Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti IýNESKO jáne ISESKO aıasynda mádenı murany saqtaý jáne ilgeriletýdiń 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn bekitti. Tıisti qaýlyǵa Premer-mınıstr Oljas Bektenov qol qoıdy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Josparda tarıhı jáne mádenı eskertkishterdi saqtaý, materıaldyq emes mádenı murany qoldaý, mamandardy daıarlaý jáne Qazaqstannyń osy saladaǵy halyqaralyq baǵdarlamalar men bastamalarǵa qatysýyn keńeıtý jónindegi naqty sharalar kózdelgen.
Negizgi mindetterdiń qatarynda dúnıejúzilik mura nysandaryn qorǵaý sapasyn arttyrý, Qazaqstannyń mádenı qundylyqtaryn halyqaralyq deńgeıde ilgeriletý, saraptamalyq jáne bilim berý bazasyn damytý, sondaı-aq mádenı murany saqtaý isine qoǵamdy belsendi tartý is-sharalary bar.
Keshendi jospar úsh negizgi baǵytty qamtıdy: materıaldyq mádenı mura nysandaryn saqtaý jáne nasıhattaý, qazaq halqynyń materıaldyq emes mádenı murasyn damytý jáne qoldaý, sondaı-aq IýNESKO-nyń «Álem jady» baǵdarlamasyn ilgeriletý.
Eskertkishterdi qorǵaý bóliginde halyqaralyq mańyzy bar nysandardyń jaı-kúıine monıtorıń júrgizý, Qazaqstandaǵy IýNESKO-nyń búkilálemdik mura nysandaryn basqarý boıynsha ádistemelik qural daıyndaý, sondaı-aq halyqaralyq deńgeıde odan ári ilgeriletý úshin Mádenı mura obektileriniń aldyn ala tizimin keńeıtý kózdelgen.
Halyqaralyq yntymaqtastyqpen baılanysty nyǵaıtýǵa jeke blok arnalǵan. Atap aıtqanda, «Jibek joly: Kaspıı – Edil dálizi» nomınasıasyn daıyndaý boıynsha vedomstvoaralyq jáne saraptamalyq konsýltasıalar josparlanǵan.
Sondaı-aq kópultty «Alpamys batyr» nomınasıasyn IýNESKO-nyń Materıaldyq emes mádenı muralar tizimine engizý maqsatynda Ázerbaıjan, Túrkıa, Ózbekstan jáne Túrikmenstanmen birlesken jumysty jalǵastyrý josparlanyp otyr.
Taǵy bir baǵyt – Qazaqstannyń IKKROM mádenı qundylyqtardy saqtaý jáne qalpyna keltirý máselelerin zertteý jónindegi halyqaralyq ortalyǵyna kirýine daıyndyq júrgizý. Bul kásibı yntymaqtastyqty keńeıtýge jáne mura nysandaryn saqtaý men qalpyna keltirýde zamanaýı tásilderdi qoldanýǵa múmkindik beredi.
Jospardyń mańyzdy bóligi kadrlardy daıyndaýǵa qatysty. Jyl saıyn IýNESKO-nyń Materıaldyq emes mádenı murany qorǵaý konvensıasyn júzege asyrý aıasynda keminde 30 sarapshy oqýdan ótetin bolady. Sondaı-aq halyqaralyq bilim berý korporasıasynyń bakalavrıat jáne magıstratýra baǵdarlamalary sheńberinde eskertkishterdi saqtaý boıynsha tujyrymdamalyq jáne eskızdik jobalardy ázirleý kózdelýde.
Joıylyp ketý qaýpi tóngen materıaldyq emes mádenı mura elementterine erekshe nazar aýdarylady. Olardyń qatarynda – qazaqtyń kıiz úıin daıyndaý jáne bezendirý, qazaq kilem toqý óneri jáne elimizdiń birqatar óńirindegi terme epıkalyq janry bar.
Jospardy júzege asyrý mádenı murany saqtaý jumysyn nyǵaıtýǵa, mamandandyrylǵan bilim berý baǵdarlamalary men kadrlar tapshylyǵyn azaıtýǵa, jergilikti qaýymdastyqtardyń qatysýyn keńeıtýge jáne osy salada zamanaýı tehnologıalardy qoldanýǵa múmkindik beredi.
