Sátbaev ýnıversıteti janyndaǵy Fızıka-tehnıkalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bazasynda iske qosylǵan kún panelderin óndiretin tájirıbelik-ónerkásiptik jeliniń alǵashqy nátıjeleri qorytyndylandy. «TehnoGrýppServıs» kompanıasymen birlesip júzege asqan bul joba jylyna 150 megavattqa deıin qýaty bar kún modýlderin shyǵarýǵa múmkindik beredi. Ótken jyly atalǵan óndiris Qazaqstannyń jańartylatyn energıa kózderin damytý men tehnologıalyq táýelsizdigin nyǵaıtý jolyndaǵy mańyzdy bastamalardyń birine aınaldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Instıtýt ǵalymdarynyń eńbegi nátıjesinde qazaqstandyq tutynýshylar otandyq óndiriste jasalǵan, tıimdiligi joǵary, turaqty qýat beretin jáne elimizdiń klımattyq erekshelikterine beıimdelgen zamanaýı kún panelderin paıdalaný múmkindigine ıe boldy. Uzaq merzimge eseptelgen bul panelder búginde elimizdegi birqatar óndiris oryndarynda tabysty qoldanylyp keledi. Sonymen qatar qoljetimdi baǵasy men senimdiligi olardy tek zaýyt-fabrıkalar úshin ǵana emes, jeke turǵyn úıler úshin de tıimdi sheshimge aınaldyrady.
Fızıka-tehnıkalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýty Qazaqstanda alǵashqylardyń biri bolyp geteroótkeldi fotoelementter salasynda ǵylymı zertteýler júrgizip, jańa tehnologıalyq sheshimder ázirleýge kiristi. Kvanttyq fızıka men zamanaýı nanotehnologıalarǵa negizdelgen bul baǵytta ǵalymdar jıyrma jyl boıy Germanıa men Reseıdiń ozyq tájirıbesin meńgerdi. Sonyń nátıjesinde Tunnel Oxide Passivated Contact (TopCon) jáne Heterojunction Technology (HIT) tehnologıalary boıynsha kún panelderin óndiretin otandyq alǵashqy ázirleýshilerdiń qatarynan kórindi. Bul tásilder kún elementteriniń energıa óndirý tıimdiligin edáýir arttyrýǵa jol ashady.
Jobaǵa qatysýshy ǵalymdar qol jetkizgen jetistiktermen shektelip qalmaıtynyn atap ótedi.
«Biz ǵalym retinde bul tehnologıalardy únemi jetildirip, olardyń senimdiligin arttyrýǵa jáne qazaqstandyq tutynýshylardyń suranysyna saı bolýyna kúsh salyp kelemiz. Sonymen birge kún energetıkasyna arnalǵan perovskıttik tehnologıalar men vanadı negizindegi akýmýlátorlar baǵytynda da jumys júrgizip jatyrmyz. Munyń bári jańartylatyn energıa kózderin damytýǵa baǵyttalǵan ortaq úrdistiń bir bóligi», – dedi joba jetekshisi, ǵalym Nıkolaı Chýchvaga.
Joba negizinen ishki naryqtyń suranysyn qamtamasyz etýge jáne kún radıasıasy joǵary óńirlerdiń qajettilikterine baǵyttalǵan. Jergilikti óndiristiń damýy ımportqa táýeldilikti azaıtyp qana qoımaı, joǵary tehnologıaly otandyq ónimge degen senimdi kúsheıtedi. Ásirese panelderdiń elimizdiń klımatyna beıimdiligine, energıa tıimdiligi men uzaq qyzmet etýine aıryqsha mán beriledi.
Ótken jyldyń nátıjelerin saralaı otyryp, ınstıtýt ujymy kún energetıkasy búginde turaqty damýdyń jáne bolashaqqa degen senimniń nyshanyna aınalyp kele jatqanyn atap ótedi. Nanotehnologıalar men ozyq ınjenerlik sheshimder naqty jobalar arqyly qoǵam ıgiligine qyzmet etip, energetıkalyq qaýipsizdikti arttyrýda jáne el ekonomıkasy úshin jańa múmkindikter ashady. Sátbaev ýnıversıteti ǵalymdary men ınjenerleriniń eńbegi aldaǵy ýaqytta da Qazaqstannyń ǵylymı áleýetin kúsheıtip, ornyqty bolashaq jolynda jańartylatyn energıa kózderin keńinen qoldanýǵa serpin beredi.
