سەناتور: «قويناۋى مۇنايعا تولى جەرلەردٸڭ قىزىعىن دەلدالدار كٶرٸپ وتىر»

سەناتور: «قويناۋى مۇنايعا تولى جەرلەردٸڭ قىزىعىن دەلدالدار كٶرٸپ وتىر»
پرەمەر-مينيسترگە جولدانعان دەپۋتاتتىق ساۋالدا سەنات دەپۋتاتتارى ەلدە شەتەلدٸك ينۆەستورلارعا جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن قايتا ساتاتىن دەلدالداردىڭ كٶپ اشىپ ايتتى. سول سەبەپتٸ سەناتور نۇرلان بەكنازاروۆ جەر قويناۋىن پايدالانۋعا, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدٸك كومپانييالارعا بەرۋدٸڭ ترانسپارەنتتٸك ەمەس مەحانيزمٸن قۇرۋ ەرەكەتٸ قوعامداعى ەلەۋمەتتٸك شيەلەنٸستەرگە ەكەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتىپ, ٷكٸمەتكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.

بٷگٸندە ەلٸمٸزگە تارتىلعان ينۆەستيتسييالاردىڭ جارتىسىنان كٶبٸ مۇناي-گاز سەكتورىنا تيەسٸلٸ. سوندىقتان ەلٸمٸزدٸڭ بٸرقاتار ايماقتارىندا مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ۇيىمدارى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا, جۇمىسپەن قامتۋعا جەنە حالىقتىڭ كٸرٸستەرٸن قالىپتاستىرۋعا ايتارلىقتاي ەلەۋلٸ قولداۋ كٶرسەتەتٸنٸ ايقىن. سونىمەن قاتار, مۇناي سەكتورى ۇيىمدارىنان الىناتىن تٸكەلەي سالىقتار – قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قورىن قالىپتاستىرۋ كٶزدەرٸنٸڭ بٸرٸ.

وسىلايشا, مۇناي-گاز سەكتورىنىڭ بارلىق اسپەكتٸلەرٸن رەتتەۋدٸڭ اشىقتىعى, اتاپ ايتقاندا, جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋ مەسەلەلەرٸنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸ جوعارى بولىپ تۇر.

دەپۋتات ن.بەكنازاروۆتىڭ ايتۋىنشا ەنەرگەتيكا مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعى بويىنشا جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋگە ارنالعان ەلەكتروندىق اۋكتسيوندار ٶتكٸزۋ قاعيدالارى بەكٸتٸلگەن.

– كودەكس قابىلداعاننان بەرگٸ 2,5 جىلدان استام ۋاقىت ٸشٸندە ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ ونى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ دايىندادى. بٸراق وسى ۋاقىت ارالىعىندا كٶمٸرسۋتەكتەر سالاسىندا بٸردە-بٸر كونكۋرس ٶتكٸزگەن جوق. وسىلايشا, كونكۋرس ٷشٸن جەر ۋچاسكەلەرٸنٸڭ جاساندى جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ قالىپتاسىپ, نەتيجەسٸندە ەل ايماقتارىنا تارتىلاتىن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ ايتارلىقتاي تٶمەندەدٸ, – دەدٸ ن.بەكنازاروۆ.


دەپۋتتاتىڭ ويىنشا, مينيسترلٸك قابىلداعان ەرەجەلەردە ٸس جٷزٸندە قاتىسۋشىلارعا اشىق ەمەس جەنە تەڭ ەمەس جاعدايلار جاساىپ, كەسٸپكەرلەر ٷشٸن زاڭنامادا كٶزدەلمەگەن شەكتەۋلەر ورناتۋعا تىرىسقان.

قابىلدانعان ەرەجەلەر پرەزيدەنتتٸڭ اشىق ٷكٸمەت تۋرالى, حالىقتىڭ اقپاراتقا قول جەتٸمدٸلٸگٸ, سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ ماقساتىندا مەملەكەتتٸك رەسۋرستاردى قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى تاپسىرمالارىنا قايشى كەلەتٸنٸن سەناتور اشىپ ايتتى.

سونىمەن بٸرگە, ەرەجەدە كەلەسٸ مەسەلەلەر اشىلماعان نەمەسە ولار ٶتە قىسقا جەنە تٷسٸنٸكسٸز, ەسٸرەسە رەيدەرلٸك پروبلەمالارىن بولدىرماۋعا نەمەسە ازايتۋعا باعىتتالعان ەرەجەلەردٸڭ جوقتىعى بايقالادى. تەحنيكالىق اقاۋلار مەسەلەلەرٸ جەتكٸلٸكتٸ تٷردە رەتتەلمەگەن, ٸشكٸ قايشىلىقتارى دە جەتكٸلٸكتٸ.

– ەلەكتروندىق اۋكتسيونداردىڭ وپەراتورى رەتٸندە جارعىلىق كاپيتالىندا مەملەكەتتٸڭ قاتىسۋى بار كوممەرتسييالىق ۇيىم تاڭدالدى جەنە وعان مەملەكەتتٸك فۋنكتسييالاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ سەنٸپ تاپسىرىلدى, ونى بەرۋ زاڭمەن قاراستىرىلماعان. سونىمەن بٸرگە, وپەراتور الدىن-الا ساتىلاردا (ٶتٸنٸمدەردٸ قاراۋ جەنە تٸركەۋ جەنە ت.ب.), سونداي-اق اۋكتسيون كەزٸندە بولۋى مٷمكٸن تەرٸس ٸس-ەرەكەتتەرٸ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك تارتپايدى. وپەراتوردى سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق قۇرامى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋ دا كٷمەن تۋدىرادى, – دەدٸ سەنات دەپۋتاتى.

سەناتورلار مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ باسقارۋ شەشٸمدەرٸندەگٸ جەنە كٶمٸرسۋتەكتەر بويىنشا ەلەكتروندى اۋكتسيوندار ٶتكٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداۋداعى كەمشٸلٸكتەر پوتەنتسيالدى جەنە شىناي ينۆەستورلارمەن سپەكۋلياتيۆتٸ كەلٸسٸمشارتتار ۇيىمداستىراتىن تٷرلٸ دەلدالدىق جەنە رەيدەرلٸك كومپانييالاردىڭ جاندانۋىنا سەبەپشٸ بولعان.


سەناتورلار قاعيدالاردى قابىلدانعان نۇسقادا قالدىرۋ مەملەكەت ٷشٸن ميلليونداعان دوللار كٸرٸس الماۋ, اشىق بلوكتاردى دەلدالداردىڭ قولىنا بەرۋ جەنە سونىڭ سالدارىنان شەتەلدٸك كومپانييالاردىڭ بٸزدٸڭ ەلدٸڭ ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسييا سالۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن جوعالتاتىنىن العا تارتتى.

وسىعان وراي سەناتورلار نۇرلان بەكنازاروۆ, قاناتبەك سافينوۆ جەنە لەززات سٷلەيمەن ٷكٸمەت باسشىسىنا جولداعان ساۋالىندا ەڭ ماڭىزدى تابيعي رەسۋرستاردى بەرۋ بويىنشا ەلەكتروندىق اۋكتسيوندار كەزٸندە قوعامدىق باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا ساراپشىلار مەن قوعامدى تارتۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.