Qazaqstan Respýblikasy Úkimeti IýNESKO jáne ISESKO aiasynda mádeni murany saqtaý jáne ilgeriletýdiń 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn bekitti. Tiisti qaýlyǵa Premer-ministr Oljas Bektenov qol qoidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Josparda tarihi jáne mádeni eskertkishterdi saqtaý, materialdyq emes mádeni murany qoldaý, mamandardy daiarlaý jáne Qazaqstannyń osy saladaǵy halyqaralyq baǵdarlamalar men bastamalarǵa qatysýyn keńeitý jónindegi naqty sharalar kózdelgen.
Negizgi mindetterdiń qatarynda dúniejúzilik mura nysandaryn qorǵaý sapasyn arttyrý, Qazaqstannyń mádeni qundylyqtaryn halyqaralyq deńgeide ilgeriletý, saraptamalyq jáne bilim berý bazasyn damytý, sondai-aq mádeni murany saqtaý isine qoǵamdy belsendi tartý is-sharalary bar.
Keshendi jospar úsh negizgi baǵytty qamtidy: materialdyq mádeni mura nysandaryn saqtaý jáne nasihattaý, qazaq halqynyń materialdyq emes mádeni murasyn damytý jáne qoldaý, sondai-aq IýNESKO-nyń «Álem jady» baǵdarlamasyn ilgeriletý.
Eskertkishterdi qorǵaý bóliginde halyqaralyq mańyzy bar nysandardyń jai-kúiine monitoring júrgizý, Qazaqstandaǵy IýNESKO-nyń búkilálemdik mura nysandaryn basqarý boiynsha ádistemelik qural daiyndaý, sondai-aq halyqaralyq deńgeide odan ári ilgeriletý úshin Mádeni mura obektileriniń aldyn ala tizimin keńeitý kózdelgen.
Halyqaralyq yntymaqtastyqpen bailanysty nyǵaitýǵa jeke blok arnalǵan. Atap aitqanda, «Jibek joly: Kaspii – Edil dálizi» nominatsiiasyn daiyndaý boiynsha vedomstvoaralyq jáne saraptamalyq konsýltatsiialar josparlanǵan.
Sondai-aq kópultty «Alpamys batyr» nominatsiiasyn IýNESKO-nyń Materialdyq emes mádeni muralar tizimine engizý maqsatynda Ázerbaijan, Túrkiia, Ózbekstan jáne Túrikmenstanmen birlesken jumysty jalǵastyrý josparlanyp otyr.
Taǵy bir baǵyt – Qazaqstannyń IKKROM mádeni qundylyqtardy saqtaý jáne qalpyna keltirý máselelerin zertteý jónindegi halyqaralyq ortalyǵyna kirýine daiyndyq júrgizý. Bul kásibi yntymaqtastyqty keńeitýge jáne mura nysandaryn saqtaý men qalpyna keltirýde zamanaýi tásilderdi qoldanýǵa múmkindik beredi.
Jospardyń mańyzdy bóligi kadrlardy daiyndaýǵa qatysty. Jyl saiyn IýNESKO-nyń Materialdyq emes mádeni murany qorǵaý konventsiiasyn júzege asyrý aiasynda keminde 30 sarapshy oqýdan ótetin bolady. Sondai-aq halyqaralyq bilim berý korporatsiiasynyń bakalavriat jáne magistratýra baǵdarlamalary sheńberinde eskertkishterdi saqtaý boiynsha tujyrymdamalyq jáne eskizdik jobalardy ázirleý kózdelýde.
Joiylyp ketý qaýpi tóngen materialdyq emes mádeni mura elementterine erekshe nazar aýdarylady. Olardyń qatarynda – qazaqtyń kiiz úiin daiyndaý jáne bezendirý, qazaq kilem toqý óneri jáne elimizdiń birqatar óńirindegi terme epikalyq janry bar.
Jospardy júzege asyrý mádeni murany saqtaý jumysyn nyǵaitýǵa, mamandandyrylǵan bilim berý baǵdarlamalary men kadrlar tapshylyǵyn azaitýǵa, jergilikti qaýymdastyqtardyń qatysýyn keńeitýge jáne osy salada zamanaýi tehnologiialardy qoldanýǵa múmkindik beredi.
