajet.

«Biogidrogel jasaý úshin biz aýylsharýashylyq daqyldardyń qaldyqtaryn qoldanamyz. Bul ekologiia men ekonomika turǵysynan da tiimdi. Quralǵa tyńaitqysh, paidaly qasietter sińirý úshin jergilikti agromineraldardy immobilizatsiialaý júrgiziledi. Nátijesinde biz ósimdikterdi tiimdi sorbtsiialaityn, ylǵaldy saqtaityn, ystyqqa sezimtal jáne ósýge yqpal etetin preparat ala alamyz»,- deidi ǵalym.

Qazir joba boiynsha jumys zerthanalyq jaǵdaida júzege asyrylýda. Qydyrmolla Aqatan egin salasyndaǵy ónimdi 20-25%-ǵa deiin arttyrýǵa sep bolatyn jumysyn sátti aiaqtap, gidrogeldi ónerkásiptik kólemde óndirýdi josparlap otyr.