Sarapshylar Qazaqstanda Qytai aqshasy iýanǵa degen suranys kúrt artqanyn aitady. Ótken jyldyń boiynda tek bir aida ǵana suranys bolmaǵan, al qalǵan kezderi kópshilik iýandy jaqsy paidalanǵan. Osyny tsifrmen ekshep kórsetken Finprom.kz sarapshylary óz qorytyndylarynda munyń saldaryna da toqtalady, dep jazady Dalanews.kz.
Elimizdegi aqsha aiyrbastaý oryndaryndaǵy Qytai iýanynyń taza saýda-sattyq kólemi 2024 jylǵy qarashada 124 mln teńgeni qurap, ótken aimen salystyrǵanda 19,4%-ǵa az, al 2023 jylǵy qarashadan eki ese az boldy. Muny Finprom.kz sarapshylary basa atap kórsetedi. Sarapshylardyń málimetteri boiynsha, 2024 jyly qytai valiýtasynyń "taza" satylymynyń eń úlken ailyq kólemi maýsym aiynda (276,1 mln teńge), al eń azy shildede (5,1 mln teńge) tirkelgen. 2024 jyly iýannyń taza satylymy boiynsha teris kórsetkish tek sáýir aiynda ǵana baiqaldy: - 31,1 mln teńge.
2024 jyldyń qańtar–qarasha ailarynda Qytai iýandarynyń taza satylym kólemi 1,3 mlrd teńgeden asyp, 2023 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda birden 39,6%-ǵa artqan. Aita ketý kerek, ai saiynǵy aýytqýlarǵa qaramastan, tutastai alǵanda, Qazaqstan halqynyń iýanǵa degen suranysy úshinshi jyl qatarynan ósip keledi. Qytailyq iýan Qazaqstannyń 20 óńiriniń 17-sinde jaqsy satylǵan. Eń joǵary kórsetkishter Almaty (547,4 mln tg) men Astanada (400,3 mln tg). Qaraǵandy oblysynda da aitarlyqtai kólem satylǵan: 126,9 mln teńgeniń.
Iýannyń taza satylymynyń teris kólemi Jetisý oblysynda (- 6,3 mln teńge), Shymkentte (- 5,8 mln teńge) jáne Túrkistan oblysynda (- 400 myń teńge) tirkeldi.
Iýannyń resmi aiyrbas baǵamy 2024 jylǵy jeltoqsanda ortasha eseppen 71,38 teńgeni qurady, bul - eń joǵary mánderdiń biri, tek 2022 jylǵy naýryzdaǵy kórsetkishten keiin, ol kezde aspan asty eli aqshasynyń quny ortasha eseppen 78,44 teńgege jetti.
Aldyńǵy aimen salystyrǵanda iýan baǵamy 3,9%-ǵa, al 2023 jylǵy jeltoqsanmen salystyrǵanda 11,4%-ǵa ósti. 2024 jyldyń VI toqsanynda iýannyń ortasha baǵamy 69,55 teńgeni qurap, osy toqsan ishinde 4,4%-ǵa ósti. Eń tómengi baǵam iýan úshin 61,82 teńge, ol II toqsanda tirkeldi. Ol 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha bir jyldaǵy ortasha baǵamnyń 65,25 teńge bolyp qalyptasýyna yqpal etti, al 2023 jylmen salystyrǵanda 1,3%-ǵa joǵary, biraq 2021 jáne 2022 jyldarmen salystyrǵanda tómen.
Aita keteiik, iýan baǵamynyń ósýi 2025 jyly da jalǵasyn tapty: jyl basynan beri kórsetkish aǵymdaǵy jyldyń 14 qańtarynda 71,94 teńgeden 72,08 teńgege deiin ósti.
"Bul ótken jyly úlken suranysqa ie bolǵan Qytai avtomobilderi, sondai-aq bastapqy baǵalary iýanmen belgilenetin qytailyq marketpleisterdegi taýarlardyń qunyna áser etýi múmkin (qymbattaý turǵysynda). Esterińizge sala keteiik, Qazaqstanda onlain-saýda kólemi tórt jylda bes esege ósip, 2024 jyly 3 trln teńgege jetti, al 2029 jylǵa qarai ol 9 trln teńgeden asady dep boljanýda. Sonymen qatar, qytailyq marketpleister QR-da tek jeke tulǵalar arasynda ǵana emes, sonymen birge keiinnen taýaryn otandyq onlain alańdarda satatyn "kóterme saýdamen" ainalysatyndar ishinde de keńinen tanymal", - deidi Finprom.kz sarapshylary.
2024 jyly 9 jeltoqsanda saitymyzda "Bir aida otandyq bankter arasynda iýan saýdasynyń kólemi 133 esege ósken" degen maqala jariialandy. Onda birjadan tys naryqta rezident bankter arasynda Qytai valiýtasymen saýda-sattyqtyń qalyptan tys joǵary kólemi jyl basynan beri úshinshi ret tirkelip otyrǵany aitylady.
