Qazaqstanda blogerlerge qumar oiyndardy jarnamalaýǵa tyiym salynbaq

Májilis otyrysynda "Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine oiyn biznesi, lotereialar jáne lotereia qyzmeti máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly" Qazaqstan Respýblikasy Zańynyń jobasy birinshi oqylymda qaraldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.

“Munyń qarastyrylyp kele jatqanynyń ózine 2 jylǵa jýyq ýaqyt boldy. Keibir normalarǵa retteýshilik talaptar boiynsha taldaýdy júrgizý maqsatynda úkimettiń qorytyndysyn alýdyń ózine 1,5 jyl ketti. Bir atap óterligi, zań jobasyna májilistegi barlyq fraktsiia ókilderi bastamashy bolyp otyr”, – dep atap ótti baiandamashy májilis depýtaty Elnur Beisenbaev. 

Bul taqyryp elimiz úshin ózekti ekenin birneshe jaittan baiqaýǵa bolady: 

• Birinshiden, qumar oiynyna shyrmalǵandar sanynyń artýy. Derekterge júginsek, keiingi eki jarym jylda elimizdiń shamamen árbir besinshi adamy oiyn oinaidy eken nemese qumar oiyndaryna qandai-da bir qatysy bar.
• Ekinshiden, otbasy institýtyn álsiretýi. Elimizdegi ajyrasýlardyń 40%-yna osy lýdomaniia tikelei sebep bolyp otyr. Turmystyq zorlyq-zombylyqqa baratyndardyń deni – osy qumar oiynǵa shaldyqqandar.
• Úshinshiden, sýitsidti órshitýi. Máselen, 2022 jyly elimizde 3 myń 676 adam ózine qol jumsap qaitys bolsa, olardyń árbir besinshisiniń sebebi – lýdomaniia.
• Tórtinshiden, qylmystyń etek alýy. Elimizde qylmys jasaityndardyń 20%-y lýdoman ekeni belgili boldy. Olar báske tigetin aqsha tabý úshin aldymen qaryz alady, sodan soń urlyq, tonaý sekildi qylmystarǵa barady.
• Besinshiden, kóleńkeli ekonomikany kúsheitýi. Oiyn naryǵy ainalasynda úlken qarajat ainalyp jatyr. Máselen, byltyr býkmekerlik keńselerdiń jyldyq ainalymy beiresmi aqparat boiynsha 1 trillion teńgege jetken. 

Sondyqtan zań aiasynda myna sharalar iske asyrylady. 

1. Zańda maksimaldy túrde býkmekerlik keńseler men kazinolardyń jarnamasyn shekteý qarastyrylǵan. Onda úilerdiń qasbetterinde, fasadtarynda, ǵimarattarda, qurylystardyń qorshaýlarynda, kólik quraldarynda syrtqy jarnamaǵa tyiym salynady. Internet resýrstarynda, resmi saittarda, telearnalar men radioda, merzimdi baspa basylymdarynda, kino betterinde, mobildi operatorlardyń sms hattamalaryna da jarnamaǵa tolyq tyiym salynady. Endi belgili blogerler men áleýmettik jelidegi tanymal tulǵalarǵa mundai oiyn túrlerin jarnamalaýǵa tyiym salynady. Jarnama tek sporttyq obektiler, sporttyq baǵyttaǵy saittar, telearnalar men sporttyq is-sharalarda ǵana ruqsat etiledi.
2. Oiynda bás tigý jasy 21 jastan 25 jasqa deiin kóteriledi.
3. Ótelmegen alimenttik jáne nesielik qaryzy bar azamattardyń qumar oiynǵa bás tigý múmkindigi shekteledi. Iaǵni boryshkerlerdiń biryńǵai reestrinde málimetteri bar jeke tulǵalardy qumar oiyndarǵa jáne bás tigýge jiberýge tyiym salý belgilenedi.
4. Oinaý jasyna jetpegen azamattardyń qumar oiyndaryna jáne bás tigýge qatysýy shekteledi. Olarǵa zańsyz oiyn oinaýǵa múmkindik bergen zańdy tulǵalarǵa qomaqty kólemde aiyppul salynady jáne qaitalanatyn jaǵdaida litsenziialary toqtatyla turady.
5. Zańsyz onlain kazino uiymdastyrýshylarǵa qylmystyq kodekstiń 307-baby boiynsha jaza qoldanylady. Atap aitqanda, múlki tárkilenip, 2000 AEK deiingi mólsherde aiyppul salýǵa ne sol mólsherde túzeý jumystaryna ne 600 saǵatqa deiingi merzimge qoǵamdyq jumystarǵa tartýǵa ne 2 jylǵa deiingi merzimge bas bostandyǵyn shekteýge ne sol merzimge bas bostandyǵynan aiyrýǵa jazalanady.
6. Zańsyz lotomatikter múldem joiylady. Sondai-aq balalar, bilim berý, meditsinalyq, dini jáne dini uiymdar ornalasqan turǵyn úiler men ǵimarattarda lotereia biletterin taratýǵa jáne lotereia terminaldaryn ornatýǵa tyiym salynady.
7. Sheteldik oiyn biznesin uiymdastyrýshylardyń tizimin júrgizý, sondai-aq bankter men tólem júielerine olardyń paidasyna qarjylyq operatsiialar júrgizýge tyiym salý kózdeledi.
8. Býkmekerlik keńseniń nemese totalizatordyń qyzmetin júzege asyratyn oiyn biznesin uiymdastyrýshylardyń óz apparattyq-baǵdarlamalyq keshenderiniń memlekettik kirister organynyń aqparattyq júielerimen integratsiialanýyn qamtamasyz etý mindeti belgilenedi.

Sonymen qatar zań jobasynda býkmekerlik keńselerde bás tigý, aqsha alý jáne tóleý kezinde

• qatysýshylardyń beine-biometrikalyq identifikatsiiadan ótkizý mindeti; 
• oiyn biznesi uiymdastyrýshylarynyń úshinshi tulǵalardyń banktik kartochkalaryna tólem qabyldaýyna shekteý qoiý máselesi; 
• memlekettik qyzmetshilerdiń, quqyq qorǵaý jáne áskeri qyzmetkerlerdiń bás tigýine tyiym salý kózdelgen. Shamamen 220 myńǵa jýyq qyzmetkerdiń qumar oiyn oinaýy shekteledi;
• óz-ózin qumar oiynnan shekteýdi 1 jyldan 10 jylǵa deiin sozý qarastyrylǵan. Iaǵni egov mobail qosymshasy arqyly shektei alady. Bul shekteýdi qaityp qalpyna keltire almaisyz.