Freedom Inside '26

Sheteldik granttar: azamattyq qoǵamǵa qoldaý ma, álde qaýip pe?

Sheteldik granttar: azamattyq qoǵamǵa qoldaý ma, álde qaýip pe?
ru.freepik.com

Qazaqstanda sheteldik qarjylandyrý arqyly jumys isteitin úkimettik emes uiymdardyń (ÚEU) belsendiligi artyp keledi. Bul úrdis qoǵamda alańdaýshylyq týǵyzyp otyr. Birqatar jýrnalister men sarapshylar syrttan keletin granttardyń ashyqtyǵy men mazmunyna baqylaý ornatý qajet ekenin alǵa tartýda,- dep habarlaidy Dalanews.kz 

Ońǵar Kabden: "Qoǵamdy bóletin emes, biriktiretin ideialar qajet"

Jýrnalist ári qoǵam belsendisi Ońǵar Kabden sheteldik granttardyń astarynda ultqa jat ideologiia jatqanyn aityp, ÚEU-lardyń keibiri «adam quqyǵy» men «áiel teńdigi» uranyn jamylyp, LGBT men batystyq qundylyqtardy nasihattaýmen ainalysady dep esepteidi.

«Memleket áielder quqyǵyn qorǵai almai otyr deý — ádiletsiz. Biraq bul taqyrypty syltaý etip, teris nasihat júrgizetin uiymdar kóbeidi. Olar ulttyq qundylyqtarǵa qarsy keledi», — deidi Kabden.

Ol sondai-aq Almatydaǵy atyshýly klýbtaǵy oqiǵaǵa nazar aýdaryp, grant alýshy uiymdardyń keibir ókilderi tipti qylmysqa da baryp jatyr degen kúdik aitady.

Erbol Mándibek: "Grant – qural, al maqsat – yqpal etý"

Erbol Mándibek, tájiribeli jýrnalist jáne pýblitsist, sheteldik uiymdar tarapynan bólinetin qarjynyń artynda geosaiasi múdde jatqanyn aitady. Onyń paiymynsha, demokratiia, sóz bostandyǵy, adam quqyǵy degen uǵymdar — syrtqy kúshterdiń «jumsaq kúsh» tetigine ainalǵan.

«Batystyq donorlar birtindep ózderiniń qundylyqtaryn engizip jatyr. LGBT, feminizm syndy qozǵalystarǵa qarjy bólý arqyly olar qoǵamdy ishten iritip, bilik pen halyqtyń arasyna syna qaǵýǵa tyrysady», — deidi ol.

Mándibek grant júiesiniń ishinde arnaiy «yńǵaily» blogerler men media qurylymdardy qoldaý arqyly aqparattyq keńistikti basqarý júrip jatqanyn da eskertedi.

Toqtar Jaqash: "Bizdegi ÚEU-lar naqty problemalardy sheshpeidi"

Toqtar Jaqash — ashyq kózqarasymen tanymal qazaqstandyq jýrnalist. Onyń aitýynsha, elimizdegi ÚEU-lar naǵyz áleýmettik máselelerdi kóterýdiń ornyna, shetelden keletin granttarǵa esep berý úshin «modaly» taqyryptardy ǵana ilip áketedi.

«Aýyz sý jetispeidi, meditsina, ekologiia, aýyl sharýashylyǵy sekildi máseleler qordalanyp jatyr. Biraq bizdegi ÚEU-lar kóbine LGBT men feminizm siiaqty ideologiialyq baǵytqa jumys isteidi», — deidi Jaqash.

Ol sondai-aq satira men feik jańalyqty aralastyratyn paraqshalar (mysaly, Qaznews24) arqyly bilikke qarsy kózqaras qalyptastyrý jumysy júrip jatqanyn atap ótti.

Qazaqstandaǵy sheteldik ÚEU-lardyń jumysy týraly pikirtalas — el bolashaǵyna qatysty mańyzdy suraq. Bir tarap olardy azamattyq qoǵamnyń damýyna úles qosatyn institýt dese, ekinshi tarap olardyń keibiri ulttyq qaýipsizdik pen qoǵamdyq tutastyqqa qaýip tóndirýi múmkin dep alańdaidy.

Osy turǵyda sarapshylardyń pikirleri — bilikke eskertý ǵana emes, sonymen birge tiimdi retteý saiasatyn ázirleýge berilgen usynys retinde qaralýy tiis.