ShQO-da jaiylymdyq jerlerdiń máselesi qalai sheshilýde?

ShQO-da jaiylymdyq jerlerdiń máselesi qalai sheshilýde?
ShQO sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti jurtshylyqpen ózara is-qimyl jónindegi jospardy oryndaý aiasynda, sondai-aq oblystyń sybailas jemqorlyq táýekelderi kartasyna engen máselelerdi talqylaý jáne sheshý joldaryn qarastyrý maqsatynda jaiylymdyq jerlerdiń jetispeýshiligi máseleleri boiynsha keńes ótti.

ShQO sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti 2022 jylǵy qyrkúiekten qarashaǵa deiin jaiylymdyq jerler salasynda sybailas jemqorlyqqa qarsy monitoring júrgizdi, óitkeni bul másele óńir halqy úshin ózekti máselelerdiń biri bolyp tabylady.

Oblystyń kóptegen eldi mekenderinde jaiylymdarǵa qatysty kúrdeli jaǵdai qalyptasýda. Aýyl turǵyndary malyn jaiyp, shóp jinaýǵa múmkindigi bolmaǵandyqtan mal basyn azaitýǵa májbúr ekendikterin aityp shaǵymdanýda.

Otyrys barysynda ShQO sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmetiniń preventsiia basqarmasy basshysynyń orynbasary Asqar Arystan keńeske qatysýshylardy jaiylymdyq jerler salasyndaǵy sybailas jemqorlyqqa qarsy monitoring nátijelerimen tanystyrdy. Atalǵan monitoring barysynda ShQO sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti osy saladaǵy problemalar men sybailas jemqorlyq táýekelderin anyqtady.

Birinshiden, ieleri qaitys bolǵan jer ýchaskeleriniń bolýy. Mundai jer ýchaskeleriniń bolýy ózge bireýdiń jer ýchaskesin óz betinshe (zańsyz) paidalanýdyń sybailas jemqorlyq táýekelderin týdyrady, sondai-aq salyqtardy jáne ózge de jaldaý tólemderin tólemeýge ákep soqtyrýy múmkin.

Ekinshiden, jaiylymǵa arnalǵan jerler mal basy joq sharýa qojalyqtarǵa paidalanýǵa berilýi. Monitoring barysynda múldem mal basy joq 4859 sharýa qojalyqtarynda jaiylymdardyń  bar ekendigi anyqtaldy (burynǵy Tarbaǵatai jáne Kókpekti aýdandarynyń bólinbegen aýmaqtaryn eskere otyryp). Iaǵni, 2494,2 myń gektar jaiylymnyń 1781 myń gektary nemese 68% -y bos jáne maqsatyna sai paidalanylmaidy.


– Jer kadastryn júrgizýdiń jáne jer ýchaskelerin berýdiń jumys istep turǵan elektrondyq formatyna qaramastan, jaiylymdyq jerler ielerinde mal basynyń joq ekenligi anyqtaldy. Osyǵan bailanysty, ýákiletti organdarǵa jaiylymdyq jerler kóleminiń mal basyna sáikestigin qamtamasyz etý maqsatynda jer qatynastary jáne aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy aqparattyq júielerdi integratsiialaý usynyldy, – dep atap ótti Asqar Arystan.

Sondai-aq, monitoring barysynda azamattyǵyn aýystyrǵan ne joǵaltqan adamdarda, sondai-aq ózge elderde turaqty turýǵa ruqsaty bar adamdarda jerge jeke menshik quqyǵynyń ne jer paidalaný quqyǵynyń bolýy anyqtaldy.

Keńeste memlekettik organdardyń jáne múddeli úshinshi tulǵalardyń kelisiminsiz jer ýchaskelerin berý túrindegi taǵy bir sybailas jemqorlyq táýekeli anyqtalǵandyǵy atap ótildi. Bul aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi naqty bir adamǵa uzaq merzimge (49 jylǵa deiin) berýge múmkinshilik týǵyzady.

– Aýmaqtyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetine bailanysty anyqtalǵan sybailas jemqorlyq táýekelderi júieli sipatqa ie. Osyǵan bailanysty, anyqtalǵan sybailas jemqorlyq táýekelderin joiý úshin Sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmet naqty usynymdar daiyndady, olar tiisti sharalardy qabyldaý úshin ýákiletti memlekettik organdarǵa jiberiletin bolady, – dep atap ótti Asqar Arystan.

Budan ári ShQO jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Nadejda Miheilis paidalanylmaǵan jáne zańsyz paidalanylǵan jaiylymdyq jerlerdi qaitarý boiynsha júrgizilip jatqan jumystar týraly sóz sóiledi.

Osydan keiin atalǵan másele talqylandy, onyń barysynda sharýa qojalyqtarynyń basshylary, kásipkerler men qoǵam qairatkerleri óz suraqtaryn qoiyp, osy saladaǵy jaǵdaidy jaqsartý jóninde usynystar aitty.


Keńes sońynda oblystyń Sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmeti basshysynyń birinshi orynbasary Talǵat Bashev jer qatynastary salasyndaǵy ýákiletti organdardy zańsyz jer qoinaýyn paidalanýdyń jolyn kesý máselelerinde Sybailas jemqorlyqqa qarsy qyzmetpen ózara is-qimyl jasaýǵa shaqyrdy. Sondai-aq, jurtshylyqtyń jaiylymdyq jerlerdiń jetispeýshiligine, mal basy boiynsha statistikalyq derekterdi sáikestendirýge qatysty aitqan barlyq usynystary baqylaýǵa alynyp, jumysta paidalanylatynyn atap ótti.