QazUÝ ǵalymdary antivirýstyq tabiǵi qospa shyǵara bastady
Antivirýstyq qospa qazirgi tańdaǵy túrli virýstyq infektsiialar men basqa da aýrýlardyń taralýyn azaitý men joiýǵa arnalǵan. Álem boiynsha qalyptasqan búgingi kúrdeli jaǵdaida atalmysh jobanyń asa ózekti ári der kezinde júzege asyrylyp otyrǵany daýsyz. Qazaq jerinde ósetin dárilik ósimdikterden turatyn qospa quramy jaǵynan taza ári tabiǵi otandyq ónim bolyp tabylady. Ony daiarlaýda negizinen jalbyz, qalampyr, túimedaq jáne qyzylmiia ósimdikteri paidalanylǵan.
«Tabiǵi qospa tumaý jáne jedel respiratorlyq virýstyq infektsiia kezinde asqyný qaýpin azaityp, saýyǵýdy jedeldetedi. Aýrýǵa qarsy aǵzanyń qorǵanys qabiletin kúsheitedi. Ókpeniń jumysyn jaqsartyp, jóteldi toqtatady» deidi joba avtory, QazUÝ janyndaǵy Dárilik ósimdikter ortalyǵynyń direktory Janar Jeńis. Onyń aitýynsha, 30-dan asa naýqas paidalanyp, aiyǵyp shyqqan qospanyń tolyq emdelý kýrsy 15 kúndi quraidy.
Jobany keń kólemde júzege asyrý shikizat negizindegi jańa farmatsevtikalyq ónimderdi shyǵarýda negiz bolyp tabylatyn mýlti-tabiǵi qospa – tumaýǵa jáne asqynǵan respiratorlyq virýstyq infektsiialarǵa qarsy biobelsendi quramdy alýǵa múmkindik beredi. Bul óz kezeginde elimizge shetten importtalatyn dárilik ónimderdiń sanyn azaitýǵa jol ashpaq.
Jobany ázirleýshiler etnobotanika, dástúrli meditsina, fitohimiia, dárilik ósimdikter himiiasy, farmakognoziia jáne ósimdikter ekologiiasy salasyndaǵy zertteýlerdi qarjylandyrýdyń qoǵam saýlyǵy úshin ómirlik mańyzy zor ekendigin alǵa tartyp otyr. Bul sharalar barsha adamzatty qazirgi jáne bolashaqtaǵy pandemiialardan qorǵaý úshin qajet.
Aita keterligi, 2020 jyly professor Jeńis Janardyń jetekshiligimen «COVID-19-ǵa qarsy taǵamdyq qospalardyń áleýetti formýlasyn ázirleý» jobasy «Ǵylym qory» AQ bastamasymen uiymdastyrylǵan «Stop-Koronavirýs» onlain baiqaýynyń aqtyq máresinem ótken bolatyn. Al «Adamdarda ARVI taralýyn basatyn mýlti-tabiǵi qospa» jobasy 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan ǵylymi jáne ǵylymi-tehnikalyq jobalar boiynsha irgeli jáne qoldanbaly ǵylymi zertteýlerdi granttyq qarjylandyrý baiqaýyna usynylyp otyr.
Ýniversitettegi atalmysh ortalyqta emdik shópterdiń qasietterin zertteý jumystary birneshe jyldan beri júrgizilip keledi. 2019 jyldyń qarasha aiynda QazUÝ Qytai Ǵylym akademiiasynyń Sintszian fizika-himiialyq tehnikalyq institýtymen birlese Qazaqstan-Qytai dárilik zattar zerthanasyn ashyp, búginde onda ýniversitet ǵalymdary elimizde dárilik ósimdikterge bai preparattardy óndirý tehnologiiasyn damytýǵa úles qosýda.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti
