«QazUÝ stýdenti oqýy tiis 100 kitap» jobasy iske asýda
Táýelsiz elimizde jastardyń bilimdi urpaq qataryna qosylýyna, memleketimizdi odan ári damytýǵa úles qosýyna bar múmkindik jasalǵan. Máselen,aldyńǵy qatarly oqý oryndarynyń biri sanalatyn ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetinde osydan birneshe jyl buryn basshylyq quramnyń bastamasymen «100 kitap» jobasy qolǵa alynǵan bolatyn jáne QazUÝ stýdenti oqýǵa tiis úzdik otandyq jáne álemdik klassikterdiń shyǵarmalary tańdalyp, tizimi jasaldy. Jobanyń negizgi maqsaty – jastardy kitap oqýǵa tartý arqyly stýdentterdiń mádeni jáne bilim deńgeiin kóterý. Úlken izdenisti talap etetin joba áli kúnge deiin ózekti bolyp otyr.
Qara shańyraq "QazUÝ-dyń stýdenti oqýǵa tiis 100 kitap jobasy"aiasynda Turaqty damý maqsattarynyń ishindegi 4-maqsat: «Barlyǵyna sapaly bilim» ekenin eskere otyra ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń zań fakýlteti azamattyq quqyq jáne azamattyq is júrgizý, eńbek quqyǵy kafedrasynyń 1 kýrs magistranttarymen eki topqa bólinip baiqaý ótkizdik.Baiqaý barysynda stýdentter kóp oqyǵan,kópti biledi degen ustanymdy aityp ótti.Shara 100 kitap tóńireginde bolǵandyqtan birinshi top S.Seifýllinniń «Tar jol,taiǵaq keshý» roman-essesin,ekinshi top B.Soqpaqbaevtyń «Ólgender qaityp kelmeidi» shyǵarmalaryn taldaýdy jón sanadyq.
Dáýir uranyna sáikes qazaq topyraǵynda tarihi-revoliýtsiialyq taqyrypqa barǵan tuńǵysh roman- «Tar jol, taiǵaq keshý». Shyǵarma 1916–1919 jyldardyń oqiǵalaryn qamtidy. «Tar jol, taiǵaq keshý» – eń aldymen tarihi, ádebi fakt jáne kórkem mátin. Romanda ainalada ótip jatqan oqiǵa, qubylystardy tereń qýatpen beineleitin áserli joldar jii kezdesedi. Birinde avtor – qaharman halyq basyna túsken aýyrtpalyqqa kúńirenedi, birinde ideologiialyq qarsylastaryna ashynady nemese óziniń, dostarynyń qatelikterine kúiinedi, buqaranyń ańqaý, nadandyǵyna ashýlanady. Tutqynda jatqanda kórgen azap-taýqimetterin eske túsirip,qamyǵady, qiyn-qystaqtan halyqpen birge shyǵar jol izdep alǵa talpynady.
Berdibek Soqpaqbaevtyń «Ólgender qaityp kelmeidi» romany soǵys jyldaryndaǵy qazaq halqynyń aýyr turmys-tirshiligin, bastan keshken azaly kúnderin sýretteitin shyǵarma. Úsh bólimnen turatyn shyǵarmany avtor birinshi dápter, ekinshi dápter, úshinshi dápter dep ataǵan.Romannyń basty keiipkeri – Erkin Mamyrbaev esimdi 15-16 jas shamasyndaǵy bozbala. Oqiǵa Erkin arqyly baiandalyp, bolǵan jaittarǵa Erkinniń kózqarasymen baǵa beriledi. Erkinniń shyǵarmadaǵy obrazy aqkóńil, qarapaiym, shynshyl, namysshyl qazaqtyń qara domalaq balasy. Romandy taldaý arqyly biz naǵyz qazaqqa tán aqkóńil beineni kórdik.Romanda shielinisip jatqan belgili oqiǵa joq, bul shyǵarma bir adamnyń ómirbaiany desem qate bolmas. Bozbala kúnnen bastap, otyzynda orda buzar shaqqa deiin baiandalyp jazylǵan shyǵarma. Kimdi de bolsa qyzyǵyna bólep, túigizer, jetkizer oiy bar avtordyń men degen shyǵarmalarynyń biregeii.Bir sózben aitqanda, qazaq ádebietiniń shoqtyǵy biik shyǵarmalar qataryna jatady.
Stýdentter júz kitapty oqyǵan kezde sanasy jetilip,túisigi keńeiedi. Tarihty, dástúrdi biledi.Adami qarym-qatynastarǵa qanyq bolady.Sonyń arqasynda olar tolysyp, jetilip bir jaqsy deńgeige kóteriledi. Sondyqtan tórt jylda kemi júz kitap oqyp shyqsa keiin ary qaraiǵy ómirine azyq bolady. Jaqsylyqqa bastaityn eń izgi qural osy – kitap.
Zabih Sh.A
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti azamattyq quqyq jáne azamattyq is júrgizý,eńbek quqyǵy kafedrasynyń dotsenti,zań ǵylymdarynyń doktory
Abaideldinov T.M
ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń zań fakýlteti azamattyq quqyq jáne azamattyq is júrgizý, eńbek quqyǵy kafedrasynyń oqytýshysy,z.ǵ.k
