Tselinograd – mashina jasaý, tústi metaldardy óńdeý, jeńil ónerkásip, astyq óndirisi ortalyǵy boldy. Munda jumyssyz adamdar kezikpeitin. Qala qarapaiym da buiyǵy ómir súrdi.
Resei imperiiasynyń 1862 jylǵy 7 mamyrdaǵy sheshimimen Aqmola stanitsasyna resmi túrde qala mártebesi berildi. Buǵan deiin de bul ólkede bekinis bolǵan. Kenesary bastaǵan qol Resei bekinisine birneshe márte shabýyl jasaǵany tarihtan málim.
1939 jyldyń qazan aiynda keńes ókimeti Aqmolany oblys ortalyǵy etip bekitti. Bul jyldary qalada 32,5 myń turǵyn ómir súrdi. Aqmola tarihynyń kelesi bir kezeńi – tyń jerlerdi igerý jyldary. Bul jyldary Aqmola oblysy eldiń eń mańyzdy astyqty aimaǵyna, aýylsharýashylyǵy, mashina qurylysy ortalyǵyna ainaldy.
1960 jylǵy 26 jeltoqsanda tyń ólkesin qurý týraly Jarlyq shyqty. 1961 jyly qalanyń aty Tselinograd bolyp ózgertilip, 1962 jyly resmi túrde Tselinograd ataýy bekitildi. Osy jyldary Qazaqstanda tyń ólkesin quryp, onyń astanasyn Tselinograd qalasy jasaý ideiasy beleń aldy. Biraq ol bastamany jergilikti ult, qazaq halqy qoldamady. Alaida joba jasalynyp, sol jyldary qalada tyń igerýshiler saraiy turǵyzyldy. 355 adamǵa josparlanǵan bul ǵimarat salystyrmaly túrde alǵanda Kremldegi Sezder saraiynan keiingi ekinshi orynda turatyn.
QR Joǵarǵy Keńesi tóralqasynyń 1992 jylǵy 6 shildedegi «Oral, Tselinograd, Shymkent oblystary men Tselinograd qalasynyń tarihi ataýlaryn qalpyna keltirý týraly» Qaýlysyna sáikesti qalanyń tarihi ataýy qaita qalpyna keltirildi. Sóitip, 1992 jyly Tselinograd qaitadan Aqmola bolyp ózgerdi.
Tselinograd týraly aitqanda, 1979 jylǵy halyq tolqýyn eske almai ketý múmkin emes. Osydan týra 38 jyl buryn Kreml Qazaqstanda nemis avtonomiiasyn qurýǵa talpynyp, arnaiy sheshim shyǵardy. Buǵan eń aldymen Tselinograd turǵyndary qarsy shyqty. Olar Qazaqstan jerin bólshekteýge, avtonomiia qurýǵa múldem bolmaitynyn eskertip, arnaiy sherý uiymdastyrdy. Bul halyq narazylyǵyn kimniń uiymdastyrǵany áli kúnge deiin belgisiz.
1990 jyldardyń basynda bolashaq elordamyz Aqmola qalasy bolyp bekitilgennen keiin Arqa tósine elimizdiń túkpir-túkpirinen turǵyndar kóshe bastady. Sonda elden buryn memlekettik qyzmetpen barǵan bir aǵamyz qaladaǵy qazaqtardyń bar-joǵy 10 paiyzǵa da jetpegenin, qazaq mektebi, balabaqshasy múldem bolmaǵanyn eske alady.
Elimizdiń elordasy Astananyń qurylǵanyna keler jyly 7 shildede 20 jyl tolady. Burynǵy Tselinograd – Aqmola qalasyn iemdengen shaǵyn qala qazir Qazaqstannyń saiasi-ekonomikalyq ortalyǵy – Astana.
Qazaqstan ortalyǵyn Arqa tósine kóshirý ideiasynyń avtory – Prezident N. Nazarbaev. Ol Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary-aq memleket astanasyn aýystyrý bekimine keldi. 1998 jyly 10 maýsym kúni qalanyń el ortalyǵy – Astana bolý merekesi resmi túrde atalyp ótti.
Qalanyń bas josparyn jasaýǵa Elbasy basshylyǵymen álemdik sáýlet óneriniń ataqty sheberleri qatysty. Álemge áigili japon sáýletshisi Kise Kýrokava, qazirgi zamannyń uly sáýletshisi aǵylshyn Norman Foster, italiandyq sheberler – Manfredi Nikoletti men Maksimilian Fýksas Astana qurylysyna qoltańbalaryn qaldyrdy.
Astana osy jyldar ishinde adam tanymastai ózgerdi. Ol – Shyǵys pen Batystyń arhitektýralyq jańalyqtaryn, tarihi bailanysyn, zamanaýi jetistikterdi, filosofiialyq mazmunǵa bai mánerdi boiyna sińirgen eń jas astanalardyń biri.
Qazir Astanada 1 millionnan artyq halyq turady. Onyń basym kópshiligi elimizdiń ár jerinen kelgen memlekettik qyzmetkerler, ulttyq jáne jeke kompaniialardyń ókilderi, halyqaralyq uiymdardyń jetekshileri, stýdentter men qarapaiym jumysshylar. Astanaǵa búginderi mánsap qýyp baratyndarmen salystyrǵanda, jumys isteý úshin, biznes bastaý úshin baratyndardyń sany molaiǵany baiqalady.
Astana – halyqaralyq mańyzdy jiyndardyń, simpoziýmdar men forýmdardyń ordasyna ainaldy. 2011 jyly Astana tórinde EQYU-nyń biregei sammiti ótti. Byltyr EKSPO-2017 kórmesi ashylyp, úsh ai boiy «Bolashaqtyń energiiasy» taqyrybynda halyqaralyq mamandandyrylǵan kórme el nazaryn ózine aýdardy.
Astana – sáýleti men dáýleti jyl sanap kemeldenip kele jatqan qala. Astana mańyna «Jasyl beldeý» jobasy aiasynda úlken orman baǵy ósirilýde. Onda álemniń ár elinen ákelingen aǵashtar otyrǵyzylyp, Astana mańyz jasyl jelekke bóleý josparlanǵan.
Astana – «Báiterek», Aqorda, «Han shatyr», «Dýman», Saltanat saraiy, EKSPO qalashyǵy sekildi ondaǵa biregei sáýletti keshender arqyly ózine eldi bairaidy. Odan bólek sport sarailary, teatrlar, kontsert zaldary, bireegi eskertkishter, álemge tanymal oqý oryndary Astana dańqyn uzaqqa jetkizip otyr.
Astana – elimiz ekonomikasyn órge súirep otyrǵan lokomotiv. Bolashaqta EKSPO qalashyǵyn álemdik ekonomikalyq ortalyqqa ainaldyrý jospary bar. Elimizdiń damý barysyna kóz jibergender bul qalanyń el damýyna qosqan úlesi zor ekenin aitady. Óitkeni, Ońtústiktegi saýda, qyzmet kórsetý, óndiris oshaǵyn ashý qyzmet túrleri Soltústikke jyljydy. Infraqurylym, halyqaralyq qatynas joldary, avtojol men temir jol salynyp, elishilik barys-kelis nyǵaidy. Bul úrdis áli de toqtaǵan joq.
