2026 jylǵy 21 qazannan bastap Qazaqstanda mindetti avtosaqtandyrý boiynsha ótemaqy qolma-qol berilmeidi. Saqtandyrý kompaniialary aqshany tek zardap shekken adamnyń bank shotyna aýdarady. Jańa talap jol apatynan zardap shekken júrgizýshilerge, jolaýshylar men jaiaý júrginshilerge de qatysty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Zańgerlik keńesshi Arys Danagatovtyń túsindirýinshe, ótemaqy alý úshin azamat ótinishinde óz atyna ashylǵan bank shotynyń nemese bank kartasynyń derekterin kórsetýi kerek. Aqshany aýdarý jáne shotqa túsirý úshin alynatyn komissiiany saqtandyrý kompaniiasy tóleýge mindetti. Bul shyǵyndardy azamatqa tiesili ótemaqydan ustap qalýǵa bolmaidy, dep jazady Qazaqparat.
Bul talap kólik ieleriniń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin mindetti saqtandyrýǵa qatysty. Al erikti saqtandyrý túrleri boiynsha tólem tártibi burynǵydai kelisimshartta belgilenedi.
Nelikten tólem tártibi ózgeredi?
Buǵan deiin jol apatynan zardap shekkender ótemaqyny qolma-qol nemese bank shoty arqyly ala alatyn. Sondai-aq jazbasha ótinish ne senimhat negizinde aqshany kólikti jóndeitin uiymǵa tikelei aýdarýǵa múmkindik bolǵan. Endi bul tártip ózgeredi. Arys Danagatovtyń aitýynsha, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi qolma-qol esep aiyrysý kezinde aqshanyń bir bóligin deldaldar iemdenip ketýi múmkin ekenin alǵa tartady. Al bank arqyly aýdarylǵan tólemniń izi saqtalady ári qarajattyń naqty kimge túskenin tekserýge bolady.
Degenmen zańger jańa tártip saqtandyrý kompaniialary men klientter arasyndaǵy barlyq daýdy sheshe almaitynyn atap ótti. Kelispeýshilikter kóbine keltirilgen zalaldy baǵalaýǵa, ótemaqy mólsherine, tólemnen bas tartýǵa jáne aqshany ýaqytynda aýdarmaýǵa bailanysty týyndaidy.
Saqtandyrý aqshasy qansha kúnde túsedi?
Jańa talaptar ótemaqy tóleý merzimin ózgertpeidi. Zańger túsindirgen merzimder mynadai: 15 jumys kúni – saqtandyrý kompaniiasy qajetti qujattardyń tolyq toptamasyn alǵannan keiingi jalpy tólem merzimi.
7 jumys kúni – birneshe adamnyń múlki zardap shekken jaǵdaida, barlyq jábirlenýshiden qujattar alynǵan soń tólemdi bastaý merzimi. Bul rette alǵashqy ótinish berilgen kúnnen bastap 15 kúntizbelik kúnnen keshiktirmeý kerek. 7 jumys kúni – zardap shekken adam kináli júrgizýshiniń saqtandyrýshysyna emes, óziniń saqtandyrý kompaniiasyna júgingen kezde qoldanylatyn tikelei retteý tártibindegi merzim.
Qarajatty bank arqyly aýdarý sheshim qabyldanǵannan keiin aqshanyń túsý ýaqytyn qysqartýy múmkin. Alaida kútý ýaqytynyń basym bóligi zalaldy baǵalaýǵa, qujat jinaýǵa jáne qajetti rásimderden ótýge ketedi.
Ótemaqy az tólense, ne isteý kerek?
Eger saqtandyrý kompaniiasy tiesili somadan az aqsha aýdarsa nemese komissiiany ótemaqydan ustap qalsa, zańger birneshe qadam jasaýdy usynady:
- Saqtandyrý kompaniiasynan tólemniń tolyq esebin suratý.
- Bank kóshirmesin alyp, shotqa naqty qansha aqsha túskenin tekserý.
- Jetispeitin somany aýdarýdy talap etip, saqtandyrýshyǵa jazbasha shaǵym joldaý. Mysaly, talapty oryndaýǵa 10 kúntizbelik kún berýge bolady.
- Eger komissiiany bank ustasa, aqshany qaitarý týraly sol qarjy uiymyna bólek ótinish berý.
Tólem keshikse, qandai shara qoldanýǵa bolady?
Zańgerdiń málimetinshe, saqtandyrý kompaniiasy belgilengen merzimdi buzsa, zardap shekken adam Qazaqstan Respýblikasy Azamattyq kodeksiniń 353-babyna sáikes turaqsyzdyq aiybyn talap ete alady. Onyń túsindirýi boiynsha, esepteý kezinde qoldanylatyn mólsherleme jyldyq 27 paiyzdy quraidy.
Eger saqtandyrý kompaniiasy shaǵymǵa jaýap bermese nemese zańbuzýshylyqty joimasa, azamat Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine e-Otinish platformasy nemese vedomstvonyń onlain-qabyldaý bólmesi arqyly shaǵymdana alady. Agenttik saqtandyrýshynyń áreketin tekserip, negiz bolsa, jaýapkershilikke tartý sharalaryn qoldana alady.
Al ótemaqy mólsherine qatysty daý sheshilmese, sotqa júginýge bolady. Talap aryzda tólenbegen somany, turaqsyzdyq aiybyn jáne sot shyǵyndaryn óteýdi talap etýge ruqsat etiledi. Bul úshin jol-kólik oqiǵasyna qatysty qujattardy, saqtandyrý tóleminiń esebin jáne talapty rastaityn ózge de materialdardy saqtap qoiǵan jón.
