TMD elderi arasynda Qazaqstan jumyssyzdyq deńgeii boiynsha Tájikstan men Ázerbaijannan keiin úshinshi orynda tur, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Ekonomikalyq boljam
Sarapshylardyń sózinshe, bul jerde de «maqtanýǵa» turarlyq nárse bar: ILOSTAT derekterine sáikes, 2024 jylǵa arnalǵan jumyssyzdyq deńgeii boiynsha eń nashar elderdiń reitinginde Qazaqstan 187 eldiń ishinde 104-orynǵa ie boldy. Al TMD elderi arasynda Qazaqstan Tájikstan men Ázerbaijannan keiin úshinshi orynda tur.
Derekter mynadai:
- 2024 jyldyń qańtar-qyrkúiek ailarynda eldegi jumyspen qamtý salasyndaǵy qyzmetter kólemi 374,6 mlrd teńge, bul 2023 jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 4,6%-ǵa az;
- Jumyspen qamtý salasyndaǵy qyzmetterdiń naqty kólem indeksi 84,1%-dy qurady, bul saladaǵy naqty qyzmet kóleminiń 15,9%-ǵa qysqarǵanyn kórsetedi;
- Jumyspen qamtý salasyndaǵy jalpy qyzmetter kólemi 371,5 mlrd teńgeni qurady, bul ótken jylmen salystyrǵanda 5,2%-ǵa az: onyń negizgi bóligin jumyspen qamtý agenttikteri qamtamasyz etti — 59,1 mlrd teńge (2023 jyldyń qańtar-qyrkúieginde 54,2 mlrd teńge).
Qazaqstanda turaqty jumyspen qamtýdyń ýaqytsha jumysqa aýysýy boiynsha qaýipti úrdis baiqalýda: ýaqytsha jumysqa ornalastyrý agenttikteriniń qyzmet kólemi 3,5 esege artyp, 4,8 mlrd teńgege jetti.
Qorytyndy: jumys berýshiler turaqty eńbek sharttaryn jasasýǵa degen qyzyǵýshylyqtaryn joǵaltyp, qyzmetkerlerdi qysqa merzimge jumysqa alýdy jón kórýde.
Bul:
1.Jumyskerdiń qundylyǵynyń tómendeýin (sebebi eńbek naryǵynda jumys kúshiniń artyqshylyǵy bar);
2.Jumys berýshilerdiń eńbek naryǵynda ózderin senimdi sezinip, jumysqa qabyldaý sharttaryn nasharlatýyn kórsetedi.
2025 jyly bul úrdis aitarlyqtai ózgermeidi.
Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq statistika biýrosynyń (USB) resmi derekteri boiynsha, 2024 jyldyń úshinshi toqsanynda elde 448,6 myń jumyssyz adam bolǵan — bul 2023 jyldyń sol kezeńimen salystyrǵanda 0,6%-ǵa az.
Bul barlyq jumyssyzdar emes, tek resmi tirkelgender: jumys izdep, jumys isteýge daiyn dep tanylǵandar. Jumyssyzdyq deńgeii osyndai esep negizinde anyqtalady jáne ol eldegi jumysqa jaramdy halyqtyń 4,6%.
Bul kórsetkishke jumyssyz ekendigin bilikke habarlamaǵan nemese jasyryn jumyssyz retinde tanylǵan adamdar kirmeidi. Qalalarda jumyssyzdyq deńgeii 4,6%-dy, aýyldyq jerlerde 4,7%.
ILOSTAT reitingi boiynsha Qazaqstandaǵy jumyssyzdyq deńgeii 4,8%-ǵa jetti. Alaida, ekonomikalyq ósim men jumysqa qabyldaý mehanikasyndaǵy ózgeristerdi eskere otyryp, jaǵdai jaqsarmaǵan.
TMD elderi arasynda:
•Tájikstan — 11,6% (eń joǵary kórsetkish);
•Ázerbaijan — 5,6%;
•Qazaqstan — 4,8%.
Qazaqstannan ozyp ketken elder:
•Ózbekstan — 4,5%,
•Túrikmenstan — 4,3%,
•Belarýs — 3,4%,
•Qyrǵyzstan — 3,3%,
•Resei — 2,5%,
•Moldova — 1,4%.
Aita ketý kerek, Qazaqstan keibir elderdiń jumyssyz azamattaryna jumys oryndaryn usynady. Bul Ózbekstan siiaqty elderge eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaidy jaqsartýǵa kómektesedi, sonymen qatar ulttyq valiýtanyń turaqtylyǵyna yqpal etedi. Biraq bul Qazaqstannyń eńbek naryǵyna teris áser etip, onyń azamattarynyń jaǵdaiyn qiyndatady.
Sonymen qatar, teńgeniń qunsyzdanýynan týyndaǵan infliatsiia halyqtyń turmys jaǵdaiyn nasharlatyp otyr. Jumyssyzdyq ósip, eńbek sharttary nasharlaýda. Buǵan tómen jalaqy men salyqtardyń ósýi qosylady.
