Búginde elimizge tartylǵan investitsiialardyń jartysynan kóbi munai-gaz sektoryna tiesili. Sondyqtan elimizdiń birqatar aimaqtarynda munai-gaz salasynyń uiymdary áleýmettik-ekonomikalyq turaqtylyqqa, jumyspen qamtýǵa jáne halyqtyń kiristerin qalyptastyrýǵa aitarlyqtai eleýli qoldaý kórsetetini aiqyn. Sonymen qatar, munai sektory uiymdarynan alynatyn tikelei salyqtar – Qazaqstannyń Ulttyq qoryn qalyptastyrý kózderiniń biri.
Osylaisha, munai-gaz sektorynyń barlyq aspektilerin retteýdiń ashyqtyǵy, atap aitqanda, jer qoinaýyn paidalaný quqyǵyn berý máseleleriniń ózektiligi joǵary bolyp tur.
Depýtat N.Beknazarovtyń aitýynsha Energetika ministriniń buiryǵy boiynsha jer qoinaýyn paidalaný quqyǵyn berýge arnalǵan elektrondyq aýktsiondar ótkizý qaǵidalary bekitilgen.
– Kodeks qabyldaǵannan bergi 2,5 jyldan astam ýaqyt ishinde Energetika ministrligi ony iske asyrý úshin qajetti normativtik quqyqtyq aktilerdi daiyndady. Biraq osy ýaqyt aralyǵynda kómirsýtekter salasynda birde-bir konkýrs ótkizgen joq. Osylaisha, konkýrs úshin jer ýchaskeleriniń jasandy jetispeýshiligi qalyptasyp, nátijesinde el aimaqtaryna tartylatyn investitsiia kólemi aitarlyqtai tómendedi, – dedi N.Beknazarov.
Depýttatyń oiynsha, ministrlik qabyldaǵan erejelerde is júzinde qatysýshylarǵa ashyq emes jáne teń emes jaǵdailar jasayp, kásipkerler úshin zańnamada kózdelmegen shekteýler ornatýǵa tyrysqan.
Qabyldanǵan erejeler Prezidenttiń ashyq Úkimet týraly, halyqtyń aqparatqa qol jetimdiligi, sybailas jemqorlyqty joiý maqsatynda memlekettik resýrstardy qoǵamdyq baqylaý týraly tapsyrmalaryna qaishy keletinin senator ashyp aitty.
Sonymen birge, Erejede kelesi máseleler ashylmaǵan nemese olar óte qysqa jáne túsiniksiz, ásirese reiderlik problemalaryn boldyrmaýǵa nemese azaitýǵa baǵyttalǵan erejelerdiń joqtyǵy baiqalady. Tehnikalyq aqaýlar máseleleri jetkilikti túrde rettelmegen, ishki qaishylyqtary de jetkilikti.
– Elektrondyq aýktsiondardyń operatory retinde jarǵylyq kapitalynda memlekettiń qatysýy bar kommertsiialyq uiym tańdaldy jáne oǵan memlekettik fýnktsiialardyń bir bóligi senip tapsyryldy, ony berý zańmen qarastyrylmaǵan. Sonymen birge, operator aldyn-ala satylarda (ótinimderdi qaraý jáne tirkeý jáne t.b.), sondai-aq aýktsion kezinde bolýy múmkin teris is-áreketteri úshin jaýapkershilik tartpaidy. Operatordy sybailas jemqorlyq quqyq buzýshylyq quramy úshin jaýapkershilikke tartý da kúmán týdyrady, – dedi Senat depýtaty.
Senatorlar memlekettik organdardyń basqarý sheshimderindegi jáne kómirsýtekter boiynsha elektrondy aýktsiondar ótkizý týraly sheshim qabyldaýdaǵy kemshilikter potentsialdy jáne shynai investorlarmen spekýliativti kelisimsharttar uiymdastyratyn túrli deldaldyq jáne reiderlik kompaniialardyń jandanýyna sebepshi bolǵan.
Senatorlar qaǵidalardy qabyldanǵan nusqada qaldyrý memleket úshin milliondaǵan dollar kiris almaý, ashyq bloktardy deldaldardyń qolyna berý jáne sonyń saldarynan sheteldik kompaniialardyń bizdiń eldiń ekonomikasyna investitsiia salýǵa degen qyzyǵýshylyqtaryn joǵaltatynyn alǵa tartty.
Osyǵan orai senatorlar Nurlan Beknazarov, Qanatbek Safinov jáne Lázzat Súleimen Úkimet basshysyna joldaǵan saýalynda eń mańyzdy tabiǵi resýrstardy berý boiynsha elektrondyq aýktsiondar kezinde qoǵamdyq baqylaýdy uiymdastyrý maqsatynda sarapshylar men qoǵamdy tartý qajet ekenin aitty.