Bloomberg agenttiginiń málimetinshe, Qytai jetkizýshileri Reseidiń Ýkrainaǵa qarsy qoldanylyp jatqan soqqy drondaryn qurastyrý úshin qajetti bólshektermen qamtamasyz etýde basty rólge ie, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Agenttik tanysqan qujattarǵa sáikes, 2023 jyly Ýkraina arnaiy qyzmetteri daiyndaǵan esepte Resei drondaryndaǵy sheteldik komponentterdiń 92%-y Qytaida óndirilgeni kórsetilgen. Bul – elektronika, kameralar, qozǵaltqyshtar, antennalar men navigatsiialyq modýlder sekildi mańyzdy bólshekter.
Komponentter Reseige tikelei de, sondai-aq Gonkong, Túrkiia jáne Birikken Arab Ámirlikteri arqyly deldal kompaniialar jelisimen de jetkiziledi. Qytailyq jetkizýshilerdiń qatarynda ózderin tek azamattyq sektorda jumys isteidi dep kórsetetin iri óndirýshiler de bar. Keibiri aýyl sharýashylyǵy tehnikasy nemese aerofototúsirilimge arnalǵan qural retinde búrkemelep, áskeri maqsattaǵy jabdyqty Reseige jóneltip otyrǵan.
Esepte drondardy Reseidegi óndiris oshaqtary – Tatarstan men Ijevsk qalalaryndaǵy kásiporyndarda jinap jatqany aitylǵan. Qurastyrý jumystary Iran litsenziiasy boiynsha (Shahed/Geran úlgileri) jáne jergilikti ázirlemeler negizinde júzege asyrylýda.
Qujatta atalǵan málimetter ushyrylǵan jáne atyp túsirilgen drondardy taldaý, logistikalyq qujattar men qarjylyq operatsiialar negizinde jinalǵan. Onda naqty qytailyq kompaniialar men jetkizý kólemderi, birneshe million dollarlyq kelisimsharttar kórsetilgen. Qytailyq bólshekterdi qoldaný Reseige dron óndirisin jolǵa qoiýǵa, nysanany dál anyqtaýdy jaqsartýǵa jáne radioelektrondyq qarsy is-qimyl jaǵdaiyna beiimdelgen qurylǵylardy jasaýǵa múmkindik bergen.
AQSh pen odaqtastary bul derekter aiasynda eksporttyq baqylaýdy kúsheitýdi qarastyrýda, alaida sanktsiialardy ainalyp ótý úshin úshinshi elder arqyly júretin tetikterdiń áli de osal tus bolyp otyrǵanyn moiyndaidy. Qytai áskeri kómek kórsetip otyrǵanyn resmi túrde joqqa shyǵarǵanymen, qos maqsattaǵy (áskeri jáne azamattyq) tehnologiialyq ónimderdi eksporttaýdy belsendi túrde jalǵastyryp otyr.
7 shildede Ýkraina Qorǵanys ministrligine qarasty Bas barlaý basqarmasy «shahed» tipindegi drondarda Qytaida jasalǵan elektrondyq komponentterdiń úlesi 60–65%-ǵa jetkenin habarlady.
Al 7 maýsymda Ýkraina Qarýly kúshteri Áýe kúshteri basqarmasynyń ókili Iýrii Ignat Resei dron óndirisin aitarlyqtai arttyryp, bir túnde Ýkrainaǵa shamamen 500 ushqyshsyz ushý qurylǵysyn ushyryp jatqanyn málimdegen.
