Qytaida tarap ketken úkimettik qujattarda qazaqstandyqtar týraly da derekter júr. Bul týraly sheteldik BAQ-tar habarlady, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jariia bolyp ketken qujattarda qytailyq I-Soon kiberqaýipsizdik kompaniiasy ázirlegen jáne búkil álemdegi áleýmettik media platformalaryna, telekommýnikatsiialyq kompaniialarǵa jáne basqa uiymdarǵa baǵyttalǵan shpiondyq baǵdarlamalar talqyǵa túsken. Zertteýshiler bul operatsiialardy Qytai úkimeti uiymdastyrdy dep kúdiktenip otyr.
Belgisiz bireýler GitHub saitynda Qytai úkimetiniń kóptegen qujatyn jariia etip jibergen. Olar Qytaidyń I-Soon ázirlegen shpiondyq baǵdarlamany paidalanyp shabýyldaityn kiberoperatsiialardy júrgizip jatqanyn kórsetedi deidi taivandyq qaýip-qaterdi zertteýshileri.
Zertteýshiniń aitýynsha, keibir baǵdarlamalarda X jelisindegi paidalanýshynyń elektrondyq poshta mekenjaiy men telefon nómirin alýǵa, naqty ýaqytta monitoring júrgizýge, kez kelgen adamnyń atynan tvitter jazýǵa jáne jeke habarlamalardy oqýǵa múmkindik beretin arnaiy fýnktsiialar bar.
Sondai-aq, aram oily adamdar naqty ýaqyt rejiminde apparattyq aqparat, GPS derekteri, kontaktiler, media faildar jáne aýdio jazbalar siiaqty ártúrli qupiia aqparatty ala otyryp, Android jáne iOS qurylǵylaryna shabýyl jasai alýy múmkin.
Tarap ketken derekterde Qazaqstanda jumys isteitin birneshe bailanys operatorlarynyń qupiia derekteri de bar.
