Máselen:
1. 2016 jyly jalpyulttyq Jer mitingisindegi basty talap: "Jer halyqtyń menshigi! Jer – Anany satpaimyz, jatqa jalǵa bermeimiz!" dedik.
Bul sońy revoliýtsiiaǵa anyq alyp keletin bastama edi.
Endi halyqtyń osy talaby:
"Jer jáne onyń qoinaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúniesi, basqa da tabiǵi resýrstar halyqqa tiesili. Halyq atynan menshik quqyǵyn memleket júzege asyrady" dep, 6-shy baptyń, 3-shi tarmaǵy bolyp Jańa Konstitýtsiiaǵa enetin boldy.
Ata Zańymyzǵa jazylatyn osy bir ǵana sózdiń qudiretinen eshkim, tipti Prezidentterdiń ózi de, keleshekte qazaqtyń alaqandai da jerin sata almaidy. Túsinesiz be? Búkil halyqtyń ruqsaty kerek.
2. Endi kez kezgen halyq qoldaýyna shynaiy ie adam (majoritarlyq júiemen) Májiliske de, Máslihatqa da depýtat bola alatyn jaǵdai týady. Al aýdan, aýyldyq kólemde barlyq depýtat burynǵydai partiialyq emes, tek qana majoritarlyq (turǵyndar tańdaǵan!) júiemen sailanatyn bolady. Konstitýtsiia boiynsha.
Endeshe, burynǵydai emes, óz ýádesin oryndamaǵan depýtatty halyq qaita "keri shaqyryp" alyp, mandatynan aiyrýǵa da bolady: 50-bap, 3-tarmaq; 52-bap, 5-tarmaq, 3-pýnkt.
3. Bizdi 30 jyl boiy sorlatqan, bir-ekeý emes, búkil, jappai ulttyń qanyn ishken Prezident týystary, tipti "jeti atasy bir" jandar da ne bilikke, ne kvazibilikke jolamaityn bolady: "43-bap 3 jáne 4-tarmaqtary".
4. Konstitýtsiialyq Sottyń "qaitqanynyń" ózi ne turady? (23-bap, 2-tarmaq.) Endigi jerde quqyǵy taptalǵan kez kelgen adam Konstitýtsiialyq Sotqa júgine alady.
....
Toqtaiyn. Bolmasa, osylai uzaq kete berýge bolady. Konstitýtsiiaǵa enetin barlyq ózgeristiń tereń máni, saiasi baǵasy bar.
Endi qarańyzdarshy, burynǵy Sovetten shyqqan, tipti bir emes, birneshe ret tóńkeris jasaǵan memleketterdiń ózi mundai igi ózgeristerge jete alǵan joq. Qane, kim aita alady, myna memleket jete aldy dep? Bolsa, aitsyn.
El bolamyz desek, ár nárseniń baǵasyna jete bileiik, aǵaiyn. Bul jerde eshteńeni asyra siltep otyrǵan joqpyn. Tek aqty – aq, qarany – qara dep otyrmyn.
Sebebi sońǵy ýaqytta jelide referendýmǵa bailanysty pármendi qarsylyqtar boi kórsete bastady.
Bul "kryshasynan" aiyrylǵan – "nurklan" men Kremldiń tabanyn jalap baiyǵan toptyń isi. Bul "armiia" ózderiniń birneshe generalynan aiyrylǵanymen, bas qolbasshysysy – Kreml men bizdiń biliktegi orta-tómen býyn shendileri din aman, murty buzylǵan joq. "Qańtar qasireti" osylardyń isi!
Qazir sheteldegi barlyq oppozitsiiasy ókilderi men Nazarbaevtyń týysqandary: Dýbaida jatqany, elde júrgeni bar, bári derlik birigip ketken.
Maqsattary – bilikti qaita basyp alyp, qazaqty – qul, ózderi – Kún bolǵan baiaǵy patshalyq dáýirlerin taǵy ornatý. Qoǵamdaǵy qazirgi kóptegen "qaishylyqtardy" qoldan uiymdastyryp otyrǵan – osylar.
Sondyqtan qazaqqa qazir saq bolmasa, óte qiyn. Qazaq áýlet ókilderiniń arnaiy taratyp jatqan el kúireter joiqyn feik aqparattaryna "toiyp" alyp, jarqyn bolashaqqa jasalynar igi qadamyn ózderi qyrqyp almaýy tiis.
Jarqyn bolashaq – ózgeriste. Halyqty 30 jyl boiy tyrp etkizbegen "temir qalyp" qoldanystaǵy Konstitýtsiiany ózgertý – shyn mánindegi, jańa Qazaqstandy qurýdyń birden-bir múmkindigi.
Engeli turǵan barlyq, túgeldei derlik (!) ózgeristerdiń bári halyqqa óte tiimdi. Muny burys degen adam bolsa, ádepten ozbai, jaqsy pikir almasýǵa shaqyramyn.
Geroihan QYSTAÝBAEV
Avtordyń ruqsatymen basyldy
