Elimizde tegin zańgerlik qyzmetterdiń birqatary bar. Zań konsýltatsiiasy túrindegi memleket kepildik bergen zań kómegi kelesi sanattaǵy azamattarǵa kórsetiledi:
- Aliment óndirý, zeinetaqy men járdemaqy taǵaiyndaý, ońaltý, bosqyn nemese kandidattyq mártebesin alý máseleleri boiynsha jeke tulǵalar, sondai-aq ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan kámeletke tolmaǵandar;
- Jynystyq zorlyq-zombylyqtyń, adam saýdasynyń, terrorizm aktileriniń nemese azaptaýlardyń qurbandary – olardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qamtamasyz etý jáne qorǵaý máseleleri boiynsha;
- Asyraýshysynyń qaitys bolýynan keltirilgen ziiandy óteý máseleleri boiynsha jeke tulǵalar;
- Eńbek nemese qylmystyq quqyq buzýshylyq saldarynan densaýlyǵyna keltirilgen ziiandy óteý máseleleri boiynsha jeke tulǵalar;
- Uly Otan soǵysynyń qatysýshylary, jeńildikteri boiynsha olarǵa teńestirilgen adamdar, basqa memleketterdiń aýmaǵyndaǵy soǵys qimyldarynyń ardagerleri, merzimdi áskeri qyzmetshiler, birinshi jáne ekinshi toptaǵy múgedekter, jasy boiynsha zeinetkerler – kásipkerlik qyzmetpen bailanysty emes máseleler boiynsha;
- Kóp balaly otbasylar - kásipkerlik qyzmetpen bailanysty emes máseleler boiynsha;
- Jan basyna shaqqandaǵy tabysy turǵylyqty jeri boiynsha belgilengen kedeilik sheginen tómen tabysy az jeke tulǵalar (otbasylar) - kásipkerlik qyzmetpen bailanysty emes máseleler boiynsha.
Sotta tegin qorǵaý jáne ókildik etý
Memleket sondai-aq sottarda, qylmystyq qýdalaý organdarynda, memlekettik jáne memlekettik emes uiymdarda tegin quqyqtyq qorǵaýdy jáne ókildik etýdi qamtamasyz etedi:
- Ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan adamdar;
- azamattyq sot isin júrgizýdegi talapkerler men jaýapkerler, sondai-aq ákimshilik sottardaǵy talapker; • qylmystyq ister boiynsha kúdiktiler, aiyptalýshylar, sottalýshylar, sottalǵandar, aqtalǵandar jáne jábirlenýshiler.
Memleket kepildik bergen zań kómegin alýǵa quqyǵy bar azamattar turǵylyqty jerine nemese ornalasqan aimaǵyna qaramastan júgine alady. Olardyń zańdy ókili de quqyqtyq kómek kórsetý týraly ótinish bere alady.
Keibir sanattaǵy azamattar memlekettik baj tóleýden bosatyldy
Qazaqstan Respýblikasynyń Salyq kodeksiniń 617-babyna sáikes, notariattyq áreketter úshin memlekettik baj tóleýden bosatylǵandar:
- Memleketke múlikti muraǵa qaldyrý nemese syiǵa tartý týraly ósiet rásimdeitin jeke tulǵalar.
- Memlekettik mekemeler, eger olar memleketke mura quqyǵyn rastaityn qujattar alatyn bolsa.
- Belgili bir sanattaǵy muragerler:
- Qazaqstan Respýblikasyn qorǵaý kezinde nemese memlekettik, qoǵamdyq mindetterdi oryndaý barysynda, sondai-aq adam ómirin qutqarý, memlekettik múlikti jáne quqyqtyq tártipti saqtaý kezinde qaza tapqan azamattardyń muragerleri.
- Mura qaldyrýshy azamatpen keminde úsh jyl birge turyp, muraǵa qalǵan turǵyn úide turýyn jalǵastyryp jatqan tulǵalar.
- Saqtandyrý sharttary boiynsha tólemder, memlekettik qaryz obligatsiialary, eńbek aqy, avtorlyq quqyqtar jáne ónertabystarǵa bailanysty syiaqylardy muraǵa alatyndar.
- Aqtalǵan azamattardyń muragerleri.
- Uly Otan soǵysynyń ardagerleri men múgedekteri, sondai-aq Keńes Odaǵynyń ordenderi men medaldarymen marapattalǵan tyl eńbekkerleri.
- Múgedekter, sonyń ishinde múmkindigi shekteýli balanyń ata-anasynyń biri.
- Oralmandar, Qazaqstan azamattyǵyn alý máselelerine qatysty.
- Kópbalaly analar, «Altyn alqa», «Kúmis alqa» iegerleri jáne «Batyr ana» ataǵy barlar.
- Psihikalyq aýrýlary bar azamattar, eger olar Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasyna sáikes qorǵanshylyqta bolsa.
- Jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar, 18 jasqa tolǵanǵa deiin.
Sonymen qatar, «Qazaqstan múgedekteriniń erikti qoǵamy» odaǵy, «Qazaq sańyraýlar jáne zaǵiptar qoǵamy» jáne olardyń óndiristik kásiporyndary barlyq notariattyq áreketter úshin memlekettik baj tóleýden bosatylǵan.
Jekemenshik notariýstar kórsetetin qosymsha jeńildikter
«Notariat týraly» zańǵa sáikes, notariýstar kelesi azamattarǵa quqyqtyq jáne tehnikalyq qyzmetter úshin tólemnen bosatý múmkindigin beredi:
- Eger jeke nemese zańdy tulǵa notarialdyq kýálandyrýǵa jatatyn qujat jobasyn ózi daiyndasa.
- Meditsinalyq-áleýmettik mekemelerde turatyn qarttar men múgedekter.
- Jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar.
- 1 jáne 2-toptaǵy múgedekter.
- Zeinet jasyna jetken azamattar.
Advokat Evgenii Iavorskiidiń aitýynsha, jeńildikter tek ótinish berýshiniń tikelei ózine qatysty qujattarǵa ǵana qoldanylady. Eger, mysaly, múgedektigi bar adam notariýsqa zańdy tulǵanyń qujattaryn kýálandyrý nemese basqa bireýge qatysty qujattardy rásimdeý úshin júginse, bul jeńildikter qoldanylmaidy.
