Sátbaev ýniversiteti janyndaǵy Fizika-tehnikalyq ǵylymi-zertteý institýtynyń bazasynda iske qosylǵan kún panelderin óndiretin tájiribelik-ónerkásiptik jeliniń alǵashqy nátijeleri qorytyndylandy. «TehnoGrýppServis» kompaniiasymen birlesip júzege asqan bul joba jylyna 150 megavattqa deiin qýaty bar kún modýlderin shyǵarýǵa múmkindik beredi. Ótken jyly atalǵan óndiris Qazaqstannyń jańartylatyn energiia kózderin damytý men tehnologiialyq táýelsizdigin nyǵaitý jolyndaǵy mańyzdy bastamalardyń birine ainaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Institýt ǵalymdarynyń eńbegi nátijesinde qazaqstandyq tutynýshylar otandyq óndiriste jasalǵan, tiimdiligi joǵary, turaqty qýat beretin jáne elimizdiń klimattyq erekshelikterine beiimdelgen zamanaýi kún panelderin paidalaný múmkindigine ie boldy. Uzaq merzimge eseptelgen bul panelder búginde elimizdegi birqatar óndiris oryndarynda tabysty qoldanylyp keledi. Sonymen qatar qoljetimdi baǵasy men senimdiligi olardy tek zaýyt-fabrikalar úshin ǵana emes, jeke turǵyn úiler úshin de tiimdi sheshimge ainaldyrady.
Fizika-tehnikalyq ǵylymi-zertteý institýty Qazaqstanda alǵashqylardyń biri bolyp geteroótkeldi fotoelementter salasynda ǵylymi zertteýler júrgizip, jańa tehnologiialyq sheshimder ázirleýge kiristi. Kvanttyq fizika men zamanaýi nanotehnologiialarǵa negizdelgen bul baǵytta ǵalymdar jiyrma jyl boiy Germaniia men Reseidiń ozyq tájiribesin meńgerdi. Sonyń nátijesinde Tunnel Oxide Passivated Contact (TopCon) jáne Heterojunction Technology (HIT) tehnologiialary boiynsha kún panelderin óndiretin otandyq alǵashqy ázirleýshilerdiń qatarynan kórindi. Bul tásilder kún elementteriniń energiia óndirý tiimdiligin edáýir arttyrýǵa jol ashady.
Jobaǵa qatysýshy ǵalymdar qol jetkizgen jetistiktermen shektelip qalmaitynyn atap ótedi.
«Biz ǵalym retinde bul tehnologiialardy únemi jetildirip, olardyń senimdiligin arttyrýǵa jáne qazaqstandyq tutynýshylardyń suranysyna sai bolýyna kúsh salyp kelemiz. Sonymen birge kún energetikasyna arnalǵan perovskittik tehnologiialar men vanadii negizindegi akkýmýliatorlar baǵytynda da jumys júrgizip jatyrmyz. Munyń bári jańartylatyn energiia kózderin damytýǵa baǵyttalǵan ortaq úrdistiń bir bóligi», – dedi joba jetekshisi, ǵalym Nikolai Chýchvaga.
Joba negizinen ishki naryqtyń suranysyn qamtamasyz etýge jáne kún radiatsiiasy joǵary óńirlerdiń qajettilikterine baǵyttalǵan. Jergilikti óndiristiń damýy importqa táýeldilikti azaityp qana qoimai, joǵary tehnologiialy otandyq ónimge degen senimdi kúsheitedi. Ásirese panelderdiń elimizdiń klimatyna beiimdiligine, energiia tiimdiligi men uzaq qyzmet etýine airyqsha mán beriledi.
Ótken jyldyń nátijelerin saralai otyryp, institýt ujymy kún energetikasy búginde turaqty damýdyń jáne bolashaqqa degen senimniń nyshanyna ainalyp kele jatqanyn atap ótedi. Nanotehnologiialar men ozyq injenerlik sheshimder naqty jobalar arqyly qoǵam igiligine qyzmet etip, energetikalyq qaýipsizdikti arttyrýda jáne el ekonomikasy úshin jańa múmkindikter ashady. Sátbaev ýniversiteti ǵalymdary men injenerleriniń eńbegi aldaǵy ýaqytta da Qazaqstannyń ǵylymi áleýetin kúsheitip, ornyqty bolashaq jolynda jańartylatyn energiia kózderin keńinen qoldanýǵa serpin beredi.
